Оё шумо дар бораи писарбачае шунидаед, ки модараш ӯро ҷазо дод ва ӯро маҷбур кард, ки дар гӯшаи ҳуҷра дар курсии хурд нишинад? Ӯ нишаст, аммо эълон кард: «Ман дар берун нишастаам, аммо дар дарун ҳанӯз истодаам.» Ин итоаткорӣ нест! Ғояи итоаткорӣ имрӯз чандон маъмул нест, аммо барои масеҳӣ он бояд тарзи зиндагӣ бошад. Бо вуҷуди ин, табиати инсонӣ дар ҳар яки мо мехоҳад «кори худро кунад.» Чаро мо наметавонем?
Итоаткорӣ ба ҳокимият дахл дорад. Ҳокимият маънои «доштани ҳукмронӣ ё назорат бар»-ро дорад. Итоаткорӣ танҳо ба он ҳокимият (ё ба иродаи дигаре) таслим шудан аст. Масеҳ намунаи комили итоаткорӣ аст – ҳам ба иродаи Падар дар рафтан ба салиб (Матто 26:39), ва ҳам ба сӯиистифодаи инсонӣ аз мурофиа, латукӯб ва салибкунӣ (Матто 26:57; 27:2,26).
Чӣ тавр Масеҳ тавонист ба иродаи Падар ва сӯиистифодаи инсонӣ итоат кунад, вақте ки ин аз Ӯ талаб мекард, ки бо гуноҳ мубориза барад – чизе, ки ба табиати илоҳии Ӯ хеле бегона буд? Итоаткорӣ фурӯтаниро талаб мекунад. Иродаи худи кас набояд ба иҷрои иродаи дигаре халал расонад. Боз ҳам, Масеҳ намунаи комил аст:
Дар зоҳир ҳамчун инсон пайдо шуда, Ӯ худро фурӯтан кард ва то дами марг, ҳатто марги салиб, итоаткор шуд (Филиппиён 2:8 NKJV).
Оё ин муносибат табиӣ аст? Не! Хоҳиши кардани кори худамон табиӣ аст. Ба ҷои итоат, мо исён мекунем. Исён рад кардани ҳокимият аст, ва он кайҳо пеш оғоз ёфтааст. Ишаъё 14:12-15 Шайтонро тасвир мекунад, ки худро ба сатҳи Худо баланд мекунад ва ҳокимияти Худоро рад мекунад. Албатта, Худо дар ҳукм зуд амал кард ва Шайтонро аз ҳузури худ берун кард. Исён натиҷаи ғурур аст. Фурӯтанӣ ва итоаткорӣ якҷоя мераванд; инчунин ғурур ва исён.
Исён каме чӣ бадӣ дорад? Оё ҳамаи мо аз марҳилаи исён намегузарем? Шояд ҳа, аммо ба ақидаи Худо дар бораи он гӯш диҳед:
Исён мисли гуноҳи ҷодугарӣ аст, ва саркашӣ мисли беадолатӣ ва бутпарастӣ аст (1 Самуил 15:23).
Усули Аҳди Қадим барои мубориза бо писари исёнгар оддӣ буд: ӯро сангсор кардан (Такрори Шариат 21:18-21)!
Табиати нав аз Масеҳ аст – илоҳӣ ва муқаддас – моро дар роҳи фурӯтанӣ ва итоат ба иродаи Худо роҳнамоӣ мекунад. Мо ташвиқ карда мешавем, ки муносибати Масеҳро дошта бошем (Филиппиён 2:5-8). Табиати кӯҳна аз Шайтон аст, гунаҳкор ва фиребанда (Юҳанно 8:44), моро дар роҳи ғурур ва исён, муқовимат ба иродаи Худо роҳнамоӣ мекунад. Шумо кадом роҳро пайравӣ хоҳед кард? Агар мо бо Масеҳ салиб кашида шуда бошем (Ғалотиён 2:20) хоҳиши мо бояд барои «чизҳои боло, ки дар он ҷо Масеҳ аст» бошад (Қӯлассиён 3:1-3).
