САВОЛ:
Лутфан ба ман кӯмак кунед, ки дар бораи қоидаҳои либоспӯшӣ дар Аҳди Қадим бештар маълумот гирам. Масалан, мард набояд либоси занона мепӯшид; пашм ва катонро омехта кардан мумкин набуд. Ин қонунҳоро кӣ додааст – Худо ё Мусо? Он вақт чӣ шуд, ки ин қонунҳоро ба миён овард: тарзи зиндагӣ, иқлим ё чӣ? Мақсади он чӣ буд? Оё он танҳо барои ҳалли масъалаҳои он замон пешбинӣ шуда буд ё бояд идома меёфт? Лутфан ба ман заминаи таърихии ҳамаи ин қоидаҳои либоспӯширо диҳед.
ҶАВОБ:
Мо ин саволҳоро бо тартиби додашуда намегирем. Дар асл, вақте ки мо ба принсипҳои илоҳӣ, ки ин қонунҳоро танзим мекунанд, назар мекунем, саволҳо ба замина мегузаранд.
Пеш аз ҳама, 2 Тимотиюс 3:16-17 (NKJV) ба мо мегӯяд: «Ҳамаи Навиштаҳо аз илҳоми Худост ва барои таълим, барои сарзаниш, барои ислоҳ, барои тарбия дар адолат фоиданок аст, то ки марди Худо комил бошад, барои ҳар кори нек пурра муҷаҳҳаз бошад». Вақте ки расул Павлус ин номаро ба Тимотиюс навишт, одамон тамоми Аҳди Қадимро доштанд. Танҳо як қисми Аҳди Ҷадид навишта шуда буд, ва ин дар шакли номаҳо ва баъзе китобҳои алоҳида буд. Чоп ҳанӯз ихтироъ нашуда буд, аз ин рӯ, инҳо дастӣ нусхабардорӣ мешуданд. Хеле кам масеҳиён беш аз як қисми хурди он чиро, ки мо ҳоло Аҳди Ҷадид меномем, доштанд. Он чиро, ки доштанд, қадр мекарданд.
Биёед бодиққат дар хотир дорем, ки Рӯҳи Муқаддас Мусоро илҳом бахшид, ки китоби Такрори Шариат (ба истиснои эҳтимолан боби 34, зеро ба назар мерасад, ки инро каси дигар навиштааст) нависад. Ин китоб як қисми Каломи Муқаддаси Худост ва Худо дар паси Каломи Худ истодааст. Худованд Исо гуфт: «Гумон накунед, ки Ман омадаам, то Таврот ё Паёмбаронро барҳам диҳам. Ман наомадаам, ки барҳам диҳам, балки иҷро кунам. Зеро ба ростӣ ба шумо мегӯям, то осмон ва замин гузарад, як ҳарф ё як нуқта аз Таврот ҳаргиз нахоҳад гузашт, то ҳама иҷро шавад» (Матто 5:17-18).
Худо қонунро ба халқи заминии Худ Исроил дод, ва онҳо гуфтанд: «Ҳар он чи Худованд гуфтааст, мо хоҳем кард» (Хуруҷ 19:8). Аммо, онҳо дар иҷрои он чиро, ки ин қадар бемулоҳиза ваъда дода буданд, ба таври назаррас ноком шуданд ва гуноҳҳои худро бо салиб кашидани Писари Худо, Худованди мо Исои Масеҳ, ба анҷом расониданд. Мо масеҳиён зери қонун нестем, зеро Масеҳ мурда, аз мурдагон эҳё шуда, ба осмон сууд кардааст ва Рӯҳи Муқаддасро фиристодааст, то дар мо зиндагӣ кунад, моро таълим диҳад ва ба тамоми ҳақиқат роҳнамоӣ кунад. Худи Масеҳ бояд намунае бошад, ки мо пайравӣ мекунем. Баъзе имондорони яҳудӣ мехостанд, ки мубаддалони ғайрияҳудиро хатна кунанд ва қонунро риоя кунанд, аммо Рӯҳи Муқаддас дар Аъмол 15 равшан нишон дод, ки ба кори Масеҳ, ки анҷом додааст, ҳеҷ чиз илова кардан мумкин нест. Нома ба Ғалотиён барои мубориза бо ин ақидаи хато навишта шуда буд.
