Азобҳо ва ҷалоли Масеҳ дар Ишаъё 53
Оё Масеҳ набояд ин чизҳоро азоб мекашид ва ба ҷалоли Худ дохил мешуд? Ва аз Мусо ва аз ҳамаи пайғамбарон оғоз карда, Ӯ ба онҳо дар тамоми Навиштаҳо чизҳоеро, ки ба Худаш дахл доштанд, тафсир кард. —Луқо 24:26-27 JND
Мухтасари Ишаъё 53
Тамоми китоби Ишаъё, мисли ҳар як қисми Каломи Худо, дар тарзи ташкил ва дар он чизе, ки мегӯяд, комилиятро нишон медиҳад. Қисми дуюми Ишаъё аз се бахши нӯҳбобӣ иборат аст: бобҳои 40–48, 49–57 ва 58–66. Ду бахши аввал ҳар яке бо гуфтани «Барои шарирон осоиштагӣ нест» ба охир мерасанд. Боби 53 дар ин бахши дуюм аст ва дар асл боби миёнаи ҳам ин бахш ва ҳам тамоми қисми дуюми Ишаъё мебошад. Воқеан, Масеҳ маркази ҳамаи фикрҳо ва нақшаҳои Худост.
Ишаъё 53 инчунин яке аз Сурудҳои Хизматгор дар Ишаъё мебошад, ки дар он Яҳува дар бораи Хизматгори маҳбуби Худ сухан меронад. Ҳоло мо медонем, ки ин Худованди мо Исои Масеҳ аст. Бобҳои 42, 49, 50 ва 53 Худовандро ба ин тарзи беназир ба назари мо меоранд.
Дар таҳлили минбаъдаи қисми мо, мо мефаҳмем, ки он аз панҷ банд иборат аст, ки ҳар яке аз се оят иборат аст, аз Ишаъё 52:13 оғоз ёфта, то охири боби 53 идома меёбад.
Инак, Бандаи Ман – Ишаъё 52:13-15
Ибораи «Инак, Бандаи Ман» дар Ишаъё ду маротиба (42:1, 52:13) ёфт мешавад. Дар Матто 12:18 мо иқтибос аз Ишаъё 42-ро бо ҳамин ибора дорем, ки ба таври возеҳ ба Худованд Исо татбиқ мешавад. Аз ин рӯ, мо медонем, ки Ӯ бандаи дар ин ҷо зикршуда аст. Падари мо бисёр бандагони содиқ дошт, ки ба Ӯ хидмат кунанд, аммо ин Бандаи махсус аз ҳамаи онҳо болотар аст! Ӯ ҳамон касест, ки Падари мо таваҷҷӯҳи моро ба Ӯ равона мекунад.
«Ӯ бо хирад амал хоҳад кард» (Ишаъё 52:13) ё бо ҳикмат. Худованди мубораки мо дар муносибатҳои Худ бо одамон дар ин ҷо ҳикмати бузургро истифода бурд. Вақте аз Ӯ пурсиданд, ки оё ба қайсар хироҷ додан қонунӣ аст ё не, Ӯ ҷавоб дод: «Пас, он чиро, ки аз қайсар аст, ба қайсар диҳед ва он чиро, ки аз Худост, ба Худо диҳед» (Матто 22:21). Фарисиён ва Ҳиродиён аввалӣро намекарданд ва дуюмӣро ҳам намехостанд!
«Ӯ баланд ва бардошта хоҳад шуд, ва хеле баланд хоҳад буд» (52:13). Шояд ибораи «бардошта хоҳад шуд» ба бардошта шудани Ӯ дар салиб ишора мекунад. Аммо, мо дӯст медорем, ки ин се калима ба ҷалоли Ӯ, ки ҳоло дар осмон аст ва ҳанӯз дар ин замин хоҳад омад, назар кунанд. Чӣ қадар мувофиқ аст, ки Худои мо аз охир оғоз кунад, вақте ки Масеҳи Ӯ ҷалол дода мешавад. Мо ин рӯзро интизорем!