Биёед ба чаҳор андозаи итоаткорӣ назар кунем: илоҳӣ, оилавӣ, калисоӣ ва шаҳрвандӣ, чунон ки онҳо дар Китоби Муқаддас пешниҳод шудаанд.
Андозаи илоҳӣ
Мувофиқи Яъқуб 4:7, мо бояд «ба Худо итоат кунем» (ҳамчун фарзандон, зеро Ӯ Падари мост). Ин ба қадри кофӣ оқилона ба назар мерасад, зеро Ӯ ҳокимияти ниҳоӣ аст. Ҳатто Масеҳ зери сарварии Худо меояд (1 Қӯринтиён 11:3). Аммо боз ҳам бештар аст. Танҳо бо итоат ба Худо мо метавонем боқимондаи оятро иҷро кунем, ки ба мо мегӯяд, ки «ба иблис муқовимат кунем».
Душмани шумо иблис мисли шери ғуррон мегардад, ки кӣ метавонад фурӯ барад (1 Петрус 5:8).
Ӯ моро аз ҷиҳати қувват хеле зиёдтар мекунад ва кӯшиш мекунад, ки моро нобуд созад. Аммо мо метавонем ба ӯ бо қуввае, ки аз худи Шайтон қавитар аст – қудрати Худо – муқовимат кунем. Мо бояд бо Худо (дар иродаи Ӯ) ҳамқадам бошем, то аз қудрати илоҳии Ӯ истифода барем. Мебинед, ҳар як дастури Худои Падари мо барои мақсад аст, ва ҳам барои некии Ӯ ва ҳам барои некии худамон аст. Ӯ моро дӯст медорад!
Ғайр аз ин, мо бояд ба Масеҳ ҳамчун сарвари бадан, Калисои Ӯ, итоат кунем:
Масеҳ сарвари Калисо аст; ва Ӯ Наҷотдиҳандаи бадан аст. Аз ин рӯ ... Калисо ба Масеҳ итоат мекунад (Эфсӯсиён 5:23-24).
Ҷанбаи корпоративӣ дар ин ҷо таъкид шудааст – ҳамаи имондорон ҳамчун як бадан амал мекунанд. Аммо масъулияти инфиродӣ нодида гирифта намешавад, хусусан азбаски тамоми он аз маҷмӯи қисмҳои он бузургтар нест. Танҳо вақте ки мо (ҳамчун шахсони алоҳида) ба иродаи Масеҳ дар рӯи замин итоат мекунем, мо (ҳамчун Калисо) метавонем муҳаббат ва ҷалоли Ӯро ба ҷаҳони мурда нишон диҳем. Аллакай, ин андозаи аввал имтиёзи «кори худамонро кардан»-ро рад кардааст. Мо имтиёзи бузургтаре дорем – кори Ӯро кардан!
Андозаи оилавӣ
Аз ҷиҳати илоҳӣ, итоаткорӣ як ҷаҳиши бузургро рост ба миёнаи муносибатҳои наздиктарини ҳаёти ҳаррӯзаи мо мегузаронад. Ин ҳақиқатҳо имрӯз маъмул нестанд, аммо ҳанӯз ҳам роҳи баракат барои имондорон – ва ҳатто барои ғайриимондорон! Занҳо бояд ба шавҳарони худ итоат кунанд. Эфсӯсиён 5:22-24 инро ду маротиба зикр мекунад. Оё Худо кӯшиш мекунад, ки ба мо чизе бигӯяд?
Ояти 22 ба зан мегӯяд, ки «мисли Худованд» итоат кунад. Барои зани масеҳӣ, ин пешбинӣ мекунад, ки вай аллакай ба Худованд итоат кардааст. Ҳаракати феминистӣ инро дастгирӣ намекунад, аммо пас аз он ҳаракат воқеан қаноатмандӣ ва иҷрошавиро низ намеорад, чунон ки бисёр занон дарк мекунанд. Формулаи Худо ҳардуро кафолат медиҳад, чунон ки занони содиқ метавонанд шаҳодат диҳанд.