Ҳатто он қисматҳои Каломи Худо, ки бевосита ба мо, ки масеҳӣ ҳастем, дахл надоранд, дар Китоби Муқаддас ҷои худро доранд. Мо аз онҳо беш аз таърихи қадим меомӯзем; мо мефаҳмем, ки Худо дар бораи бисёр масъалаҳои муҳим чӣ ҳис мекунад. Як чизе, ки мо дар боби аввали Ҳастӣ мебинем, ин аст, ки Худо Худои ҳамадон ва тартибот аст, ки омехтаҳоро нафрат дорад. Ӯ нурро аз торикӣ, обҳои болоро аз обҳои поён, хушкиро аз баҳрҳо ҷудо кард. Худо растаниҳо ва дарахтони мевадиҳанда ва ҳама гуна махлуқоти зиндаро аз рӯи намудҳои худ офарид ва инсониятро, мард ва занро офарид.
Ӯ барои ин ҷудоиҳо сабабҳои худро дорад. Масалан, дар Эфсӯсиён 5:22-33 Ӯ далели мард ва зан будани инсониятро пешниҳод кард. Ӯ инчунин нишон дод, ки Ӯст, ки ин дуро дар издивоҷ ба ҳам меорад, ки ҳар яке нақши хоси худро дорад, дар ҳоле ки дигареро ҳамчун намунаи Масеҳ ва Калисо пурра мекунад. Дигар Навиштаҳо ин муносибати аҷибро боз ҳам бештар тасвир мекунанд.
Ӯ на ҳамеша сабабҳои фармонҳо ё дастурҳои худро медиҳад. Аммо баъзан медиҳад. Хондани бодиққати Такрори Шариат 4 равшан нишон медиҳад, ки қонун барои Исроил дода шуда буд ва онҳоро аз ҳамаи халқҳои дигари рӯи замин фарқ мекард. Ҳизқиёл 44:18 ба фармони Исроил, ки либосҳои пашм ва катонро омехта напӯшанд, каме равшанӣ меандозад. Дар бораи маъбаде, ки дар ҳазорсола сохта мешавад ва хидмати коҳинон он вақт, Худо гуфт, ки либоси онҳо ҳангоми хидмат ба Ӯ бояд аз катон бошад: «онҳо набояд чизе пӯшанд, ки арақро ба вуҷуд орад». Дар Ҳастӣ 3:19, ҳамчун як қисми натиҷаи итоат накардани қасдан Одам ба як фармоне, ки Худо ба ӯ дода буд, ба ӯ гуфта шуд: «Бо арақи рӯи худ нон хоҳӣ хӯрд, то ба замин баргардӣ». Хидмати коҳин бояд имтиёзи шодӣ бошад, на кори вазнин ва арақовар.
Худо мардон ва занонро гуногун офарид, ки ҳар яке нақши аз ҷониби Худо додашудаи худро дорад, аммо ба дигаре ниёз дорад ва аз он вобаста аст. Дар қисмати сарварӣ дар 1 Қӯринтиён 11, ки ба мо дастурҳои Худоро барои мӯи мардон ва занони масеҳӣ ва сарпӯш низ медиҳад, мо мехонем: «Бо вуҷуди ин, на мард аз зан мустақил аст, на зан аз мард, дар Худованд. Зеро чунон ки зан аз мард омад, ҳамон тавр мард низ аз зан меояд; аммо ҳама чиз аз Худост» (оятҳои 11-12). Дар ҷои дигар, азбаски мо аллакай қайд кардем, ки занон намунаи Калисо ва мардон намунаи Масеҳ мебошанд, занон насиҳат дода мешаванд, ки хоксорона либос пӯшанд ва худро бо ҷавоҳироти гаронбаҳо намоиш надиҳанд (1 Тимотиюс 2:9-15; 1 Петрус 3:1-6). Масеҳ Он Кас аст, ки бояд намоиш дода шавад, ва Калисо бояд ба Ӯ итоат кунад. Ба ҳамин монанд, офтоб бо шукӯҳи дурахшон медурахшад, дар ҳоле ки дурахши моҳ инъикоси пастшудаи дурахши офтоб аст ва махсусан дар шаб, вақте ки ҳузури офтоб ба чашмони мо намоён нест, дида мешавад.
