Фаҳмиши ҳадафи абадии Худо дар Исои Масеҳ

Ҳадафи абадии Худо

«Дар Ӯ низ мо мерос гирифтем, ки аз рӯи қасди Ӯ, ки ҳама чизро мувофиқи машварати иродаи Худ ба амал меоварад, пешакӣ таъин шудаем... Ба ман... файз дода шуд, ки... сарватҳои беканори Масеҳро мавъиза кунам, то ҳама бубинанд, ки ҳамкорӣ1-и ин сир чист, ки аз ибтидои замонҳо дар Худо, ки ҳама чизро ба воситаи Исои Масеҳ офаридааст, пинҳон буд... мувофиқи қасди абадӣ, ки Ӯ дар Исои Масеҳи Худованди мо ба амал овард.» —Эфсӯсиён 1:11, 3:8-11 NKJV

Дар назди шоҳ Агриппо истода, ҳавворӣ Павлус шаҳодат дод, ки Исои Масеҳ маслуб ва дафн шуда, аз мурдагон эҳё шуда, 40 рӯз пас ба осмон сууд кардааст. Аз ҷалоли осмон Ӯ ба Шоули Тарсус дар роҳи Димишқ зоҳир шуд.

Тақрибан 30 сол пас аз он зоҳиршавӣ, бо роҳбарии Рӯҳулқудс, Павлус ба ин шоҳ хулосаи таъсирбахшеро дод, ки шахсан ба ӯ чӣ шуд ва чӣ тавр ӯ хизматгори Он касе шуд, ки ӯро таъқиб мекард (Аъмол 26:8-18).

Мавзӯи «ҳадафи абадии» Худо хеле бой ва бисёрҷанба аст, ки махсусан дар Эфсӯсиён дар якчанд ҷумлаҳои дароз шарҳ дода шудааст.3 Рӯҳулқудс ин Навиштаҳоро истифода бурдааст ва истифода мебарад, то масеҳиёнро ба дарки чизҳои аҷиб, бо дарсҳои зиёди амалӣ, қодир созад. Ӯ моро муҷаҳҳаз мекунад, то ба ин фикрҳои аҷиб дар ибодат ва ҳамду сано, ҳоло ва дар тамоми абадият, посух диҳем.

Табдили Шоул дарро барои Масеҳи радшуда, вале ҷалолёфта боз кард, то дар ва ба воситаи таъқибкунандаи собиқ минбаъд кор кунад, ин корро ба воситаи Рӯҳи Худ, ки Ӯ ба замин фиристода буд, анҷом дод. Ӯ ба Шоул, ки баъдтар Павлус номида шуд, бузургии ҳадаф ва машварати абадии Худоро нишон дод (Аъмол 26:16). Худо инчунин ба ӯ хидмати махсусе дод, то дар ҳама ҷо бартарии Инсони ҷалолёфта, Исои Масеҳ, Писари абадии Худоро маълум созад. Дар байни чизҳои дигар, ҳавворӣ бояд нишон медод, ки Ӯ чӣ тавр бо ҳамаи имондорон дар рӯи замин, аъзои Бадани Ӯ, Калисо, ногусастанӣ алоқаманд аст. Онҳо ба маъбади Худо дастрасии озод доранд, то «Исоро... бо ҷалол ва шараф тоҷдоршуда» бубинанд (Ибриён 2:9).

Баъзе истилоҳҳои калидӣ

Чизҳое, ки мо дар бораашон сухан меронем, ду чизро тақозо ва дар назар доранд:

• Муносибати наздик ва шахсӣ бо Падар ва Писар, дар қудрати Рӯҳулқудс (ниг. Эфсӯсиён 1:3-14),
• Фаҳмиши он ки чӣ тавр имондорон бо ҳамдигар ва бо Писари Одами ҷалолёфта алоқаманданд. Ин мувофиқи «ирода», «машварат» ё «ҳадафи» Худост;4 ва «хушнудии» Ӯ, ки бо Одами дуюм, Исо, алоқаманд аст. Дар Ӯ ҳеҷ гуна нокомӣ вуҷуд надорад. Баръакс, одами аввал, Одам, бо нокомӣ ва нофармонӣ қайд карда шуда буд.

Ҳадафи абадии Худо, айнан «ҳадафи замонҳо», аз пеш аз бунёди ҷаҳон аст,5 ва аз ин рӯ, аз ҳар гуна нокомии имконпазир болотар аст. Он бо «пешгӯии» Худо (Румиён 8:28-29) ҳамчун пешакӣ таъиншуда ва дар «Исои Масеҳ» амалӣ гардида, наздик алоқаманд аст. Ин ибораи охиринро мо 49 (7х7) маротиба дар Аҳди Ҷадид пайдо мекунем, ки аз истилоҳи «дар Масеҳ» фарқ карда шавад.