Сипас дар Ишаъё 52:14 ба мо азобҳои Ӯ ёдоварӣ мешавад: «Чеҳраи Ӯ [ё намуди зоҳирии Ӯ] аз ҳар одам бештар вайрон шуда буд, ва шакли Ӯ аз фарзандони одам бештар буд.» Ин умуман чунин фаҳмида шудааст, ки сӯиистифодае, ки Ӯ ҳатто аз дасти одамон гирифт, чунон даҳшатнок буд, ки ҳангоми дар салиб овезон буданаш Ӯ базӯр ҳамчун Одам шинохта мешуд. Худо, дар шахсияти Писари Худ, дар дастрасии одамони гунаҳкор буд, ва онҳо нафрати худро нисбат ба Ӯ нишон доданд.
Бисёриҳо аз азобҳои Ӯ ҳайрон шуданд, ва бисёриҳо аз ҷалоли Ӯ ҳайрон хоҳанд шуд (ояти 15). Миллатҳои ғайрияҳудӣ – на танҳо боқимондаи яҳудиён – бузургии Ӯро хоҳанд дид, хоҳанд шунид ва баррасӣ хоҳанд кард!
Қабули Ӯ аз ҷониби мардум – Ишаъё 53:1-3
Боби 53 бо омадани Ӯ ба ҷаҳон бори аввал оғоз меёбад. Чунон ки ҳавворӣ Юҳанно дар Инҷили Худ ба мо мегӯяд: «Ӯ ба назди худаш омад, ва худаш Ӯро қабул накард» (Юҳанно 1:11). «Кӣ ба хабари мо бовар кард? Ва ба кӣ бозуи Яҳува ошкор шуд?» (Ишаъё 53:1) дар Юҳанно 12:38 иқтибос оварда шудааст ва ба омадани аввалини Ӯ дар файз татбиқ мешавад.
Мо инчунин дар боби худ мефаҳмем, ки «Бозуи Яҳува» номи дигари Худованд Исо аст. Он дар Ишаъё якчанд маротиба вомехӯрад ва арзандаи ҷустуҷӯ аст. Ҳамчун «Бозу» Ӯ қудрати Худост (1 Қӯринтиён 1:24). Омадани аввалини Ӯ на бо қудрат «ҳама чизро ба Худаш тобеъ кардан» (Филиппиён 3:21) буд, балки барои иҷрои тамоми иродаи Худо барои наҷоти мо буд. Чӣ Наҷотдиҳандае!
Дар оғози Ишаъё 53:2 мо тасвири беназири калимаи Худованд Исоро ҳамчун «навдаи нозук» ё «растании нозук» мебинем, ки дар тарҷумаҳои дигар ёфт мешавад, ки дар ин ҷо дар назди Падари Худ ба воя расидааст. Ӯ инчунин реша аз замини хушк буд. Умуман, дар атрофи Ӯ дар «рӯзҳои ҷисми Ӯ» (Ибриён 5:7) барои Худо чизе набуд. Замин хушк буд. Ӯ аз он саҳна чизе нагирифт, балки ҳар рӯз – лаҳза ба лаҳза – Ӯ бо Падари Худ дар муошират буд. Ӯ «ҳар субҳ» бедор мешуд, то ҳамчун омӯзанда ё шогирд бишнавад ва аз Падари Худ калом гирад (Ишаъё 50:4). Мо ҳар як шахс чӣ қадар бояд ҳар рӯз дар Каломи Худо ва дар дуо вақт гузаронем, то захираҳои худро аз осмон гирем!
Бо вуҷуди ин, Ӯ «аз одамон нафрат карда шуд ва танҳо монд [ё рад карда шуд]» (53:3). Хушбахтона, баъзеҳо Ӯро қабул карданд, аммо аксарияти миллат танҳо фарёд мезаданд: «Ин мардро дур кунед... Ӯро салиб кунед» (Луқо 23:18,21). Ба ибораи масал, онҳо гуфтанд: «Мо намехоҳем, ки ин мард бар мо ҳукмронӣ кунад» (19:14).
