Бори аввал Аҳди Ҷадид дар бораи «чизҳои осмонӣ» дар суҳбати Худованди мо бо Ниқӯдимус хабар медиҳад: «Агар Ман ба шумо чизҳои заминиро гуфтам ва бовар накардед, чӣ тавр бовар хоҳед кард, агар ба шумо чизҳои осмониро гӯям?» (Юҳанно 3:12). Худованд Исо Ниқӯдимусро «муаллими Исроил» номид (на танҳо «муаллим» – ояти 10); аммо ин марди хеле босавод аз яке аз масъалаҳои асосии ҳаёти рӯҳонӣ бехабар буд: зарурати аз нав таваллуд шудан. Бо заминаи яҳудии худ ӯ фикр мекард, ки аллакай аз нав таваллуд шудааст. Бар-митсваи ӯ дар синни 12-солагӣ, издивоҷи ӯ пеш аз омӯзиши раввинӣ, таъин шуданаш ба ҳайси раввин ва сардори академияи раввинӣ гӯё воситаҳои «аз нав таваллуд шудан» буданд. Ҳарчанд ин чизҳо хуб буданд, онҳо наметавонистанд ҳаёти илоҳиро биёранд, ҳарчанд пешвоёни яҳудӣ чунин мепиндоштанд. Аз ин рӯ, Ниқӯдимус аз Худованд пурсид, ки чӣ тавр ӯ, як марди солхӯрда, метавонад аз нав таваллуд шавад. Қисми боқимондаи Юҳанно 3 дар бораи ин масъалаи хеле муҳим, ки Худованд шоҳиди боэътимодтарин буд ва ҳоло ҳам ҳаст, бештар нишон медиҳад. Ӯ гуфт: «Ҳеҷ кас ба осмон набаромадааст, магар Он ки аз осмон фуруд омад, яъне Писари Одам, ки дар осмон аст» (Юҳанно 3:13). Аммо Ӯро бисёриҳо дар он вақт рад карданд (Юҳанно 1:11), ҳарчанд Ӯ буд, ки ҳаётро аз осмон ба ин ҷо овард ва метавонист онро ба онҳое, ки онро бо имон қабул мекарданд, расонад (Юҳанно 1:12). Шумо чӣ: оё шумо аллакай аз нав таваллуд шудаед? Ва муносибати шумо ба Ӯ чӣ гуна аст?
Дар суҳбати худ бо Ниқӯдимус Худованд Исои Масеҳ – Писари Худо ва Масеҳи Исроил – дар бораи «чизҳои осмонӣ» (Юҳанно 3:12) ва «ҳаёти ҷовидонӣ» (Юҳанно 3:15) сухан гуфт. Барои қабул кардан ва фаҳмидани ин чизҳо, шахс «бояд аз нав таваллуд шавад», яъне «аз боло». Ин маънои аз «об» – тавассути Каломи ҳаётбахши Худо – ва аз «Рӯҳ», ки кори Рӯҳулқудсро дар назар дорад, таваллуд шуданро дорад (ниг. ояти 8). Баъдтар дар Инҷили Юҳанно мо мефаҳмем, ки Ниқӯдимус ба Худованд Исо ҳамчун Наҷотдиҳандаи шахсии худ имон овард ва ӯ нархи пайравӣ аз Ӯро пардохт, зеро ӯ аз ҷониби ҳамватанони яҳудии худ рад карда шуд. Тарс аз одамон, эҳтимол, сабаби он буд, ки Ниқӯдимус шабона барои вохӯрии аввалини худ бо Худованд омад. Аммо ӯ ин тарсро бартараф кард ва ҳамчун ғолиб идома дод, ҳарчанд пешвоёни яҳудӣ ӯро рад карданд. Он чизе ки ба Устод рӯй дод, ба пайравони Ӯ низ рӯй медиҳад. Чанд сол пас Шоул аз Тарсус, ки ҳавворӣ Павлус шуд, раддияи шабеҳро аз сар гузаронд. Пас аз он ки Шоул бо Масеҳ вохӯрд, ки аз осмон ба ӯ зоҳир шуд (Аъмол 9:3), ӯ касе шуд, ки дар бораи чизҳои осмонӣ бисёр сухан мегуфт, ҳарчанд ӯ ба имондорони яҳудӣ таъқиб карда буд. Ӯ Исои Носирии радшударо дар ҷалоли бузурги Ӯ дид (Ибриён 2:9), ва ин вохӯрӣ ҳаёти ӯро комилан тағйир дод. Агар шумо имрӯз Масеҳро ҳамчун Наҷотдиҳандаи шахсии худ қабул кунед, ин оғози ҳаёти нав хоҳад буд ва он боқимондаи ҳаёти шуморо дар рӯи замин нишон хоҳад дод.
