Уплоок – июл/августи 2018 — Маҷаллаи файз ва ҳақиқат
Адолати Худо дар Румиён
Пас аз оғози нома бо муқаддимаи мухтасар (Румиён 1:1-15), ҳавворӣ Павлус рисолаи асосии худро ба хонандагони худ дар Рум пешниҳод кард. Ин дар бораи паёми Худои хабари хуш ва қудрати Ӯ барои наҷот аст (оятҳои 16-17). Павлус навишт: «Адолати Худо аз имон ба имон ошкор мешавад; чунон ки навишта шудааст: “Одил аз имон зиндагӣ хоҳад кард”» (ояти 17 NKJV). Ин изҳороти кӯтоҳ, вале муҳим дар бораи Худо, Каломи гуфторӣ ва навиштаи Ӯ ва чӣ гуна шахсон онҳоро қабул мекунанд, сухан меронад.
Паёме, ки Павлус даъват шуда буд, ифода мекунад, ки Худо ҳамеша дуруст аст,1 ё одил аст, хоҳ дар шахсияти Ӯ – он чизе ки Ӯ дар худ аст, Худои сегона – ё дар он чизе ки Ӯ мегӯяд ва мекунад. Ба ибораи дигар, дар нақшаҳо, амалҳо, муносибатҳои ҳукуматӣ ва муоширати Худо, Ӯ 100% дуруст аст. Аз ин рӯ, вақте ки Худо гунаҳкорро гунаҳкор эълон мекунад ва маҳкум мекунад, Ӯ дуруст аст. Ҳамчун Офаридгор, Ӯ қоидаҳоро муқаррар кардааст ва дар талабҳои худ комилан одил аст; ва Ӯ ба таври беназир барои доварӣ салоҳият дорад.
Дар суханронии худ ба пешвоёни юнонӣ дар Афина (Аъмол 17:22-31), ҳавворӣ нишон дод, ки ягона Худои ҳақиқӣ инҳоянд:
Офаридгор,
- Нигоҳдоранда,
- Ҳокими коинот (ҳатто дар назорати таърихи инсонӣ),
- Худои Наҷотдиҳанда, ва
- Довари олӣ.
- Ин порча, ки ман ба шумо хонданро тавсия медиҳам, ба зарурати имони инсон дар посух ба он чизе ки Худо мегӯяд, ишора мекунад. Он зарурати имон ва эътимод ба Ӯро ифода мекунад. Ҳамаи ин масъалаҳо ва ғайра, дар китоби Румиён, ки метавон онро «рисола2 дар бораи Худо ва адолати Ӯ» номид, муфассал баррасӣ шудаанд.
Баъзе заминаҳо Китоби аввали Библия, Ҳастӣ, офариниши бузурги Худо ва муносибати махсуси инсонро бо Худо тасвир мекунад (Ҳастӣ 1-2). Дере нагузашта, бисёр чизҳо аз ҷониби ҳамлаи муваффақонаи Шайтон бо дурӯғҳои нозук, инчунин тавассути нофармонии Одам ва Ҳавво ва афтодани минбаъдаи онҳо ба гуноҳ (Ҳастӣ 3) нобуд карда шуданд. Ин барои тамоми насли инсонӣ ва таърихи фаврӣ ва ниҳоии он оқибатҳо дошт, аммо Худо бе захира набуд. Ӯ қурбонӣ, ивазкунандаи бегуноҳеро овард, ки ҷои Одам ва Ҳавворо гирифт. Ҳардуи онҳо ба Худо имон оварданд, ки пеш аз он ки онҳоро аз боғ дар доварии одилонаи худ (ояти 24) берун кунад, онҳоро бо пӯсти қурбонии ҳайвони бегуноҳ (ояти 21) пӯшонд, ки ин тасвири «либосҳои наҷот... [ва] ҷомаи адолат» буд (Ишаъё 61:10).
Хулосаи Румиён Павлус, ки беш аз 4000 сол пас аз афтодан менавишт, нишон дод, ки Худо дар ҳукми худ дуруст аст, ки «ҳама гуноҳ кардаанд ва аз ҷалоли Худо маҳруманд» (Румиён 3:23). Аммо, вақте ки касе аз инсонияти афтода бо тавбаи ҳақиқӣ ба Худо рӯ меорад ва Худо ӯро «одил» ё «содиқ» эълон мекунад, Худо ҳанӯз ҳам дуруст аст!