Худо ҳангоми додани қонунҳо ба Исроил, шароити зиндагии онҳоро ба назар гирифт. Масалан, дар Хуруҷ 35:3 Худо ба исроилиён манъ кард, ки дар рӯзи шанбе дар манзилҳои худ оташ афрӯзанд. Дар Ададҳо 15:32-36 ба мо дар бораи марде нақл карда мешавад, ки дар рӯзи шанбе чӯб ҷамъ мекард, зоҳиран барои оташ афрӯхтан. Худо фармуд, ки ин мард аз ҷониби тамоми ҷамъомади Исроил сангсор карда шавад. Худо халқи Худро аз биёбон ба сарзамине мебурд, ки кам барф ё ҳавои хеле сард дорад. Агар Ӯ ба онҳо Сибир ё Аляскаро ҳамчун ватан медод, чунин фармон душвории воқеӣ мебуд.
Дар ҳеҷ куҷо Худо либоси мардонаро дар муқоиса бо либоси занона муайян намекунад. Фарқиятҳо дар иқлим ва фаъолиятҳо ҳангоми интихоби либос ба назар гирифта мешаванд. Либосҳои мо нишон медиҳанд, ки мо худро ба дигарон чӣ гуна муаррифӣ мекунем, ва онҳо дар Китоби Муқаддас намунаи ин мебошанд. Халқи заминии Худо бояд фарқияти байни мард ва занро нигоҳ дорад. Халқи осмонии Худо – масеҳиён – бояд ба ин таваҷҷӯҳ кунанд. Худо унисексро нафрат дорад – кӯшиши тарроҳони мӯд барои барҳам додани ин фарқияти байни ҷинсҳо. Ва ҳамчун онҳое, ки дар ҷаҳон мусофир ва бегона ҳастанд (ниг. Ибриён 11:13; 1 Петрус 2:11), мо набояд кӯшиш кунем, ки ба худ таваҷҷӯҳ ҷалб кунем. Ба ҷои ин, мо бояд одамонро ба Худованди худ нишон диҳем.
Худо дар Каломи Худ ба таври равшан бар зидди ҳамҷинсгароӣ ва ҳамаи сӯиистифодаҳои ҷинсии инсонӣ, ки дар байни халқҳои бутпараст дар замонҳои библиявӣ маъмул буданд, сухан гуфт. Инҳо имрӯз дар бисёр кишварҳо ҳамчун тарзи ҳаёти алтернативӣ таблиғ ва ҳатто аз ҷиҳати қонунӣ ҳифз карда мешаванд. «Зино» ва «гуноҳ» калимаҳое мебошанд, ки дар ҷаҳони имрӯза кам шунида мешаванд. Меъёрҳои инсонӣ зуд тағйир меёбанд, одатан бадтар мешаванд. Худо тағйир намеёбад ва меъёрҳои Ӯ тағйир намеёбанд ё ба бадӣҳои афзояндаи ошкорои инсон мутобиқ намешаванд. Ва дар ҳоле ки мо имондорон дар ҷаҳон зиндагӣ мекунем, мо аз ҷаҳон нестем (Юҳанно 17:11,14). Мо интизорем, ё ҳадди аққал бояд интизор бошем, ки Худованди мо Исо биёяд ва моро ба назди Худ барад, аз ин ҷаҳони шарири ҳозира. Ин «умеди мубораки» мост, ки пас аз як давраи ҳафтсолаи мусибат бо «зуҳури пурҷалоли Худои бузург ва Наҷотдиҳандаи мо Исои Масеҳ» (Титус 2:13) пайравӣ хоҳад кард. Ӯ доварии одилонаро иҷро хоҳад кард ва сипас дар адолат дар ин ҷо, ки салиб кашида шуд ва то ҳол рад карда мешавад, ҳукмронӣ хоҳад кард. Худованд Исо, биё!