Ин чизҳои осмонӣ чистанд?
Чизҳои осмонӣ (Юҳанно 3:12-13) бо худи Худованд Исо алоқаманданд ва онҳо онҳоеро, ки ба Ӯ тааллуқ доранд, аз онҳое, ки тааллуқ надоранд, ҷудо мекунанд. Худованд Исо ба Ниқӯдимус нишон дод, ки байни чизҳои осмонӣ ва ҳаёти ҷовидонӣ, ё ҳаёти абадӣ, робита вуҷуд дорад. Қисми боқимондаи Юҳанно 3, махсусан оятҳои 31-36, инро ба таври равшан нишон медиҳад. Ҳоло мо ба ҳавворӣ Павлус бармегардем, ки навиштааст: «Муборак аст Худо ва Падари Худованди мо Исои Масеҳ, ки моро бо ҳар баракати рӯҳонӣ дар ҷойҳои осмонӣ дар Масеҳ баракат додааст» (Эфсӯсиён 1:3). Ҳарчанд Павлус истилоҳи «ҳаёти ҷовидонӣ»-ро мисли Юҳанно 3 истифода накардааст, он дар забоне, ки ӯ бо роҳнамоии Рӯҳулқудс истифода кардааст, дар назар дошта шудааст. Ибораи «дар Масеҳ Исо» барои навиштаҳои Павлус хос аст ва он дар Эфсӯсиён ҳафт маротиба (Эфсӯсиён 1:1, 2:6,10,13, 3:11,21 – ва эҳтимолан 49 маротиба дар ҳама навиштаҳои Павлус) пайдо мешавад. Он ба Исои Носирии радшуда, ки Масеҳ аст – ки ин унвони Ӯ дар ибрӣ аст; «Масеҳ» дар юнонӣ; «Тадҳиншуда» дар англисӣ – ишора мекунад, ҳарчанд Ӯ ҳоло дар осмон аст. «Дар Ӯ» мо ҳаёти ҷовидониро ҳангоми тавба кардан ва ба Масеҳ имон овардан қабул кардем. Бо ин кор мо ҳар баракати рӯҳониро дар осмон қабул кардем. Чизҳои осмонӣ хеле воқеӣ ҳастанд ва бо Масеҳи баландбардошташуда алоқаманданд ва аз ҷониби Рӯҳулқудс ба мо расонида мешаванд.
Чизҳои осмонӣ ба олами осмонӣ тааллуқ доранд
Истилоҳи «ҳаёти ҷовидонӣ» ду ҷанба дорад: ҳаёт ки мо тавассути имон ба Ӯ қабул кардаем (Юҳанно 3:16, 36) ва олам ки мо ба он «барои ҳаёти ҷовидонӣ» қабул хоҳем шуд.