«Сир» калимаи калидии дигар дар хидмати Павлус аст, ки 21 (3х7) маротиба дар номаҳои ӯ ва ҳафт маротибаи дигар дар боқимондаи Аҳди Ҷадид омадааст. Дар навиштаҳои Павлус, «сир» ба чизе ишора мекунад, ки то омадани аввалини Худованд Исо номаълум буд. Ин сирҳо то ҳол барои ҷаҳон номаълуманд, аммо онҳо ба халқи Худо ошкор шудаанд. Дар вақти Худо ин чизҳо ба дигарон, ҳадди аққал то андозае, ошкор хоҳанд шуд, аммо беимонон дар онҳо ҳеҷ саҳме нахоҳанд дошт. Биёед қайд кунем, ки дар ин сирҳои илоҳӣ ҳеҷ чизи мистикӣ вуҷуд надорад. Ҳақиқати Худо аз олами эътиқодҳои маъмули мистикӣ комилан ҷудо аст ва аз ҳар гуна системаи инсонӣ мустақил аст.

Бе наҷоти Худо, ҳеҷ кас наметавонад ба чизҳои марбут ба ҳадафи абадии Ӯ муаррифӣ шавад. Ғайр аз ин, Ӯ «моро наҷот дода ва бо даъвати муқаддас даъват кардааст, на аз рӯи аъмоли мо, балки аз рӯи қасди Худ ва файзе ки ба мо дар Исои Масеҳ пеш аз оғози замон дода шуда буд» (2 Тимотиюс 1:9). Ҳама чиз «бо зоҳиршавии Наҷотдиҳандаи мо Исои Масеҳ ошкор шудааст, ки маргро барҳам дода, ҳаёт ва бефаноиро ба воситаи Инҷил ба рӯшноӣ овардааст» (ояти 10).

Ҳадафи Худо бо калимаи калидии дигар, «шаҳодат», алоқаманд аст, зеро ин чизҳои аҷиб ба воситаи Инҷил ирсол мешаванд ва бо Худованд Исо алоқаманданд (ояти 8). Ин қудрати Ӯст, ки мо соҳибем, ҳарчанд Ӯ дар ҷаҳоне, ки ин шаҳодат ба он дода шудааст, рад карда мешавад. Ин чизҳо ба оламе тааллуқ доранд, ки «дар Исои Масеҳ» аст (ояти 9) – ҳафт маротиба дар 2 Тимотиюс зикр шудааст – ба ҷои он ки «дар Одам» ё «дар Масеҳ» бошад. Ин ибораи охирин Одам ва Ҳавворо пас аз тавба карданашон ва ҳамаи имондорони ҳақиқиро то охири замон дар бар мегирад. Онҳо ҳама бо «қудрати Худо» (ояти 8) алоқаманданд.

Хулосаи мухтасар

Биёед ҳафт нуқтаи марбут ба ҳадафи абадии Худо, ё «ҳадафи Худ» (ояти 9)-ро ҷамъбаст кунем:

• «Файз» ё «лутфи» Худо аз пеш аз «оғози ҷаҳон» (KJV), ё «пеш аз оғози замонҳо» (ESV) аст. Ин ибораҳо айнан «пеш аз замонҳои абадӣ» маъно доранд ва танҳо дар ин ҷо ва дар Титус 1:2 истифода мешаванд.
• Ин файз «дар Исои Масеҳ» аст.
• Ин файз «ҳоло6 ба воситаи зоҳиршавии Наҷотдиҳандаи мо зоҳир шудааст», ки ба омадани Ӯ дар ҷисм ишора мекунад (ниг. Юҳанно 1:14).
• Ин файз ба воситаи Инҷил, паёми хушхабар, ирсол мешавад.
• Мо ба воситаи қудрати Худо наҷот ёфтаем.
• Худои бузурги Наҷотдиҳанда моро бо даъвати муқаддас даъват кард.
• Ҳамаи ин мувофиқи ҳадаф ва файзи Ӯ дар Исои Масеҳ аст. Ҳатто як қисми хурди ин ҳам натиҷаи аъмоли мо нест. Чӣ ғалабаи бузурге аз ҷониби Худованди Ҷалол!