САВОЛ:
Ташаккур барои ҷавоби шумо ба саволи ман дар бораи қоидаҳои либоспӯшӣ дар Аҳди Қадим. Аммо заминаи таърихии Такрори Шариат 22:5 зикр нашудааст. Лутфан хафа нашавед, ки ба ман кӯмак кунед, ки ба ин Навишта фаҳмиш пайдо кунам. Боз, агар кассок барои Ҳорун ҳамчун коҳин тарҳрезӣ шуда бошад, оё имконияте ҳаст, ки либоси махсус ҳангоми ибодат аз ҷониби имондорони имрӯза истифода шавад? Ташаккури зиёд.
ҶАВОБ:
Такрори Шариат маънои «Қонуни дуюм»-ро дорад. Заминаи таърихии тамоми китоб дар оятҳои ифтитоҳии он зикр шудааст. Ояти 1-и боби 1 ба мо ҷойеро мегӯяд, ки Мусо суханони ин китобро ба халқи Исроил гуфтааст. Ин дар тарафи биёбонии сарзамини Канъон буд, зеро халқ то Еҳушаъ 3–4 ба Замини Ваъдашуда нагузаштанд. Такрори Шариат дар рӯзи аввали моҳи ёздаҳуми соли чилум пас аз он ки халқи Исроил Мисрро тарк карданд, дода шуд (1:3). Онҳо Мисрро дар шаби Фисҳ – хеле барвақт дар рӯзи понздаҳуми моҳи аввали баҳор тарк карда буданд (ниг. Хуруҷ 12). Ҳамин тавр, китоби Такрори Шариат тақрибан дар охири феврал ё аввали март соли чилум пас аз тарк кардани Миср мувофиқи тарзи муайян кардани вақти мо таърихгузорӣ шудааст. Иқлими он қисмати ҷаҳон ба иқлими Каролинаи Ҷанубӣ дар ИМА, ки мулоим аст, муқоиса шудааст.
Мусо аз ҷониби Худо гуфта шуда буд, ки ӯ бо халқи худ ба сарзамин дохил нахоҳад шуд (Такрори Шариат 4:21). Ҳамин тавр, дар ин ҷо, ба халқе, ки омодаи убур аз дарёи Урдун ва оғози забт кардани сарзамине буданд, ки Худо ба онҳо медод, Мусо қонунҳоеро, ки Худо ба онҳо дода буд, баррасӣ кард ва онҳоро ба итоат ба Ӯ ташвиқ кард, аз оқибатҳои беитоатӣ ҳушдор дод. Дар байни ин қонунҳо ин манъи пӯшидани либоси ҷинси муқобил аст. Як муфассир қайд кардааст, ки бутпарастии халқҳои бутпарасти Канъон бо беахлоқӣ зич алоқаманд буд, ва ин эҳтимолан дар решаи ин манъ қарор дорад.
Издивоҷи инсонӣ дар Эфсӯсиён 5:22-33 ҳамчун намунаи иттиҳоди Масеҳ ва Калисо эълон шудааст. Идеали Худо дар издивоҷ ин аст, ки як шавҳар (мард) як зан (зан) дошта бошад. Алоқаи ҷинсӣ пеш аз издивоҷ (ки Худо онро «зино» меномад), унисекс, издивоҷи ҳамҷинсгароён, ҳамҷинсгароӣ, трансвестизм ва ҳама гуна муносибатҳои ҷинсии дигар берун аз муассисаи илоҳии издивоҷ ҳама ба иродаи Худо барои инсоният мухолифанд. Худо инро дар қонуне, ки ба халқи заминии Худ, Исроил дод, равшан нишон медиҳад. Ӯ ҳар гуна чунин муносибатро «гуноҳ» меномад, бидуни ҳеҷ шакку шубҳа.