Худи Масеҳ «ҳаёти ҷовидонӣ» аст (1 Юҳанно 5:20), ва мо Ӯро ҳангоми имон овардан қабул кардем. Ҳаёти ҷовидонӣ тавассути муошират бо Ӯ лаззат бурда мешавад, ва ин ба мевае муқоиса карда мешавад, ки «барои ҳаёти ҷовидонӣ» боқӣ мемонад (Юҳанно 4:36), ки дар он ҷо мо то абад бо Худованд хоҳем буд. (Ин ҳамон ибораи «барои / ба ҳаёти ҷовидонӣ» инчунин дар Матто 25:46; Юҳанно 4:14, 6:27, 12:25; Аъмол 13:48; Румиён 5:21; 1 Тимотиюс 1:16 ва Яҳудо 1:21 пайдо мешавад. Он вобаста ба контекст дурнамоҳои гуногун дорад.) Ҳамон тавре ки хонаи Падар манзилҳои зиёд дорад (Юҳанно 14:2), инчунин бо ин олам, ки «ҳаёти ҷовидонӣ» номида мешавад, ҳамин тавр аст. Ин соҳа ё олам барои ҳамаи имондорон аз ҳар давраи замон ҷой дорад. Албатта, ин мавқеъ ва муносибати махсуси имондоронеро, ки ба давраи ҳозираи файз тааллуқ доранд, ки ҳангоми бозгашти Худованд Исо ва моро бо худ бурданаш ба охир мерасад, бекор намекунад (1 Таслӯникиён 4:16-18; 1 Қӯринтиён 15:51) – Ӯ умеди мубораки мост (Титус 2:13). Дар мавриди омадани Ӯ, байни гурӯҳҳои имондорон фарқиятҳои фаҳмиш вуҷуд доранд. Аммо чизе ҳаст, ки ҳамаи имондорон умумӣ доранд – ҳаёти ҷовидонӣ – ҳарчанд на ҳама онро ба фаровоние, ки мо имрӯз медонем, доранд (Юҳанно 10:10).
Баъзеҳо боварӣ доранд, ки тафсилотҳое, ки Павлус дар Эфсӯсиён 1:4-14 додааст, хулосаи ҳамаи баракатҳои рӯҳонӣ мебошанд, ки дар Эфсӯсиён 1:3 зикр шудаанд. Аммо, ин порча мавқеи нави моро ҳамчун имондорон ва алоқаи моро бо Худо, Падари мо, тасвир мекунад. Он нишон медиҳад, ки чӣ лозим буд ва Худо чӣ кор кардааст, то ба мо мавқеъеро диҳад, ки дар он мо метавонем ҳамаи ин баракатҳоро қабул кунем, инчунин муносибатеро, ки дар он мо аз онҳо лаззат мебарем. Ҳавворӣ дар оятҳои 15-19 дуо мекунад, ки мо ба лаззат бурдан аз ин муносибати нав дохил шавем ва ҳадди аққал ба андозае фаҳмем, ки Худо бо Масеҳ (Эфсӯсиён 1:18-23) ва бо мо (Эфсӯсиён 2:1-10) чӣ кор кардааст. Чизҳои осмонӣ худашон дар Эфсӯсиён 2:13-21 хулоса карда шудаанд, аммо боз Павлус мавқеъ ва муносибати наверо, ки дар он мо аз ин чизҳои осмонӣ лаззат мебарем, таъкид мекунад. Боби 3 давраи ҳозира – давраи файзро тасвир мекунад – ки дар он чизҳои осмонӣ, ки «дар Масеҳ Исо» ҳастанд, ки мо тавассути имон ва тавассути кори Рӯҳулқудс қабул кардаем, ба мо ошкор ва расонида шудаанд. Худоро ҳамд! Ин боб бо дуо ва ибодати Павлус ба охир мерасад ва моро, яъне ҳамаи имондорони давраи файзро, бо чизҳои осмонӣ, ки абадӣ ҳастанд ва ҳамеша ба посух ба Падар дар тӯли абадият оварда мерасонанд, мепайвандад (Эфсӯсиён 3:14-21).