Павлус мавзӯи адолатро чунин инкишоф дод. Тамоми насли инсонӣ аз се писари Нӯҳ, Ҳом, Ёфат ва Сом (Ҳастӣ 9) сарчашма гирифтааст ва Павлус нишон дод, ки онҳо ҳақиқатро медонистанд, аммо дере нагузашта онро дар беадолатӣ пахш карданд (Румиён 1:18-20). Ин дере нагузашта пас аз он буд, ки Худо худро ҳамчун Довари одил дар тӯфони Нӯҳ ошкор карда буд. Насли Ҳом (Ҳастӣ 10:6-20) дар Румиён 1:21-32, аз Ёфат (Ҳастӣ 10:2-5) дар Румиён 2:1-16 ва аз Сом (Ҳастӣ 10:21-30; 11:10-32) дар Румиён 2:17-3:20 тасвир шудаанд.
Ҳар қадар ки кас бештар қабул карда бошад, ҳамон қадар дар назди Худо масъултар аст. Ин принсип дар айбнома нишон дода шудааст, ки ҳама зери доварии Худо ҳастанд ва маҳкум шудаанд, аммо сахттарин ибораҳо барои яҳудиён, ки аз Сом сарчашма гирифтаанд, истифода мешаванд. Яҳудиён, чунон ки мо аз Навиштаҳо медонем, нури бештарро гирифта буданд ё доштанд.
Ин аст мухтасари Румиён, ба ғайр аз муқаддима (1:1-17), пас аз навишта (16:17-24) ва доксология (16:25-27):
Инсонҳои гунаҳкор ба адолати Худо ниёз доранд (1:18-3:20).
- Худо адолатро тавассути қурбонии Масеҳ таъмин кардааст (3:21-26).
- Адолат тавассути имон қабул карда мешавад (3:27-4:25).
- Адолат дар рӯҳ таҷриба карда мешавад (5:1-8:17).
- Адолат дар овардани баракати доимӣ кафолат дода мешавад (8:18-39).
- Адолат дар ҳокимият ва роҳҳои Худо дида мешавад, бе он ки Исроил ва масъулияти инсонӣ канор гузошта шавад. Ин муносибатҳои тақсимотии Худоро дар бар мегирад, бо дарсҳои муҳим барои мо (Румиён 9-11).
- Адолат дар ҳаёти тағйирёфта зоҳир мешавад (Румиён 12-16).
- Сарфи назар аз мухолифат – Ҷавоб ба Худо Фикрҳои Худо аз ҷониби инсон баҳс карда мешаванд ва аз ин рӯ ҳавворӣ саволҳои риторикиро бо калимаҳои «Пас чӣ гӯем?» пешниҳод кард. Ҷавоб дар ҳар ҳафт маротиба (Румиён 3:5, 4:1, 6:1, 7:7, 8:31, 9:14,30) равшан аст.
Павлус хидматеро, ки аз Худо ҳамчун ҳавворӣ гирифта буд, тасвир кард (Румиён 11), аммо ӯ инчунин ғулом, евангелист, муаллим ва коҳин нисбат ба онҳое буд, ки Инҷилро қабул мекунанд ва наҷот меёбанд. Тавассути ӯ, гунаҳкорон ба Худо баргардонида шуданд ва наҷот ёфтанд, ки ҳоло ва барои абад парастишгарони ҳақиқӣ мешаванд (15:8-21).
Ин номаи аҷиб адолати Худоро дар маҳкум кардани инсонҳои гунаҳкор ва таъмин кардани наҷот барои онҳое, ки тавба мекунанд, аз ҷумла кори Худо барои таъмини чунин посух, нишон медиҳад. Мо бояд қайд кунем, ки Худо кор мекунад:
Барои наҷоти гумшудагон дар озод кардани онҳо аз гуноҳи гуноҳ тавассути хуни Масеҳ (3:20-5:11); аз қудрати гуноҳ ва марг тавассути марг ва эҳёи Масеҳ, тавассути кори Рӯҳулқудс (5:12-8:10); ва аз ҳузури гуноҳ (8:11-39);
- Дар онҳое, ки наҷот ёфтаанд ва ба Худо баргардонида шудаанд – ташаккул ва муқаддасгардонии онҳое, ки барои Ӯ ҷудо карда шудаанд, вуҷуд дорад. Ин дар достони Исроил, гузашта, ҳозира ва оянда (9:1-11:36) тасвир шудааст; ва
- Бо наҷотёфтагон, ки онҳо ҳоло ва абад асбобҳои баракат хоҳанд буд (Румиён 12-16). Наҷотёфтагон тавассути хидмати Рӯҳулқудс дар муносибати худ бо Худо, худашон, якдигар, ҳукуматҳои заминӣ, имондорон бо эътиқодҳои гуногун ва беимонон тағйир меёбанд.