Ӯ «Марди ғамҳо ва бо андӯҳ ошно» буд (53:3). Чӣ қадар аҷиб аст, вақте ки мо дар бораи кӣ будани Ӯ фикр мекунем: Офаридгори ҳама ба Мард табдил ёфт, то «Марди ғамҳо» бошад! Ӯ медонад, ки ғам чӣ гуна аст, ва Ӯ бо андӯҳ хеле ошно аст. Эй муқаддаси ғамгин ва азобкаш, ба боло нигоҳ кун! Худованди мубораки мо Исо аз таҷрибаи Худ медонад, ки шумо аз чӣ мегузаред. Ӯ ғамро донистааст ва андӯҳро таҷриба кардааст; Ӯ метавонад беҳтар аз ҳар каси дигар ҳамдардӣ кунад.
Кори Ӯ ҳамчун Ҷойгузин барои халқи Худ – Ишаъё 53:4-6
Ояти 4 дар бораи азобҳои кафорати Ӯ сухан намегӯяд. Баъзеҳо инро хато таълим додаанд, аммо аз Матто 8:17 мо мебинем, ки Худованди мо таъсири ҳамаи азобҳоеро, ки Ӯ сабук кард, дар дили Худ ҳис кард. Ӯ воқеан ба ҳамаи азобҳои онҳое, ки Ӯ шифо дод ва пок кард, дохил шуд. Таваҷҷӯҳ кунед, ки дар қабри Лаъзор, ҳатто донистани он ки Ӯ ӯро аз мурдагон эҳё хоҳад кард, Ӯ дар рӯҳи Худ «нола кард» ва «изтироб кашид» (Юҳанно 11:33, нигаред ба ояти 38 KJV). Наҷотдиҳандаи азиз!
Ишаъё 53:5 ояти миёнаи ин банди марказии ин Суруди Хизматгор аст. Воқеан, ин нуқтаи муҳими кори Ӯст, на танҳо барои боқимондаи тавбакардаи яҳудиён дар оянда, балки барои ҳар яки мо имрӯз, ки Ӯро ҳамчун Худованд ва Наҷотдиҳандаи худ мешиносем. «Ӯ барои гуноҳҳои мо захмдор шуд, Ӯ барои беинсофиҳои мо кӯфта шуд; ҷазои осоиштагии мо бар Ӯ буд; ва бо зарбаҳои Ӯ мо шифо ёфтем» (ояти 5). Гуноҳҳо ва беинсофиҳо аз они мо буданд. Захмҳо, кӯфтан, ҷазо ва зарбаҳо ҳама аз они Ӯ буданд, он чизе ки Ӯ барои мо – халқи Худ – азоб кашид, то ки мо осоиштагӣ дошта бошем ва шифо ёбем. Воқеан, чунон ки нависандаи гимн Томас Келли (1769–1855) гуфтааст: «Кӣ метавонад бигӯяд, ки мо ба Ӯ чӣ қадар қарздорем?»
Мо илова мекунем, ки Ишаъё 53:5 забонеро истифода мебарад, ки мо метавонем фаҳмем, то ба мо он чиро, ки аз фаҳмиши мо берун аст, расонад. Мо медонем, ки одамон Ӯро захмдор карданд, кӯфтанд ва ҷазо доданд ва ба Ӯ зарба заданд. Аммо, он чиро, ки одамон ба Худованд карданд, наметавонист барои мо осоиштагӣ ё шифои рӯҳонӣ таъмин кунад. Ин калимаҳо воқеан он чиро, ки Ӯ аз дасти Худо таҳаммул кард, ба назари мо меоранд.