Муаллифони дигар дар бораи чизҳои осмонӣ
Петрусро Худованд Исо даъват карда буд вақте ки Ӯ дар рӯи замин буд ва дар байни Дувоздаҳ нафар намоён буд. Петрус, ки Худованди худро ноумед карда буд, аз ҷониби Масеҳи эҳёшуда барқарор карда шуд, ки пеш аз ба осмон баромаданаш ба ӯ супориши махсус дод. Аз тарафи дигар, Павлус рисолати худро қабул кард аз Худованди ҷалолнок ва аз минтақаи чизҳои осмонӣ, баъзан «осмонҳо» номида мешавад (ҳарду дар юнонӣ комилан якхелаанд). Петрус, ки аз ҷониби Худованд дар рӯи замин даъват шуда буд, дар бораи чизҳои осмонӣ сухан мегӯяд ва ӯ ин корро барои рӯҳбаланд кардани имондорон дар ҳолатҳои душвор, мушкилот ва таъқибот мекунад. Ҳавворӣ Петрус шоҳиди ба осмон баромадани Худованд Исо буд (Луқо 24:45-53; Аъмол 1:9-11) чанде пас аз он ки Ӯ ба ӯ дастурҳо дода буд (Юҳанно 21:15-22; Аъмол 1:1-8), ки баъзеи онҳоро дигар ҳаввориён низ қабул карданд. Дар ду номаи худ Петрус имондоронашро таълим медиҳад ва рӯҳбаланд мекунад, онҳоро ба Масеҳ ҷалб мекунад, ки аз ҷониби халқи худ рад карда шуда буд, аммо нишон медиҳад, ки Ӯ дар осмон пазироӣ шудааст ва дар дасти рости Худо нишастааст. Ӯ имондоронеро, ки ба онҳо менависад, аз ҷумла моро имрӯз, ба он водор мекунад, ки аз Масеҳи осмонӣ он чизеро, ки барои истодагарӣ лозим аст, гиранд. Ҳарчанд зери ҳамлаҳои душман, ӯ мехоҳад, ки онҳо дарк кунанд, ки онҳо интихоб шудаанд (аз ҷониби Худо интихоб шудаанд), муқаддас карда шудаанд (барои Ӯ ҷудо карда шудаанд) ва наҷот ёфтаанд (озод карда шудаанд) бо назардошти «мероси бефасод ва беайб ва безавол, ки дар осмон барои шумо нигоҳ дошта шудааст» (1 Петрус 1:4). Петрус ин порчаи аҷибро бо ин суханон ба охир мерасонад: «Ӯро надида дӯст медоред. Ҳарчанд ҳоло Ӯро намебинед, аммо имон оварда, бо шодии бебаён ва пур аз ҷалол шодӣ мекунед» (1 Петрус 1:8).