Либоси мо ин аст, ки мо худро ба дигарон чӣ гуна муаррифӣ мекунем. Аз ин рӯ, либосе, ки фарқияти байни ҷинсҳоро пинҳон мекунад, аз ҷониби Худо манъ карда шуда буд. Ин ба сабаби шароити иқлимӣ набуд; ин масъалаи муқаддасии Худо дар муқоиса бо пастзанӣ, ё таҳриф, бутпарастии халқҳо буд. Бисёр кишварҳо имрӯз он чиро, ки Худо «гуноҳ» меномад, қонунӣ ва аз ҷиҳати сиёсӣ дуруст кардаанд. Дар баъзе кишварҳо касе, ки бо Худо бар зидди ин гуна гуноҳҳо истодагарӣ мекунад, ба ҷазоҳои қонунӣ дучор мешавад.
Дар мавриди либоси махсус барои имондорон, ки имрӯз ҳангоми ибодат мепӯшанд, Худо ҳеҷ гуна талабот надорад, аз ин рӯ мо низ набояд талаб кунем. Исроил халқи заминии Худо буд. Миллат ботантана ваъда дода буд, ки ҳар он чиро, ки Худованд фармон диҳад, иҷро хоҳад кард. Худо онҳоро ба ваъдаи худ нигоҳ дошт. Ибодати онҳо ибодате буд, ки ба ҳар роҳ ба ҳиссиёт муроҷиат мекард: қурбониҳои намоён, мусиқии асбобӣ ва инчунин вокалӣ, ки аз ҷониби хорҳои омӯзонидашудаи мардон суруда мешуд, коҳинии махсуси меросӣ аз Ҳорун ва ёварони левитӣ, либосҳои махсус барои коҳинон, бухурҳои хушбӯй ва равғани тадҳин, бинои таъсирбахш ва боҳашамат барои ибодат.
Масеҳияти ҳақиқии библиявӣ ҳеҷ яке аз инҳоро талаб намекунад. Масеҳ, Сарвари мо дар осмон, марказест, ки дар атрофи он мо бояд ҷамъ шавем. Дар он ҷое ки «ду ё се ба исми Ӯ ҷамъ омадаанд», Ӯ ваъда медиҳад, ки дар миёни онҳо хоҳад буд (Матто 18:20). Яъқуб 2:1-4 нишон медиҳад, ки одамони сарватманд бо либосҳои зебо ва одамони камбағал бо либосҳои комилан муқобил дар вохӯриҳои худ якҷоя пайдо мешуданд. Худо ба шахсиятҳо эҳтиром намегузорад. Ӯ моро ҳамон тавре ки ҳастем, қабул мекунад.
Агар мо бо либосҳои тоза ба ҳузури Ӯ оем, инро барои нишон додани эҳтиром ба Ӯ мекунем, аммо аз нуқтаи назари зоҳирӣ, дар бораи он ки масеҳиён ҳангоми ибодат чӣ гуна ба назар мерасанд, ҳеҷ гуна якрангӣ лозим нест. Занон дар 1 Тимотиюс 2:9 ва 1 Петрус 3:3-4 насиҳат дода мешаванд, ки худро хоксорона оро диҳанд, аммо ин барои ҳаёти ҳаррӯза аст; барои масеҳиён дар бораи чӣ гуна либос пӯшидан барои ибодат ҳеҷ гуна дастури махсус дода нашудааст. Мардон набояд куртаҳои сафед ва костюм ва галстук пӯшанд, чунон ки баъзеҳо кӯшиш кардаанд, ки баъзан талаб кунанд. Ҳеҷ чизи нодуруст дар он нест, ки масеҳиён якхела либос пӯшанд, ба шарте ки ин чизе набошад, ки аз онҳо талаб ё интизор шавад. Барои баъзеҳо дар гурӯҳ пӯшидани либоси махсус барои фарқ кардани онҳо аз дигарон, гӯё ки онҳо худотарс ё муҳимтар буданд, чунон ки коҳинон дар Аҳди Қадим аз рӯи қонун ҳангоми иҷрои вазифа талаб карда мешуд, нодуруст аст. «Як Устоди шумо Масеҳ аст, ва шумо ҳама бародаред» (Матто 23:8).