Дар ояти 6 мо тасдиқро мебинем, ки ин кори Яҳува аст, ки дар назари мост. Мо ҳар як гумроҳ шуда будем, «ҳар як ба роҳи худ рафт.» Хонанда шояд дар гуноҳ ба як самт рафта бошад, ва нависанда ба самти дигар, аммо ҳар як имондор метавонад бигӯяд, ки Яҳува беинсофиҳои моро бар Наҷотдиҳандаи мо гузошт. Тасвири қурбонии гуноҳ дар Ибодат 4 метавонад муфид бошад. Шахсе, ки қурбонӣ барои гуноҳ меовард, бояд дасти худро бар сари ҳайвон мегузошт, ба таври маҷозӣ гуноҳҳои худро ба он ҳайвон интиқол медод, ки пас аз он ба ҷои мард кушта ва сӯзонида мешуд. Мо медонем, ки «хуни говҳо ва бузҳо қодир нест, ки гуноҳҳоро дур кунад» (Ибриён 10:4 JND) ва ҳар як қурбонии ҳайвон дар Исроил танҳо ба кори Масеҳ назар мекард. Бо вуҷуди ин, ин тасвирҳои Аҳди Қадим дар фаҳмиши бештари кори Масеҳ муфид мебошанд. Дар ин ҷо дар Ишаъё 53 мо таълимотеро дорем, ки бо тасвирҳо ё намудҳо дар қурбониҳо ҳамроҳ аст.
Азобҳо аз одам – Ишаъё 53:7-9
Дар ин се оят мо як қатор пешгӯиҳоро дорем, ки дар рӯзе, ки Худованд Исо ҷони Худро барои мо фидо кард, иҷро шуданд. Чӣ қадар аҷиб аст, ки Ишаъё ин тафсилотро 700 сол пеш аз марги Масеҳ ба ӯ ошкор карда буд! Ин боз як сабаби дигар барои эътимод ба Каломи Худост.
«Ӯ... мисли гӯсфанди безабон дар назди пашмгирони худ буд» (ояти 7). Аксари одамон агар беадолатона маҳкум шаванд, баланд эътироз мекунанд. Инҷилҳо хомӯшии Ӯро таъкид мекунанд, чунон ки дар Матто 27:11-14, Марқӯс 15:3-4, Луқо 23:9 ва Юҳанно 19:9 дида мешавад. Ӯ вақте ки зери қасам қарор гирифт, ҷавоб дод – «Ман туро қасам медиҳам» (Матто 26:63). Худованд Исо кӯшиш кард, ки виҷдони Пилаттро ба даст орад (Юҳанно 18:37-38), аммо Ӯ барои дифоъ аз Худ ҳеҷ сухане нагуфт.
«Ӯ мисли барра ба қатл бурда шуд» (Ишаъё 53:7). Ин фикри Худованд Исо ҳамчун Барраи Худо ё Барраи таъминкунандаи Худо дар Аҳди Ҷадид бештар зикр шудааст. Лутфан Юҳанно 1:29,36 ва 1 Петрус 1:19-ро хонед.
«Ӯ аз зулм ва аз доварӣ гирифта шуд» (Ишаъё 53:8) ё «Доварии Ӯ гирифта шуд» (Аъмол 8:33). Аз назари инсон, мурофиаи Худованд Исо як сарнагунии даҳшатноки адолат буд. Худо одамонро барои ин масъул хоҳад донист, ки ин як сабаби вақти мусибати бузург аст, ки ба зудӣ пас аз рабуда шудани Калисо ба осмон ба тамоми замин хоҳад омад.
«Насли Ӯро кӣ баён хоҳад кард? Зеро Ӯ аз замини зиндагон бурида шуд» (Ишаъё 53:8). Аз ҷиҳати инсонӣ ё табиӣ, Ӯ наметавонист насл ё тухм дошта бошад, зеро дар марг аз замин бурида шуд. Аммо мо медонем, ки қудрати Худо дахолат карда, Ӯро аз мурдагон эҳё кард, ва дар эҳё Ӯ «меваи бисёр» овард – муқаддасоне, ки ҳама аз Ӯ хислат мегиранд (нигаред ба Юҳанно 12:24; Румиён 8:29).