Худованд ба Павлус зоҳир шуда, ӯро таъин карда буд, ки:

• Хабардиҳандаи Ӯ, ё «воиз», то ин паёми навро эълон кунад;
• «Ҳавворӣ» ва сафири Ӯ, то Ӯро расман намояндагӣ кунад; ва
• «Муаллим»-и Ӯ, то ин чизҳоро аз ҷиҳати таълимӣ мувофиқи фикрҳои Худо таълим диҳад ва шарҳ диҳад (2 Тимотиюс 1:11 NKJV).

Ҳамчун фиристодаи махсуси Худо, Павлус «тамоми машварати Худоро» (Аъмол 20:27) эълон карда, ё маълум карда буд.

Ҳадафи абадии Худо ошкор шуд

Ваҳй дар банди қаблӣ бо шахсе, ки мавзӯъ ва объекти он аст, наздик алоқаманд аст: Худованди мо Исои Масеҳ. Худо хушнуд шуд, ки Ӯро ба Шоул вақте ки ӯро дар роҳи Димишқ вохӯрд, ошкор кунад. Худо инчунин Писари Худро дар ӯ ошкор кард, ки ин кори воқеӣ ва доимии Худоро дар назар дорад, вақте ки ӯ бо Худованди ҷалолёфта Исо вохӯрд (ниг. Ғалотиён 1:15-16). Чунин кори Худо ҳоло дар ҳамаи имондорон, дар давраи файз, сурат мегирад. Кори Худо дар Павлус идома ёфт, зеро ӯ дар тамоми давраи файз намуна барои ҳамаи имондорон шуд. Мо бояд қайд кунем, ки ин чизҳо бо Одам дар оғози ин ҷаҳон, ё бо додани қонун оғоз нашудаанд. Онҳо танҳо пас аз Масеҳи ҷалолёфта дар осмон – ки Масеҳ ва Писари Худост – худро ба Шоули Тарсус ошкор кард, оғоз ёфтанд.

Дар айни замон, Худо дар Шоул кореро идома дод, ки Ӯ дар тақдири Худ аз батни модараш оғоз карда буд (ниг. Забур 139). Худо Шоулро омода кард, то нақшаи Ӯ, ки аз пеш аз бунёди ҷаҳон вуҷуд дошт – ҳадафи абадӣ – ба ӯ ва дар ӯ бидуни ҳеҷ гуна фарқият ё монеаҳои нажодӣ, иҷтимоӣ ё гендерӣ ошкор шавад (Ғалотиён 3:28). Консепсияи Худо радикалӣ ва нав буд, зеро он яҳудиёни имондорро дар як сатҳ бо имондорони ғайрияҳудӣ қарор дод.7 Ба ин сабаб, Павлус муқовимат ва таъқиботи зиёдеро таҳаммул кард ва ҳатто маҳбуси Рум шуд – дар ҳоле ки маҳбуси Исои Масеҳ буд (Эфсӯсиён 3:1, 4:1).

Муҳим аст, ки Эфсӯсиён 3, ки идораи сирро, ки Павлус барои он маҳбус шуда буд, тавсиф мекунад ва дуо ва ибодати Павлусро, ки бо он алоқаманд аст, дар бар мегирад (оятҳои 2-21), як қавс аст. Ин маънои онро дорад, ки он чизест, ки нависанда дар байни боқимондаи таълим гузоштааст. Он чизеро, ки аҳамияти камтар дорад, нишон намедиҳад, чунон ки мо баъзан бо илова кардани тафсилотҳои муайян мекунем, балки он бузургии бепоёни ин сирро, ки ба Павлус ошкор шудааст, таъкид мекунад. Ин илова бар Эфсӯсиён 1 аст, ки машваратҳои Худоро дар бораи Калисо пешниҳод мекунад, ва боби 2, ки чӣ тавр Худо ин машваратҳоро ба амал, ё татбиқ, овард, шарҳ медиҳад.

Павлус ҳамеша иҷозат медод, ки Навиштаҳо сухан гӯянд, вақте ки ба шунавандагони худ пешниҳод мекард, ки Исо Масеҳ, Писари Худост, чунон ки дар Аъмол 17:2-3 дида мешавад. Ӯ ҳамон касест, ки худро ба Шоул ошкор кард ва ин корро идома хоҳад дод (22:14, 26:16). Ҳадафи абадӣ чизи наверо ифода мекунад – ки дар Аҳди Қадим ҳанӯз ошкор нашуда буд. Аммо, унсури наве, ки ошкор шуд ва дар Аҳди Ҷадид, махсусан дар навиштаҳои Павлус, мавҷуд аст, бо Навиштаҳои қаблӣ мухолифат намекард. Мутаассифона, онҳо то ҳол аз ҷониби яҳудиёни беимон рад карда мешаванд, зеро онҳо эътибори онҳоро эътироф намекунанд.