Ҳамаи ин ба таълимоте, ки Худованд Исо ҳангоми дар рӯи замин буданаш эълон карда буд, мувофиқат мекунад. Дар он чизе ки Мавъизаи болои кӯҳ номида мешавад, Ӯ шогирдони худро дар бораи роҳи мухолифат ва радкунӣ дастур дод. Ӯ медонист, ки аз ҷониби халқи заминии худ ва аз ҷониби насли инсонӣ дар маҷмӯъ рад карда хоҳад шуд. Аз ин рӯ, Ӯ шогирдони худро – ва моро имрӯз – омода кард, то дар даврае, ки Худованди онҳо рад карда мешавад ва аз ин саҳна ғоиб аст, худро бо чизҳои осмонӣ бошуурона пайванд диҳанд. Ба ин сабаб Ӯ инчунин зарурати ҷустуҷӯи чизҳои боло, чизҳои осмониро таъкид кард, то дар муоширати наздик бо Ӯ нигоҳ дошта шаванд. «Барои худ ганҷҳоро дар рӯи замин ҷамъ накунед, ки дар он ҷо куя ва занг мехӯрад ва дуздон даромада медузданд; балки барои худ ганҷҳоро дар осмон ҷамъ кунед, ки дар он ҷо на куя ва на занг мехӯрад ва дуздон даромада намедузданд. Зеро дар куҷо ганҷи шумост, дили шумо низ дар он ҷо хоҳад буд» (Матто 6:19-21). Ин маънои онро надорад, ки мо бояд вазифаҳои заминии худро нодида гирем ё чизҳои заминиро нафрат кунем – ҳеҷ гоҳ. Ин маънои онро дорад, ки мо бояд ҳама чизро бо нури осмонӣ, ки қабул кардаем, дар назар дошта бошем ва тавассути имон, мо метавонем Худовандро ба саҳнае, ки дар он ҳастем ва ба чизҳои заминие, ки бо онҳо машғулем, дохил кунем. Бо ин кор мо худро дар файзе, ки дар Масеҳ Исо аст, мустаҳкам хоҳем кард, чунон ки Павлус ба Тимотиюс дастур дод (2 Тимотиюс 2:1).
Мушкилоти доимӣ
То он даме, ки мо дар рӯи замин ҳастем ва бо чизҳои заминӣ сарукор дорем, мо бояд бо чизҳои осмонӣ машғул шавем: «Пас, агар шумо бо Масеҳ эҳё шуда бошед, он чизҳоеро ҷӯед, ки дар боло ҳастанд, ки дар он ҷо Масеҳ дар дасти рости Худо нишастааст» (Қӯлассиён 3:1). Ин иқтибос як навъ дихотомия [тақсимшавӣ]-ро пешниҳод ё тарғиб намекунад, ки гӯё мо бояд ҳаёти худро ба ду қисм, яке осмонӣ ва дигаре заминӣ тақсим кунем. Баръакс, масеҳӣ дар ин ҷо дар рӯи замин зиндагӣ мекунад, аммо дар айни замон захираҳои худро аз боло дар муоширати доимӣ бо осмон мегирад. Ӯ ин корро дар дуои пайваста мекунад, гӯё ки ҳавои осмониро нафас мекашад, он чизеро, ки ба ӯ лозим аст, аз худи Масеҳ бо қудрати Рӯҳулқудс мегирад.
Як мисол дар олами табиат метавонад ба мо дар фаҳмидани ин нукта кӯмак кунад. Як намуди тортанаки обӣ ҳангоми ба об даромадан худро дар ҳубоби ҳаво мепечонад, то ҳадди аққал муддате дар он ҷо бимонад. Бе ҳубоби ҳаво он наметавонист зинда монад. Ба ҳамин монанд, масеҳӣ худро бо фазои осмонӣ, ки дар он Масеҳ аст, мепечонад, то дар ин ҷаҳоне, ки Ӯро берун кард, зинда монад. Ягона роҳи ин кор ин аст, ки захираҳои худро аз Ӯ, ки дар дасти рости Худо нишастааст ва моро аз он ҷо тавассути Рӯҳи худ, ки дар мо зиндагӣ мекунад, нигоҳ медорад, гирем. Худо қодир аст фарзандони худро дар ҷаҳоне, ки комилан ба Ӯ муқобил аст, нигоҳ дорад. Ҷониби мо ин аст: ба андозае, ки мо ганҷҳоро дар осмон ҷамъ мекунем, ба ҳамон андоза мо худро дар файзе, ки дар Масеҳ Исо аст, мустаҳкам мекунем, то ҳамчун шогирдони Ӯ зинда монем. Бо зиндагӣ кардан барои Ӯ дар ин ҷаҳон, шаҳодат додан дар бораи Ӯ ва дурахшидан барои Ӯ, мо чизҳоеро меҷӯем, ки дар боло ҳастанд. Бо ин кор, мо ҳама чизеро, ки ба мо лозим аст, аз Ӯ, ки дар дасти рости Худост ва тамоми қудратро дар осмон ва дар рӯи замин дорад, қабул хоҳем кард. Ба мо боз чӣ лозим аст?
