ДУРӮҒ
Ҳар гуна шакли фиреб
Мувофиқи Луғати коллеҷии Вебстер, дурӯғро метавон ба таври оддӣ ҳамчун «ҳар чизе, ки фиреб медиҳад» муайян кард. Ҳамин тариқ, дурӯғ набояд бардурӯғ бошад. Он метавонад ҳақиқате бошад, ки ба тавре пешниҳод шудааст, ки қасдан фиреб диҳад. Он инчунин метавонад нимҳақиқат ё амале бошад, ки қасдан фиребгарона аст. Аммо, дар тарзи тафаккури имрӯзаи маъмул ва ором, он дурӯғ нест, агар он як дурӯғи ошкоро набошад!
Дурӯғ аз куҷо пайдо шуд? Он аз Шайтон, иблис пайдо шуд. Худованди мо гуфт: «Иблис... аз ибтидо ба ҳақиқат пайравӣ накард... Ӯ дурӯғгӯй ва падари дурӯғҳост» (Юҳанно 8:44 NIV). Мо инро бори аввал дар оғози таърихи инсоният мебинем.
Шайтон дар боғ кор мекунад
Шайтон «он мори қадимӣ, ки иблис ё Шайтон номида мешавад, ки тамоми ҷаҳонро гумроҳ мекунад» (Ваҳй 12:9); ӯ Ҳавворо дар Боғ фиреб дод: «Ҳавво аз макри мор фиреб хӯрд» (2 Қӯринтиён 11:3; Ҳастӣ 3:1-4). Ӯ инро чӣ тавр кард? Ӯ бо дурӯғ оғоз накард, балки танҳо як дурӯғро ишора кард. Ӯ пурсид: «Оё Худо воқеан гуфт: “Шумо набояд аз ҳеҷ дарахти боғ бихӯред?”» (Ҳастӣ 3:1), ки ин маънои онро дошт, ки Худо ба онҳо ҳеҷ меваеро манъ накардааст. Оё ин роҳи маккоронаи дурӯғгӯӣ имрӯз маъмул нест!
Нимҳақиқат — инчунин маккорона
Барои фиреб додани Ҳавво, мор ба ӯ нимҳақиқат низ гуфт; ӯ гуфт: «Шумо ҳатман нахоҳед мурд» (Ҳастӣ 3:4). Тамоми ҳақиқат ин буд, ки гуноҳи Одам ва Ҳавво боиси марги фаврии рӯҳонӣ мегардад, аммо на марги фаврии ҷисмонӣ: «Дар маҷмӯъ, Одам 930 сол зиндагӣ кард, ва баъд мурд» (Ҳастӣ 5:5).
Одамони дорои имони бузург метавонанд ба нимҳақиқатҳо муроҷиат кунанд, чунон ки Иброҳим кард. Дар Миср, ӯ метарсид, ки ӯро мекушанд, то марди дигар Сороро ҳамчун зани худ бигирад (Ҳастӣ 12:10-20). Ӯ аз Соро хоҳиш кард, ки нимҳақиқат гӯяд, ки вай хоҳари ӯст, то онҳо ӯро ҳамчун зани ӯ набинанд. Тамоми ҳақиқат вақте ошкор шуд, ки ҳолати шабеҳ дар Фаластин бо Абималик, подшоҳи Ҷерар, рух дод. Дар он ҷо Иброҳим нимҳақиқати худро ба худ асоснок карда гуфт: «Вай воқеан хоҳари ман аст, духтари падарам, ҳарчанд на аз модарам; ва вай зани ман шуд» (Ҳастӣ 20:12). Ӯ ҳақиқатро гуфт, аммо ба тавре ки фиреб диҳад! Ин гуноҳи маъмулист, ки мо содир мекунем, зеро ба худ мегӯем, ки ҳақиқатро гуфтем, ҳарчанд нияти мо фиреб додан буд!