- Дар ҳамаи ин тафсилот мо қудрати наҷотдиҳанда, муқаддасгардонда ва тағйирдиҳандаи Худоро мебинем, ки дар онҳое, ки «дар Одам» буданд ва ҳоло «дар Масеҳ» ҳастанд, зоҳир мешавад. Онҳо асбобҳое мешаванд, ки Худо барои ҷалоли худ ва манфиати дигарон истифода мебарад, ҳамеша мувофиқи адолати Худо. Онҳое, ки пешниҳоди наҷоти Худоро рад мекунанд, зери маҳкумият ҳастанд ва азоби абадӣ хоҳанд кашид, маҷбур мешаванд, ки зону зананд (Филиппиён 2:10); дар ҳоле ки наҷотёфтагон ҳамчун парастишгарони ихтиёрӣ зону мезананд.
Румиён 8 Мо бояд ба ин боб диққати махсус диҳем. Дар ҳафт нуқта мо барои имондор эътироф мекунем:
Мавқеи нав, озодӣ аз доварӣ – бе маҳкумият (оятҳои 1-4);
- Ҳаёти нав, озодӣ аз шикаст – ғалаба (оятҳои 5-12);
- Муносибати нав, озодӣ аз тарс – озодии писарон (оятҳои 13-17);
- Умеди нав, озодӣ аз ноумедӣ – зиндагӣ дар умед (оятҳои 18-25);
- Кӯмаки нав, озодӣ аз бечорагӣ – кӯмак аз ҷониби Рӯҳулқудс (оятҳои 26-27); ва
- Дониши нав, озодӣ аз мушкилот – эътимод ба Худо (оятҳои 28-30); ва
- Кафолати нав, озодӣ аз ташвиш – бе ҷудоӣ (оятҳои 31-39).
- Ин оятҳо бисёр чизҳоро дар бар мегиранд. Мулоҳиза дар бораи ҳар як оят моро водор мекунад, ки ба ҳикмати Худои мо, муҳаббат ва шафқати Ӯ – махсусан тӯҳфаи Писари маҳбуби Ӯ (8:32) таҳсин гӯем.
Дар Румиён, Павлус евангелист, миссионер, муаллим, пайғамбар ва коҳин буд. Ҳамчун пайғамбар, ӯ аз номи Худо сухан мегуфт, то одамонро ба Ӯ баргардонад. Хидмати Павлус ҳанӯз ҳам барои Худо мева меорад, зеро бисёр ҷонҳо ҳатто имрӯз паёми наҷоти Худоро қабул мекунанд (15:15-29). Дар хидмати коҳинӣ, тавассути номаи худ, Павлус имондоронро водор мекунад, ки Худоро ҷалол диҳанд (Румиён 8:31-39, 11:33-36, 15:9-13, 16:25-27). Оё шумо Ӯро ҷалол медиҳед? GT
ЭЗОҲҲО
- Румиён дорои истинодҳои зиёд ба «адолати» Худо мебошад. Истилоҳҳои гуногун ба монанди «адолат», «эълони адолат», «одил кардан», «одил» ё «ҳақ» ва «одилона», инчунин калимаҳо бо маънои муқобил ба монанди «беадолат», «ноҳақ» ва монанди инҳо – ҳама аз як решаи юнонӣ мебошанд. Мо 77 ҳодиса (ё истинод) аз калимаҳои аз ин реша гирифташударо дар Румиён мешуморем, ки ин аз ҳама китобҳои дигари Аҳди Ҷадид хеле бештар аст.
- Рисола ҳамчун «тавсифи расмӣ ва систематикии хаттии принсипҳои як мавзӯъ, ки одатан аз эссе дарозтар ва муфассалтар аст» (Dictionary.com) муайян карда мешавад.
Алфред Бутер