Масъалаи идоракунӣ ва чизҳои осмонӣ
Як ҷанбаи дигари ин мавзӯъ вуҷуд дорад: идоракунӣ – масъулияте, ки бояд мувофиқи дастурҳои Павлус ба Тимотиюс амалӣ карда шавад. Онҳое, ки дар ин ҷаҳон сарватманданд, набояд мағрур бошанд ё ба сарватҳои худ эътимод кунанд. Баръакс, Павлус моро насиҳат медиҳад, ки ба Худои зинда эътимод кунем (1 Тимотиюс 6:17). Ӯ ҳама чизро ба фаровонӣ барои лаззат бурдани мо медиҳад. Ҳамаи ин чизҳои заминӣ ба ҳар ҳол ба Ӯ тааллуқ доранд, аммо Ӯ онҳоро ба мо қарз медиҳад, то муваққатан аз онҳо лаззат барем. Ӯ мехоҳад, ки мо идоракунандагони хуби ин баракатҳои муваққатӣ бошем, ки комилан ба Худо тааллуқ доранд. Бале, ҷисми мо, саломатӣ, истеъдодҳо, кор, хона, пул, ҳар баракатҳои заминӣ, ки мо метавонем дар бораи онҳо фикр кунем, ҳама ба Ӯ, Офаридгор ва Наҷотдиҳандаи мо тааллуқ доранд. Оё мо ин чизҳоро ҳамчун идоракунандагони хуб ва барои ҷалоли Ӯ истифода мебарем? Агар ин тавр бошад, пас Худо метавонад баракатҳои осмонии моро, ки воқеан ба мо тааллуқ доранд, ба мо супорад, чунон ки мо дар Эфсӯсиён 1:3 дидем. Инҳо қисми абадии мо ҳастанд, ки мо метавонем аллакай ҳоло аз онҳо лаззат барем. Аммо агар мо идоракунандагони содиқи чизҳои заминӣ набошем, чӣ тавр Ӯ метавонад ин чизҳои осмониро барои лаззат бурдан ба мо супорад? Ба ибораи дигар: то ҷое ки мавқеи мо дар Масеҳ дахл дорад, баракатҳои осмонӣ ба мо тааллуқ доранд, аммо барои лаззат бурдан аз онҳо мо бояд идоракунандагони хуби чизҳои заминӣ бошем. Масал дар бораи идоракунандаи беинсоф зарурати тавозуни дуруст, содиқ ва эҳтиёткор будан дар чизҳои заминиро нишон медиҳад, ва достони марди сарватманд ва Лаъзари камбағал нишон медиҳад, ки дар назди Худо чӣ воқеан муҳим аст (Луқо 16).
Дар Матто Худованд аксар вақт ба Малакути Осмон ишора мекунад ва Ӯ нишон медиҳад, ки он чизе ки барои осмон дуруст аст, бояд барои шогирдони Ӯ дар рӯи замин низ дуруст бошад, ҳатто дар заминаи шароити номусоид, ки дар онҳо онҳо Подшоҳи радшударо намояндагӣ мекунанд. Ӯ гуфт: «Пас, шумо комил бошед, чунон ки Падари шумо дар осмон комил аст» (Матто 5:48). Ин мушкилотест, ки Ӯ имрӯз ба мо мегузорад, монанд ба он чизе ки мо дар Матто 6:19-21 дидем. Худованд ҳамаи инро ҷамъбаст кард, вақте ки гуфт: «Аввал Малакути Худо ва адолати Ӯро ҷӯед, ва ҳамаи ин чизҳо ба шумо илова хоҳанд шуд» (Матто 6:33). Мо каме кори хонагӣ дорем, ҳамин тавр не?
