Ин дунё биёбони васеъ аст! Мо чизе барои ҷустуҷӯ ё интихоб надорем; Мо дар ин биёбон фикре барои мондан надорем; Мо чизе барои пушаймон шудан ё аз даст додан надорем. —Ҷон Н. Дарби (1800-1882)
Ин сатрҳо вазъияти масеҳиёнро ҷамъбаст мекунанд. Онҳо дар дунё ҳастанд, аммо аз он нестанд. Худо бо онҳост ва Рӯҳи Муқаддас дар онҳо сокин аст – ҷисми онҳо маъбади Ӯст (1 Қӯринтиён 6:19). Худованд Исо ба имондорон гуфт: «Инак, Ман ҳамеша бо шумо ҳастам, то охири дунё» (Матто 28:19 KJV), ва Ӯ ваъда дод, ки «ҳар ҷое ки ду ё се нафар ба исми Ман ҷамъ оянд, Ман дар миёни онҳо ҳастам» (18:20).
Худо мехоҳад бо халқи Худ муносибатҳои наздик дошта бошад. Масалан, Ӯ пеш аз афтидан бо Одам дар боғи Адан роҳ мерафт ва сӯҳбат мекард. Иброҳим дӯсти Худо буд. Вақте ки Худо ба Мусо дастурҳоро барои сохтани хайма дод, Ӯ гуфт: «Бигзор онҳо барои Ман маъбад созанд, то Ман дар миёни онҳо сокин шавам» (Хуруҷ 25:8).
Пас аз шунидани корҳои бузурги Худо барои халқи Худ Исроил дар наҷот додани онҳо аз Миср, баъзе шахсони алоҳида аз дигар миллатҳо хостанд, ки тавассути омадан ба Исроил зери ҳокимияти Худо қарор гиранд. Агар чунин шахс пас аз насб кардани хайма ба миллат дар биёбони Сино меомад, ӯ як росткунҷаи азимеро медид, ки бо пардаи катонӣ, сафеди пок, баландиаш аз 7 то 8 фут ишора шуда буд. Ӯ шояд биринҷиро медид, ки дар он сутунҳои дастгирии парда гузошта шуда буданд, аммо сутунҳо ва пайвандҳои нуқрагӣ – нуқра аз наҷот сухан меронд – ноаён мемонданд. Дар офтоб биринҷӣ ва катон аз сабаби дурахши онҳо нигоҳ кардан душвор мебуд. Пардаи покии комил стандарти комили адолати Худоро ифода мекард ва сутунҳои биринҷӣ ҳукм ва адолати Худоро нишон медоданд. Бо нигоҳ кардан ба ин чизҳо кас метавонист ношоистагии худро, ҳатто нопокии худро барои дохил шудан ба ин бинои аҷиб ҳис кунад. Ҳазорон хайма ба таври муназзам дар атрофи росткунҷа ҷойгир шуда буданд.
Аммо хеле пеш аз он ки ӯ хаймаҳои алоҳида ва сохтори калонро дар миёнаи онҳо фарқ кунад, як падидаи бузург чашмони ӯро ба худ ҷалб мекард: сутуни сахти абр, ки аз сохтор то болои абрҳо мерасид. Шабона ӯ ҳайрон мешуд, ки чӣ тавр абр ба сутуни оташ табдил ёфт, ки гӯё ба баландиҳои осмон мерасид. Бо тамошои ин дар давоми рӯз шахс ҳисси тарси амиқро ҳис мекард, гӯё касе бениҳоят тавоно ва ҳамадон дар он ҷо буд, ки ҳама чизро дар бораи ӯ медонист. Шабона ҳузури Он ки бо оташ зоҳир мешуд, дар торикии атроф нур мебахшид – тасаллӣ ва илҳом барои одамоне, ки дар хаймаҳои худ истироҳат мекарданд.