Ваҳйи нав бар зидди Аҳди Қадим набуд; нав онро танҳо бекор кард. Павлус ин ваҳйро бо ҳаввориён дар Ерусалим мубодила карда буд, ки онҳо эътироф карданд, ки он аз Худо омадааст ва сипас ҳамкории худро бо Павлус изҳор карданд (ниг. Ғалотиён 1:18, 2:7-10). Ҳамин тавр, 12 ҳавворӣ тасдиқ карданд, ки хидмати Павлус аз ҷониби ҳамон Худованд дода шудааст. Баъдтар, Павлус чизи навро бо се калима ҷамъбаст кард, ки имондорон аз байни яҳудиён бо онҳое, ки аз байни ғайрияҳудиён ҳастанд, муттаҳид шудаанд: ҳаммерос, ҳамбадан ва ҳамшарикони ваъда дар Исои Масеҳ, ки ба воситаи Инҷил ирсол шудааст (Эфсӯсиён 3:6).

Нашри Кинг Ҷеймс «дар Масеҳ» мехонад, ки ин чизи навро дар як сатҳ бо он чизе, ки Одами имондор, Иброҳим ё дигар имондорони Аҳди Қадим доштанд, қарор медиҳад, зеро ҳамаи ваъдаҳо «дар Масеҳ» ҳастанд (2 Қӯринтиён 1:20). Аммо, ибораи «дар Исои Масеҳ» чизи комилан навро таъкид мекунад, ки бо Масеҳ дар ҷалол алоқаманд аст. Ин мавқеи нав – дар ҷои дигар ҳамчун «Масеҳ дар шумо, умеди ҷалол» (Қӯлассиён 1:27)8 ҷамъбаст шудааст – дар назар дорад, ки имондорон бо Исои ҷалолёфта ҳамчун:

• Ҳаммеросони Ӯ;
• Тааллуқ доштан ба як бадан, ки Масеҳ Сарвари он аст; ва
• Ҳамшарикони ҳамон9 ваъда будан, яъне ҳаёти абадӣ (Титус 1:2, 1 Юҳанно 2:25-ро баррасӣ кунед) ва Рӯҳулқудс (Эфсӯсиён 1:13).

Ваъдаи Масеҳ, ҳамчун оянда, ба Исроил тааллуқ дорад. Он вақте иҷро хоҳад шуд, ки онҳо ҳамчун миллат ба Ӯ рӯй хоҳанд овард (Матто 23:39), дар ҳоле ки ғайрияҳудиён дар ин ваъда ҳеҷ саҳме надоранд (Эфсӯсиён 2:12). Андозаи нав ва ваъдае, ки мо дар борааш сухан меронем, ки то он вақт номаълум буд, ба мавзӯи ҳадафи абадии мо хеле хуб мувофиқат мекунад. Худо Павлусро ҳамчун асбоби махсус омода карда буд, то ин ваҳйи навро қабул кунад – онро эълон кунад, таълим диҳад ва ҳимоя кунад – мувофиқи ҳикмати гуногунҷанбаи Ӯ.

Ҳадафи абадӣ, ки ба Павлус ошкор шуда ва аз ҷониби ӯ идора мешуд, боиси он шуд, ки ӯ ронда, нафрат карда ва таъқиб карда шавад. Аммо ин наметавонист ӯро аз лаззат бурдан аз ин «ҳақиқати нав» ва посух додан ба он дар ибодат ва парастиш боздорад (Эфсӯсиён 3:14-21). Дар дуои худ ба Падар,10 Павлус ҳафт дархостро дар назар доштани ин хидмати махсусе, ки ӯ ҳамчун алоқаманд бо ваҳйи ҳадафи абадии Худо гирифта буд, изҳор кард. Дуои ӯ намуна ва даъватест барои мо имрӯз, ки воқеан ба ин чизҳо дохил шавем.