Сипас ба мо ёдоварӣ мешавад, ки кори Ӯ ҳамчун Ҷойгузин барои халқи Худ буд. Ин боқимондаи ояндаи Исроилро дар бар мегирад, аммо хонандаи азиз, он инчунин ҳамаи онҳоеро дар бар мегирад, ки инро аз ҳама давру замонҳо бовар кардаанд – ҳатто мо имрӯз. Оё шумо ба Масеҳ ва кори анҷомёфтаи Ӯ барои худ бовар кардаед?
Дар Ишаъё 53:9 мо тафовути байни он чиро, ки одамон таъин карданд ва он чиро, ки Худо таъин кард, мебинем. Беимонон бо хурсандӣ ҷисми муқаддаси Ӯро ба қабристони оммавӣ бо ду дузд мепартофтанд. Аммо, Худо таъин кард, ки Ӯ дар марги Худ бо сарватмандон бошад (нигаред ба Матто 27:57-60; Марқӯс 15:43-46; Луқо 23:50-53; Юҳанно 19:38-42). Юсуфи Ариматия, марди сарватманд, ҷисми Худовандро дар қабри нави худ гузошт, ба ин васила ин Навиштаро иҷро кард. Худои мо ба каломи Худ содиқ аст!
Охири Ишаъё 53:9 дар 1 Петрус иқтибос оварда шудааст: «Масеҳ... ки гуноҳе накард, ва дар даҳони Ӯ фиреб ёфт нашуд» (2:21-22). Мо шояд аксар вақт аз Падари худ аз сабаби гуноҳҳоямон ҷазо, муҷозот ё сарзанишро таҷриба кунем. Худованд Исо барои гуноҳҳои Худ азоб накашид, зеро Ӯ ҳеҷ гуноҳе надошт, балки Ӯ барои мо азоб кашид!
Азобҳо ва ҷалол аз Худо – Ишаъё 53:10-12
Дар банди охирини ин Суруди Хизматгор мо азобҳои Ӯро аз Худо ва ҷалоли ояндаро барои ин Наҷотдиҳандаи аҷиб дорем. Бисёриҳо ҳайрон шудаанд: «Чӣ тавр Яҳуваро хушнуд карда метавонист, ки Ӯро кӯбад, ба ибораи дигар, Ӯро азоб диҳад?» Ин аз сабаби натиҷаҳои кори ҷалоли Ӯст. Мо се натиҷаи азобҳои Ӯро дар ояти 10 (KJV) дорем.
1. «Ӯ насли Худро хоҳад дид.»
Ӯ насл хоҳад дошт! Мо метавонем Юҳанно 12:24 ва Ҳастӣ 1:12-ро бо ин фикр пайваст кунем. Ӯ донаи гандуми азизе буд, ки танҳо намемонд, балки ба замин (марг) дохил шуд. Ҳоло дар натиҷа меваи бисёр аст; ва чунон ки дар табиат тухме, ки кошта мешавад, растанӣ ва тухми минбаъдаро ба мисли он чизе, ки аслан ба замин дохил шуд, ба вуҷуд меорад, ҳамин тавр Ӯ бародарони бисёре дорад, ки ба Ӯ монанданд (Румиён 8:29)!
2. «Ӯ рӯзҳои Худро дароз хоҳад кард.»
Ӯ ҳоло дар «қудрати ҳаёти беохир» (Ибриён 7:16) зиндагӣ мекунад, чунон ки аз мурдагон эҳё шудааст. Рӯзҳои Ӯ поён нахоҳанд дошт (Забур 72:17, 102:27)!
3. «Хушнудии Худованд дар дасти Ӯ муваффақ хоҳад шуд.»