Бо роҳ рафтан дар атрофи бино, бегона ҳис мекард, ки аз он берун мондааст. Вақте ки ба миёнаи тарафи шарқӣ меомад, як мӯъҷизаи бузурге буд, ки метавонист нафаси касро бандад: пардаи катони борик ба баландии дигар, аммо бо ҳама гуна рангҳои кабуд, сурх ва арғувонӣ гулдӯзӣ шуда буд (Хуруҷ 38:18). Ин пардаи зебои гулдӯзӣ гӯё одамонро ба даромадан даъват мекард. Аммо дар он ҷо истода, кас аз ҳама фикрҳо ва амалҳои нодуруст, ки дар гузаштаи ӯ нороҳаткунанда буданд, огоҳ мешуд. Чӣ тавр инсон метавонист аз он дарвоза дохил шавад?
Биёед тасаввур кунем, ки ҳангоми истодани бегона дар дарвоза, як кунҷи пардаи аҷиб бардошта шуд ва марде аз сар то по бо катони сафед ва кулоҳи сафед дар сараш пайдо шуд – либоси ӯ ҳамон покиро нишон медод, ки парда. Он мард, коҳин, шояд аз бегона пурсида бошад: «Қурбонии ту куҷост? Ту наметавонӣ дохил шавӣ, агар қурбонӣ – гӯсфанд, барра ё ҳатто кабӯтар – барои қурбонӣ кардан надошта бошӣ (Ададҳо 15:14). Худо танҳо туро қабул мекунад, вақте ки ту қурбонӣ меоварӣ.»
Бо сар ҷунбондан аз ҳайрат, бегона шояд аз коҳин дар бораи Худо саволҳо дода бошад. Агар ин тавр бошад, коҳин ҷавоб медод: «Худои мо Яҳува Элоҳим аст, Ӯ ки осмонҳо ва заминро офаридааст, ки бар коиноти васеъ ҳукмронӣ мекунад, ки мо халқи Ӯ ҳастем ва ин ҷо макони зисти Ӯст.» Бегона шояд сар ҷунбонда гуфта бошад: «Чӣ тавр чунин Худои аҷиб метавонад дар ин биёбон дар рӯи замин зиндагӣ кунад?» Коҳин шарҳ медод: «Аҷдоди умумии мо гуноҳ кард ва тамоми нажод афтода ва шарир буд; замин аз зӯроварӣ пур шуд. Аз ин рӯ, Худо дунёро бо тӯфон ба таври дуруст нобуд кард; танҳо ҳашт нафар наҷот ёфтанд. Ҳақиқати Худо зинда нигоҳ дошта шуд, ва Худо Иброҳим, бобои моро интихоб кард ва моро, насли ӯро, ба ин ҷо овард, то Худо ба мо қонуни Худро диҳад.» Бегона шояд аллакай дар бораи аввалин инсонҳое, ки гуноҳ карда буданд ва дар бораи тӯфоне, ки Худо аз сабаби рафтори инсон фиристода буд, шунида бошад. Бо хоҳиши афзоянда бегона шояд гуфта бошад: «Ман хеле мехоҳам дар бораи Худои ҳақиқӣ ва воқеӣ – Худои шумо – донам.» Имрӯз мо дар ёд дорем, ки Исо гуфт: «Назди Ман оед, ҳамаи шумо, ки меҳнат мекунед ва бори гарон доред» (Матто 11:28).
Бо дарки ниёзи худ, бегона шояд ба коҳин ҷавоб дода бошад: «Ман воқеан бо бори гуноҳ гарон шудаам. Ҳоло ки покизагӣ ва қудсияти Худои шуморо мебинам, мехоҳам Ӯ Худои ман бошад, агар Ӯ маро қабул кунад.» Дар ҷавоб, коҳин даъват мекард: «Пас, дохил шавед ва дар бораи Худованди лашкарҳо омӯзед. Ҳама чизе, ки шумо дар ин ҷо мебинед, ба шумо чизе дар бораи Ӯ мегӯяд.»
Пас аз овардани қурбонии худ, бегона метавонист аз дарвоза гузарад. Бегона, дида, ки пушташ ба шарқ ва офтоби тулӯъкунанда буд, дарк кард, ки ин ҷо аз маъбадҳои ҳама худоёни дигар комилан фарқ дорад. Онҳо ба офтоби тулӯъкунанда рӯ ба рӯ мешуданд, гӯё ки онро ибодат кунанд, аммо ин ба самти муқобил рӯ ба рӯ мешуд, гӯё ки ба сир рӯ ба рӯ шавад ва онро дар зери торикии абре, ки дар болои сохтори пеши ӯ истода буд, ҳал кунад.