Дурӯғ бо амалҳо
Дар зери фишор, Подшоҳ Довуд, марде пас аз дили Худо (Аъмол 13:22), ба дурӯғ муроҷиат кард. Вақте ки ӯ аз хашми Подшоҳ Шоул гурехт, ӯ дар назди Охиш, подшоҳи Ҷат, паноҳ бурд. Дар дарбор, ӯ аз ҷониби яке аз дарбориён шинохта шуд ва эълон шуд, ки ӯ касест, ки «даҳҳо ҳазор» фалиштиёнро куштааст. Сипас, ӯ «аз Охиш хеле тарсид... [ва] дар ҳузури онҳо худро девона вонамуд кард.» Фиреб кор кард ва Охиш аз Довуд халос шуд (1 Самуил 21:10-14). Қайд кунед, ки Довуд нагуфт, ки ӯ девона аст, аммо ӯ амалҳои худро барои дурӯғ гуфтан истифода бурд!
Риёкорӣ — як шакли дурӯғ
Ҳеҷ яке аз мо намехоҳад, ки нокомил дониста шавад ва намехоҳем, ки танқидро таҳаммул кунем. Барои пешгирӣ аз талафи «обрӯ» мо майл дорем, ки барои нигоҳ доштани вонамудсозии худ аз фиреб истифода барем. Ҳамин тариқ, аз тарси танқид, ҳавворӣ Петрус вонамуд кард, ки бо гурӯҳи хатна розӣ аст ва «дигар яҳудиён ба риёкории ӯ ҳамроҳ шуданд» (Ғалотиён 2:11-13).
Хоҳиши нигоҳ доштани зоҳир моро водор мекунад, ки худро дар беҳтарин нури имконпазир нишон диҳем (риёкорӣ), дар ҳоле ки рақибони худро дар бадтарин нури имконпазир нишон диҳем. Мо инро бо интихоби баъзе далелҳо ва истисно кардани дигарҳо мекунем. Майли мо ба ин кор сабаби он аст, ки Навиштаҳо исрор меварзанд, ки масъалаҳо бар асоси «шаҳодати ду ё се шоҳид» (2 Қӯринтиён 13:1) ва на бар асоси сухани як шоҳид, новобаста аз он ки масъала чӣ қадар муҳим аст, ҳал карда шаванд. Ба назар нагирифтани ҳарду ҷониби масъала ҳатто боиси гумроҳ шудани Барнабос гардид (Ғалотиён 2:13).
Ҳамаро нагуфтан — ҳикмат
Масалан, Самуил ҳеҷ нияти фиреб надошт, вақте ки ба пирони Байт-Лаҳм гуфт: «Ман барои қурбонӣ ба Худованд омадаам. Худро тақдис кунед ва бо ман ба қурбонӣ биёед» (1 Самуил 16:5). Ӯ барои қурбонӣ омада буд, аммо ин ягона рисолати ӯ набуд, ва ӯ ҳам инро ишора накард! Худо ӯро инчунин фиристода буд, то «яке аз писарони ӯ [Йисо]»-ро подшоҳ тадҳин кунад (1 Самуил 16:1). Ҳикмати Худо буд, ки ин далел ба Шоул пеш аз вақт маълум нашавад!
Инчунин барои мо хирадмандона аст, ки дар бораи гуноҳҳо ва камбудиҳои дигарон сухан нагӯем. Агар мо онҳоро дӯст дорем, он «муҳаббат ҳамаи хатогиҳоро мепӯшонад» (Масалҳо 10:12) ва он «муҳаббат бисёр гуноҳҳоро мепӯшонад» (1 Петрус 4:8). Албатта, шумо вақте ки мувофиқ аст, шаҳодат хоҳед дод, аммо шумо «бе сабаб бар зидди ҳамсояи худ шаҳодат нахоҳед дод» (Масалҳо 24:28).
Суханони холӣ — фиреб
Одамоне, ки дар суханварӣ моҳиранд, метавонанд изҳоротеро таҳия кунанд, ки хуб садо медиҳанд, аммо маънои воқеӣ надоранд, ё ҳатто барои фиреб додан тарҳрезӣ шудаанд. Таблиғот, изҳороти сиёсӣ ва «фиребгарони» динӣ (2 Юҳанно 7) аксар вақт ба ин тариқ амал мекунанд.