Бисёриҳо баъзе аз иродаи Худоро дар ҳаёти худ иҷро кардаанд, аммо Ӯ тамоми он иродаро иҷро кардааст ва кореро, ки ба Ӯ дода шуда буд, ба анҷом расонидааст. Ҳамаи фикрҳои Падар барои он чизе, ки ҳанӯз дар пеш аст, дар дасти Ӯ муваффақ хоҳад шуд. Чӣ қадар аҷиб аст он вақт, ки Ӯ ҳукмронӣ хоҳад кард ва ҳама чиз барои хушнудии Худо ниҳоят дар ин ҷаҳон анҷом дода хоҳад шуд!
Оё шумо ҳеҷ гоҳ ҳайрон мешавед, ки чаро Худованд Исо барои шумо ин қадар азоб мекашид? Ман ҳайрон шудаам. Ӯ ба натиҷаҳои «меҳнати ҷони Худ» менигарад ва Ӯ «қаноатманд» аст (Ишаъё 53:11). Ман ҳамеша ин ибораро рӯҳбаландкунанда меёбам. Худованди мубораки мо аз он чизе, ки Ӯ барои мо аз сар гузаронидааст, пушаймон нест. Бигзор мо Ӯро ситоиш ва ибодат кунем!
Дар боқимондаи оят (JND) мо ду ҷанбаи кори Ӯро мебинем: Ӯ «бисёриҳоро дар адолат таълим хоҳад дод; ва Ӯ беинсофиҳои онҳоро хоҳад бардошт.» Титус 2:11-14 ба мо нишон медиҳад, ки ҳар дуи ин чизҳо дар бораи ҳамаи онҳое, ки ба Наҷотдиҳандаи мубораки мо тааллуқ доранд, дурустанд. Файз таълим медиҳад: «Мо бояд дар ҷараёни ҳозираи чизҳо бо эҳтиёт, адолат ва парҳезгорӣ зиндагӣ кунем» (ояти 12). Ояти 14 мегӯяд, ки Ӯ «моро аз ҳама беқонунӣ» наҷот дод.
Дар ояти охирини боби мо дар Ишаъё мо мебинем, ки Худованди мубораки мо насиб ва ғанимат – мукофот хоҳад дошт. Ба ибораи Худованди мо: «Оё Масеҳ набояд ин чизҳоро азоб мекашид ва ба ҷалоли Худ дохил мешуд?» (Луқо 24:26). Азобҳо аввал омаданд, сипас ҷалол. Ӯ ҳоло дар осмон ҷалол дода шудааст, аммо Ӯ ба зудӣ дар ин ҷаҳон ҷалол дода хоҳад шуд, вақте ки Ӯ бар «тахти ҷалоли Худ» менишинад (Матто 25:31)!
Вақте ки мо Ишаъё 53:12-ро ба охир мерасонем, мо як баррасии мухтасари азобҳои Ӯро дорем: «Ӯ ҷони Худро то марг рехт.» Ин охирин ишора ба ҷони Ӯст, ки дар ин боб зикр шудааст. Он ба мо нишон медиҳад, ки Ӯ бо хоҳиши худ Худро, ҳаёти Худро дод. Ибораи навбатӣ, Ӯ «бо гунаҳкорон ҳисоб карда шуд» вақте иҷро шуд, ки Худованд дар байни ду дузд салиб карда шуд (Марқӯс 15:26-27). Ниҳоят, ба мо ёдоварӣ мешавад, ки «Ӯ гуноҳи бисёриҳоро бардошт» (Ишаъё 53:12). Мо умедворем, ки ҳамаи хонандагони мо метавонанд бигӯянд, ки онҳо дар ин «бисёриҳо» дохил мебошанд. Дигар қурбоние нест, ки Худо ҳамчун кафорат барои ҷон қабул кунад. Оё шумо бо имон ва тавба ба Ӯ рӯ овардаед? Барои онҳое аз мо, ки метавонанд ҳа бигӯянд, ки ба Ӯ рӯ овардаанд, Ӯ ҳоло Шафоаткунандаи мо дар ҷалол аст (Ибриён 7:25).