Дар пеши сохтор як қурбонгоҳи калони биринҷӣ буд, ва дар назди он як косаи азим буд, ки коҳинон бояд дар он шуста мешуданд. Вақте ки ба ӯ дар бораи ин чизҳо гуфта шуд, бегона фаҳмид, ки Худо чунон муқаддас ва пок аст, ки танҳо онҳое, ки Ӯ пок кардааст, ҷуръат мекунанд ба Ӯ наздик шаванд.
«Дар ин ҷо одамон қурбониҳои худро меоваранд, ва дар ин ҷо мо ҳар субҳу шом қурбонии сӯхтаро месӯзонем, то дуди қурбонии сӯхта ҳамеша ба Худо боло равад. Ҳарчанд Ӯ дар ин ҷо бо халқи Худ сокин аст, макони аслии Ӯ дар осмон аст, аммо ҳатто осмони осмонҳо наметавонад Ӯро дар бар гирад. Ӯ дар ҳама ҷост, ҳама тавоно ва ҳама чизро медонад.»
Ниёзи қурбониҳо барои гуноҳ ва барои хатогиҳо (гуноҳҳои мушаххас), ки пайваста пешниҳод мешуданд, барои бегонае, ки аз гуноҳ дар ҳаёти худ огоҳ буд, маъно дошт. Ҳайвонҳо барои ин қурбониҳо дар назди қурбонгоҳ кушта мешуданд ва сипас берун аз урдугоҳ сӯзонида мешуданд, зеро онҳо, гӯё, гуноҳ мешуданд. Дигар қурбониҳо, қурбониҳои сӯхтаи пурра ва қурбониҳои сулҳ, дар қурбонгоҳ сӯзонида мешуданд. Ба бегона фаҳмонда шуд, ки ҳеҷ кас наметавонад ба Худо ҳадяҳои ҳақиқӣ пешниҳод кунад. Он чизе ки Худо мехост, қадршиносии инсон аз Он қурбонӣ буд, ки бояд меомад – Он ки Худро комилан ба Худо ҳамеша пешниҳод мекард, бо хурсандӣ иродаи Ӯро иҷро мекард.
Бегона эҳтимол ҳайрон мешуд: «Кӣ комилан пок хоҳад буд ва Худро гӯё қурбонии сӯхта ва қурбонии гуноҳ пешниҳод хоҳад кард, ва ба ин васила бо Худо сулҳ хоҳад кард?» Ҳарчанд ӯ шояд ошуфта бошад, рӯҳи ӯ дар дохили ӯ баланд мешуд, дарк мекард, ки як сирри бузург ва аҷиб ба зудӣ ошкор хоҳад шуд.
«Ин Масеҳ аст, Он ки меояд, ки мисли Мусо, пешвои мо ва овардани қонуни Худо ба мо хоҳад буд. Ӯ ҳам Қурбонӣ ва ҳам Наҷотдиҳанда хоҳад буд. Мо намедонем, ки чӣ тавр, аммо ин тавр хоҳад шуд, зеро ин аст он чизе ки Худо фармудааст.» Шояд дар чеҳраи коҳин ҳангоми шарҳ додани ин нигоҳи дуре буд, ки бо ҳасрат ба осмон менигарист ва орзуи омадани Масеҳро дошт.
Чашмони худро аз қурбонгоҳ ва ҳавз гирифта, бегона ба даромадгоҳи Худи Ҷои Муқаддас менигарист. Мисли даромадгоҳи бино, он бо панҷ сутун, ки дар сутунҳои биринҷӣ гузошта шуда буданд, дастгирӣ мешуд. Сутунҳо аз чӯби акация сохта шуда, бо тилло пӯшонида шуда буданд. Саволҳои бегона зуд ва бо шавқ меомаданд, ки дар паси он пардаи бо риштаи тиллоӣ бо гулдӯзии кабуд, арғувонӣ ва сурх дар катони сафеди борик чӣ буд.