Сарвати бебаҳо

Мо танҳо баъзе нуқтаҳоро барои омӯзиши минбаъда, мулоҳиза ва ибодат нишон медиҳем, зеро мавзӯи асосии мо, ҳадафи абадӣ, якчанд мафҳумҳои бойро ба ҳам мепайвандад. Мо бо тамоми баракатҳои рӯҳонӣ (Эфсӯсиён 1:3) баракат ёфтаем ва барои фарзандхондӣ пешакӣ таъин шудаем (ояти 4), то Худо бо мо – Писарони Ӯ, меросбарон ва ҳаммеросон бо Масеҳ – он чиро, ки барои Ӯ азиз аст, мубодила кунад. Мо ин ганҷҳоро дорем ва онҳоро ба воситаи имон ва дар қудрати Рӯҳулқудс, дар рӯҳияи дуо, шукргузорӣ, ҳамду сано ва ибодат аз они худ мекунем (ниг. Эфсӯсиён 1:15-20, 3:14-21). Ба ин васила мо бо Падар ва Писар ҳамкорӣ дорем. Инчунин, бо ҳамдигар ҳамчун ҳаммеросон, мо метавонем Маҳбуб, Худованди мо Исои Масеҳро ба Падар баланд бардорем.

Он гоҳ Худо мероси Худро, яъне дар мо, барои хушнудӣ ва лаззати Худ соҳиб мешавад. Ин бо ин суханон нишон дода шудааст: «сарватҳои ҷалоли мероси Ӯ дар муқаддасон» (Эфсӯсиён 1:18). Мо бояд инро аз соҳиб шудан ба баракатҳои осмонии худ (ояти 3) ва аз мероси ояндае, ки мо ҳангоми ҳукмронӣ бо Масеҳ лаззат хоҳем бурд (ояти 4), фарқ кунем. Қайд кунед, ки «энергияи» илоҳӣ, ки дар эҳёи Масеҳ аз мурдагон ва баланд бардоштани Ӯ аз болои осмонҳои баландтарин амал кардааст, энергия, қудрат, қувват ва тавоноест, ки дар мо барои наҷот кор кардааст. Он дар мо аллакай кор мекунад, то ба мо мавқеи моро дар Масеҳ диҳад ва амалан моро ба Масеҳ баланд бардорад ва моро бо Ӯ дар осмон алоқаманд созад. Ба воситаи ин мо метавонем ба Ӯ он чиро, ки сазовор аст, ҳатто пеш аз он ки Ӯ бо мо ба ҳукмронии Худ дар намоиши оммавӣ дохил шавад, биёрем.

ЭЗОҲҲО

1. Айнан «иқтисод», ки баъзан ҳамчун «идора» ё «тақсимот» тарҷума мешавад.
2. Ин метавонад тақрибан ду сол пас, эҳтимолан солҳои 32 ё 33 мелодӣ рух дода бошад.
3. Эфсӯсиён 1:3-14,15-23, 2:1-7, 3:1-7,8-13,14-19, 4:1-7,11-16, 6:14-20.
4. Калимаи юнонии prothesis маънои «он чи пеш гузошта шудааст»-ро дорад ва он ҳафт маротиба дар навиштаҳои Павлус омадааст (Румиён 8:28, 9:11; Эфсӯсиён 1:11, 3:11; 2 Тимотиюс 1:9, 3:10; Ибриён 9:2).
5. «Пеш аз бунёди ҷаҳон» се маротиба омадааст, ки ба муҳаббати Падар ба Писари Худ (Юҳанно 17), ба машварати Худо барои интихоби мо (Эфсӯсиён 1:4) ва ба қурбонии Барра, ки аз пеш аз бунёди ҷаҳон маълум буд (1 Петрус 1:19-20), алоқаманд аст.
6. «Ҳоло» калимаи хурдест, ки аксар вақт дар навиштаҳои Павлус барои нишон додани давраи ҳозираи файз, дар муқоиса бо яҳудӣ, пайдо мешавад.
7. Дар асл, дар назди Худои муқаддас ва одилона, ҳамаи инсонҳо баробаранд, зеро ҳама гуноҳкоранд (Румиён 3:10-23).
8. Ин зиддият нест, балки тарафи дигари ҳамон ҳақиқатро нишон медиҳад, ки мо дар Масеҳ ҳастем (мавзӯи Эфсӯсиён) ва Масеҳ дар мост (чунон ки дар Қӯлассиён муҳокима шудааст).
9. Матни юнонӣ ҳаммеросон, ҳамбадан ва ҳамшариконро мехонад; ё меросбарони муштарак, бадани муштарак ва ҳамшарикони муштарак (JND). 10. Аз дуои Павлус дар Эфсӯсиён 1:15-22, ки ба Падари Ҷалол, ки Худои сегона бо Инсони ҷалолёфта, Исои Масеҳ, алоқаманд аст, фарқ карда шавад.