Онҳое, ки мехоҳанд фиреб диҳанд, инчунин суханони дурӯғро истифода хоҳанд кард: «Нақшаҳои нақшакаш бад ҳастанд; ӯ нақшаҳои бад таҳия мекунад, то... бо суханони дурӯғ нобуд кунад» (Ишаъё 32:7 NKJV). Павлус инро ба Қӯлассиён ва ба мо навишт: «Ман инро ба шумо мегӯям, то ҳеҷ кас шуморо бо далелҳои хуб садодиҳанда фиреб надиҳад» (Қӯлассиён 2:4). Ба мо инчунин хабар дода шудааст, ки «кори Шайтон [метавонад] дар ҳама гуна мӯъҷизаҳои қалбакӣ, аломатҳо ва мӯъҷизаҳо зоҳир шавад» (2 Таслӯникиён 2:9).
Фолбинӣ — кори Шайтон
Дар Филиппӣ «як канизаке буд, ки рӯҳе дошт, ки ба воситаи он ояндаро пешгӯӣ мекард [ва] вай барои соҳибонаш бо фолбинӣ пули зиёд ба даст меовард» (Аъмол 16:16). Имрӯз, одамони гуногуне ҳастанд, ки ба назар мерасад, ки ояндаро ба таври мӯъҷизавӣ бо як қатор усулҳои гуногуни фолбинӣ, ба монанди астрология, хондани каф, хондани корт ё ҳатто вонамуд кардани машварат бо мурдагон пешгӯӣ мекунанд. Агар ин одамон қаллоб набошанд, ин усулҳо танҳо барои манбаи аслии қудрати онҳо пӯшиш мебошанд. Навиштаҳо мегӯянд, ки «ҳар кӣ ин корҳоро мекунад, барои Худованд нафратовар аст» (Такрори Шариат 18:12 NIV). Чаро? Зеро дониши онҳо дар бораи оянда аз девҳо, аз «рӯҳи фолбинӣ» (Аъмол 16:16 KJV) ба даст оварда шудааст.
Бо донистани манбаи иттилоот, мо бояд аз ҳамаи фолбинон худдорӣ кунем! Он чизе ки онҳоро барои Худованд нафратовар мекунад, ин аст, ки онҳо дар ниҳоят одамонро назорат мекунанд. Шунавандагон ба пешгӯиҳои онҳо такя карданро оғоз мекунанд ва ояндаи худро ба онҳо месупоранд, ба ҷои он ки барои кӯмак ба Худо муроҷиат кунанд ва ба Ӯ такя кунанд. Албатта, одамон дар ниҳоят мефаҳманд, ки онҳо «ба суханони фиребгарона, ки беарзишанд, такя мекунанд» (Ирмиё 7:8 NIV). Девҳо манфиатҳои беҳтарини моро дар дил надоранд, танҳо Худо дорад.
Дурӯғ — мушкилот барои масеҳиён
Азбаски масеҳиён табиати гунаҳкор доранд, Худо дар Каломи худ мегӯяд: «Ба якдигар дурӯғ нагӯед» (Қӯлассиён 3:9). Ва Ӯ инчунин мегӯяд: «Худованд лабони дурӯғгӯйро нафрат дорад, аммо Ӯ аз мардон [ва занон], ки ростгӯянд, шод мешавад» (Масалҳо 12:22). Табиати нав намехоҳад дурӯғ гӯяд, аммо шаклҳои гуногуни дурӯғгӯӣ он қадар маъмул ва аз ҷиҳати иҷтимоӣ қобили қабуланд, ки мо метавонем, гоҳ-гоҳ, бе огоҳӣ ба онҳо машғул шавем.
Агар дигар имондорон намунаи моро дарк кунанд, онҳое, ки рӯҳонӣ ҳастанд, метавонанд ба мо кӯмак кунанд, агар мо қабул кунанда бошем (Ғалотиён 6:1-2), агар мо «худи кӯҳнаи худро бо амалҳои он канда партофта бошем ва худи навро, ки... ба сурати Офаридгори худ аст, пӯшида бошем» (Қӯлассиён 3:9-10). Барои ин амал лозим аст, ва амал комилият меорад.
