САВОЛ: Худо фарзандони Худро чӣ гуна тарбия мекунад? Фарзанди Ӯ чӣ гуна метавонад дарк кунад, ки Худо ӯро тарбия мекунад?
ҶАВОБ: Худо Қодири Мутлақ ва Ҳаким аст, дар айни замон Ӯ Падари пурмуҳаббат барои фарзандони худ аст – онҳое, ки Писари Ӯ, Исои Масеҳро ҳамчун Наҷотдиҳанда ва Худованд қабул кардаанд. Азбаски Худо Худо аст, мо наметавонем Ӯро дар бораи он ки Ӯ чӣ гуна метавонад фарзандони Худро тарбия кунад, маҳдуд кунем. Аммо биёед як лаҳза дар бораи он фикр кунем, ки Китоби Муқаддас истилоҳҳоеро ба мисли тарбия, фарзандон ва писарон чӣ гуна истифода мебарад.
Ибриён 12 ба мо мегӯяд, ки Худо ҳамчун Падар моро ҳамчун писарони худ чӣ гуна тарбия мекунад. Ҷолиб он аст, ки дар ҳоле ки мо, ки имон овардаем, ҳам фарзандони Ӯ ва ҳам писарони Ӯ ҳастем, ин боб дар бораи масеҳиён ҳамчун писарон сухан меронад. Дар Номаи якуми Юҳанно ҳамаи имондорон «фарзандон» номида мешаванд, ки гӯё ба оилаи Худо таваллуд шудаанд. «Кӯдакони хурдсол» афзоишро нишон медиҳад ва онҳоро аз ҷавонон ва падарон фарқ мекунад. Вақте ки Навиштаҷот имондоронро «писарон» меномад, онҳоро ҳамчун онҳое мебинад, ки дараҷаи муайяни камолот ва масъулият доранд. Дар он ҳолатҳое, ки Китоби Муқаддас дар бораи «тарбия»-и Худо сухан меронад, он дар бораи омӯзиш ва интизом сухан меронад. Ин метавонад, агар лозим бошад, ҷазо доданро дар бар гирад, аммо ҷазо додан ҳадафи асосии тарбия нест.
Падар фарзандони худро тарбия мекунад, на фарзандони дигаронро. Аз ин ҷиҳат тарбия дар аввали ҳаёт оғоз меёбад. Кӯдак бояд бо меҳрубонӣ ба бисёр роҳҳо дӯст дошта шавад, ғизо дода шавад ва нигоҳубин карда шавад, аммо мо одатан дар бораи тарбияи кӯдакон ё кӯдакони хеле хурд сухан намегӯем. Вақте ки кӯдак калон мешавад, тарбия, омӯзиши кӯдак ё маориф як қисми муҳими ҳаёти ӯ мегардад, ва волидайни хирадманд бодиққат роҳҳоеро интихоб мекунад, ки ӯ фарзанди худро тарбия мекунад (нигаред ба Масалҳо 22:6). Мо тарбия мекунем, ки «ба назари мо беҳтарин менамояд», ки дар муддати нисбатан кӯтоҳ аст (Ибриён 12:10 NKJV). Падари мо моро, писарони Худро, «барои фоидаи мо, то ки мо шарики муқаддасии Ӯ бошем» тарбия мекунад (ояти 11). Ин тарбия дар ҳақиқат маорифест, ки барои некии мо пешбинӣ шудааст, ва он набояд дардовар ё ногувор бошад.
Тарбия одатан бо сухан оғоз меёбад: «Писарам, таълими падари худро бишнав, ва қонуни модари худро тарк накун» (Масалҳо 1:8). Баъзан ҳатто як нигоҳ паёмро мерасонад. Худо ба мо тавассути Каломи худ, Китоби Муқаддас сухан мегӯяд. Агар мо ба он чизе, ки Ӯ ба мо мегӯяд, гӯш диҳем, натиҷа гуворо ва хуб хоҳад буд. Худо дар файзи худ метавонад як, ду ё се маротиба сухан гӯяд (Айюб 33:14,29) – ва баъзан ҳатто бештар! Ӯ тавассути Каломи худ сухан мегӯяд, ва Рӯҳи Ӯ метавонад чизҳоро ба хотири мо биёрад – аксар вақт ба виҷдони мо. Оҳ, ки мо гӯш диҳем ва омӯзем. «Худованд рӯй гардонд ва ба Петрус нигоҳ кард, он гоҳ Петрус сухани Худовандро ба ёд овард ... Пас Петрус берун рафт ва сахт гирист» (Луқо 22:61-62).