Коҳин шарҳ медод: «Инҳо рангҳои осмон, шоҳӣ ва инсоният бо тиллои илоҳӣ мебошанд. Масеҳ – танҳо Ӯ ҳамаи инҳо дар як Шахс аст.» Инро фаҳмидан душвор дониста, бегона шояд лакнати забон карда бошад: «Чӣ тавр Худо ҳам Як ва ҳам бештар аз як буда метавонад?»
Коҳин низ пурра намефаҳмид, аммо ӯ ба меҳмони худ шарҳ медод, ки аввалин калимаҳои қонун «Дар ибтидо Худо офарид» буданд. Сипас ӯ шарҳ медод, ки калимаи «Худо» ҷамъ ва феъли «офарид» танҳо буд, ва хулоса мекард, ки ин табиати Худоӣ буд: Як Худо, аммо се шахс.
Бегона шояд бо ҳасрат ба парда нигоҳ мекард ва ҳайрон мешуд, ки дар дохили он чӣ буд, аммо пур аз тарс буд, зеро ин Худо Муқаддас буд, бо покии берун аз фаҳмиши инсон. Саволҳои ӯ шояд ҷавоб дода мешуданд, вақте ки марди сафедпӯш идома дод: «Коҳин ҳар рӯз дохил мешавад, то дар қурбонгоҳи тиллоӣ бухур сӯзонад. Дар як тарафи қурбонгоҳ шамъдони тиллоӣ бо ҳафт шоха ва ҳафт чароғ мавҷуд аст, ки дар торикӣ нур медиҳанд. Дар тарафи дигар мизи бо тилло пӯшонидашуда мавҷуд аст, ки дар он нон аст. Худо Нур аст ва Ӯ нури мост, ки роҳи моро дар ин биёбон равшан мекунад. Ӯ инчунин моро таъмин мекунад, мизеро бо нон аз осмон, маннае, ки мо мехӯрем, омода мекунад. Ҳамон тавре ки Худованди мо манбаи ҳама ҳаёт аст, Ӯ моро бо ҳаёти Худаш нигоҳ медорад. Бухур дар қурбонгоҳи тиллоӣ аз хурсандие сухан меронад, ки Падар аз Писари Худ, Масеҳ, мегирад.»
«Ва аз он ҳам дуртар?» Пурсгар шояд ҷавоберо меҷуст, ки интизор дошт чизе ҷуз торикӣ набошад. Аммо, ӯ аз ҷавоб боз ҳам бештар ҳайрон мешуд: «Аз он ҳам дуртар пардаи дигаре бо кабуд, арғувонӣ, сурх ва тилло гулдӯзӣ шудааст. Дар он, мисли пардаҳои дохилӣ, ки бар хаймаи Худо паҳн шудаанд, керубимҳо, фариштагони тавоно, ки пайваста дар атрофи тахти Худо хидмат мекунанд, гулдӯзӣ шудаанд.»
Ба саволи бегона: «Ва он тахт куҷост?», коҳин ҷавоб медод: «Он дар осмони сеюм аст, аммо инчунин дар ин Муқаддаси Муқаддасон, ки сандуқи аҳд дар он ҷост. Керубимҳои тиллоӣ, бо болҳои кушодаи худ, ба курсии раҳмат, ки тахти Худост ва Ӯ дар миёни халқи Худ сокин аст, менигаранд.»
Бегона ё дил ва ақли худро ба Ӯ, ки Паёмбар, Коҳин, Подшоҳ, Довар, Қурбонӣ ва Наҷотдиҳандаи Тавоно аст, таслим мекунад, ё норозӣ ва нохуш меравад, дар тарси инсон гирифтор мешавад. Мо кадомашро мекунем, таслим мешавем ё меравем? Барои ба даст овардани наҷот чӣ кор карда метавонем? Ҳеҷ чиз!
На чизе бузург ё хурд; На гуноҳкор не! Исо инро кард; ҳамаашро кард, Хеле, хеле пеш. —Ҷеймс Проктор
Китоби Муқаддас танҳо мегӯяд: «Ба Худованд Исо имон овар, ва наҷот хоҳӣ ёфт» (Аъмол 16:31).