Агар сухан ё нигоҳ кофӣ набошад, Падари осмонии мо метавонад чораҳои қавитарро истифода барад. Дар ҳолати ман ҳамчун писар, чизи навбатӣ падарам асоро истифода мебурд, аксар вақт мегуфт: «Касе, ки гӯш намекунад, бояд ҳис кунад». Худо роҳҳои зиёде барои истифодаи асо дорад. Бешубҳа, ин ҳамон чизест, ки саволдиҳандаи мо дар бораи он мепурсад.
Барои хатогиҳо оқибатҳо хоҳанд буд; баъзан онҳо метавонанд ҷисмонӣ бошанд. Вақте ки Довуд бо ҳисоб кардани мардум гуноҳ кард (2 Подшоҳон 24; 1 Вақоеънома 21), Худо ба ӯ иҷозат дод, ки аз се вариант интихоб кунад. Ӯ метавонад ба мо интихоб надиҳад, аммо агар Ӯ диҳад, хирадмандона аст, ки қарорро ба Ӯ вогузорем.
Дар 1 Қӯринтиён 11:29-32 мо мебинем, ки оқибати гуноҳ метавонад беморӣ ё ҳатто марги бармаҳал бошад, баъзан ба каси дигар рӯй медиҳад. Ҳодиса, ҷароҳат ё миқдори зиёд – роҳҳои зиёде мавҷуданд, ки тавассути онҳо ба мо хотиррасон мешавад, ки музди гуноҳ марг аст. Шахси бемор дар Яъқуб 5:14-16 ба назар мерасад, ки дарк кардааст, ки бемории ӯ натиҷаи баъзе гуноҳҳо дар ҳаёти ӯ буд, ки бояд эътироф карда мешуд. На ҳар беморӣ ҳатман тарбияи Падари мост, аммо хуб аст, ки ба он чизе, ки Худо метавонад ба мо бигӯяд, ҳассос бошем – на танҳо дар ҳолатҳои ғайриоддӣ, балки дар ҳар ҳолате, ки мо дар ҳаёт дучор мешавем.
Чӣ гуна мо метавонем дарк кунем, ки Худо моро тарбия мекунад? Ин саволе нест, ки ба он ҷавоб додан осон бошад. Худованд Исо дар Матто 11 ба мо намуна мегузорад. Ӯ раддияи худро дар шаҳрҳои Ҷалил, ки дар он ҷо бисёр меҳнат карда буд, сахт ҳис кард ва бо андӯҳ бояд дар бораи доварии онҳо сухан мегуфт. Аммо «дар он вақт Исо ҷавоб дод ва гуфт: «Эй Падар, Худованди осмон ва замин, Туро шукр мегӯям, ки ин чизҳоро аз хирадмандон ва доноён пинҳон карда, ба кӯдакон ошкор кардаӣ. Ҳатто ҳамин тавр, Падар, зеро ин дар назари Ту хуб намуд» (оятҳои 25-26). Дар 2 Подшоҳон 16:5-13 Довуд, вақте ки аз писараш Абшолӯм мегурехт, аз ҷониби Шимъӣ бо сангҳо, чанг ва лаънатҳои бад партофта мешуд. Аммо ӯ ба Абишай иҷозат надод, ки Шимъиро бикушад. «Ӯро танҳо гузоред, ва бигзор лаънат кунад,» гуфт ӯ, «зеро Худованд ба ӯ фармон додааст.»
Барои мо низ хуб аст, ки ҳама чизро аз дасти Худои Падари худ қабул кунем ва аз Ӯ хоҳиш кунем, ки ба мо нишон диҳад, ки Ӯ чӣ чизро мехоҳад, ки мо эътироф кунем ё аз онҳо омӯзем. «Мо медонем, ки ҳама чиз барои некӣ ба онҳое, ки Худоро дӯст медоранд, ба онҳое, ки мувофиқи мақсади Ӯ даъват шудаанд, якҷоя кор мекунад» (Румиён 8:28). Ҳар қадаре ки мо ба Худованд наздиктар роҳ равем, ҳамон қадар зудтар дарк хоҳем кард, ки Падари мо чӣ чизро мехоҳад дар мо ва барои мо тавассути тарбияи худ ба даст орад. Ӯ мехоҳад моро бо чашми худ роҳнамоӣ кунад, аммо, мутаассифона, Ӯ аксар вақт бояд ба ҷои он ба лаҷом ва ҷилд муроҷиат кунад (Забур 32:8-9).
Чӣ қадар хуб аст, ки ба мо хотиррасон карда мешавад, ки далели он ки Худо моро тарбия мекунад, далели он аст, ки Ӯ моро дӯст медорад ва моро писарони худ мешуморад. Биёед тарбияи Ӯро нафрат накунем ва аз он рӯҳафтода нашавем. Баръакс, биёед онро таҳаммул кунем ва ба омӯзиши Ӯ тавассути он итоат кунем.