Дар байни дастурҳо барои итоат кардани зан, шавҳар ҳамчун сарвари ӯ зикр шудааст, аммо дар заминаи сарвари ӯ будани Масеҳ. Агар шавҳар ба Масеҳ итоат кунад ва зани худро дӯст дорад, мефаҳмад ва эҳтиром кунад (Эфсӯсиён 5:25; 1 Петрус 3:7), итоаткорӣ посухи зани ӯ хоҳад буд. Чӣ тавр вай муқовимат карда метавонист?
Ин асос дар хона гузошта шуда, ба фарзандон гуфта мешавад, ки ба волидони худ итоат кунанд (Эфсӯсиён 6:1). Чаро? Зеро фарзандон метавонанд аз таҷрибаи волидони худ баҳра баранд. Онҳо метавонанд аз намунаи итоаткории модар ба падар ва аз итоаткории ҳарду волидон ба Худованд баҳра баранд. Онҳо набояд ҳамон хатогиҳоеро, ки волидони онҳо кардаанд, такрор кунанд! Омӯзиши барвақтӣ дар итоаткорӣ бебаҳост, зеро тамоми умр зери ҳокимияти касе зиндагӣ хоҳад кард. Кӯдаке, ки ҳеҷ гоҳ итоат карданро намеомӯзад, ба як калонсоли худхоҳ, саркаш ва нохушбахт табдил меёбад. Духтаре, ки ба волидони худ итоат намекунад, дар итоат ба Худованд ва шавҳари худ душворӣ хоҳад дошт. Писаре, ки ба волидони худ итоат карда наметавонад, дар итоат ба Худованд ва шавҳари хуб будан мушкилот хоҳад дошт.
Андозаи калисо
Андозаи сеюми итоаткорӣ аз оилаи наздик ба оилаи масеҳӣ васеъ мешавад. Мувофиқи Навиштаҳо, имондорони ҷавон бояд ба имондорони калонсол итоат кунанд (1 Петрус 5:5). Боз ҳам, ҷавонон метавонанд аз онҳое, ки таҷрибаи бештар доранд, омӯзанд. Чӣ қадар аҷиб аст, вақте ки ҳаваси ҷавонӣ метавонад аз ҷониби масеҳиёни хирадманд ва калонсол роҳнамоӣ шавад, ки ҳарду якҷоя кор мекунанд!
Дар ҷамъомад, занон бояд дар итоат бошанд. Ин чӣ маъно дорад? Хуб, мард намояндаи Худо дар рӯи замин аст, бо зан ҳамчун ёвари ӯ (Ҳастӣ 2:18); аз ин рӯ, зан бояд ба мард итоат кунад, на танҳо дар хона, балки дар ҷамъомад дар атрофи Худованд Исо (1 Тимотиюс 2:11,12; 1 Қӯринтиён 11:3). Диққат диҳед, ки ин Навиштаҳо мард ва занро мегӯянд, на шавҳар ва зан: занони муҷаррад низ дохил мешаванд. Ин тартиби Худост!
Ниҳоят, ҳамчун имондорон мо бояд ба якдигар итоат кунем (Эфсӯсиён 5:21). Дар асл, ин оят аввал меояд! Оё ин зиддиятнок аст? Чӣ тавр шавҳар метавонад ба зани худ ва волидон ба фарзандони худ итоат кунанд, вақте ки оятҳои дигар баръакс мегӯянд? Зеро ғоя дар ин ҷо итоаткории иродаҳост, на мавқеъ. Масалан, шавҳар ва падар метавонанд ба хоҳишҳои оилаи худ дар интихоби тарабхонаҳо итоат кунанд. Бо итоат кардан, ӯ сарварии худро дар оила аз даст намедиҳад; ӯ ҳанӯз дар ҳокимият аст, аммо ба эҳсосоти онҳо ҳассос аст. Мо чунин Падар дорем, ҳамин тавр не?
Андозаи шаҳрвандӣ
Ниҳоят, итоат ба дигар ҳокимият аст. Хизматгорон (кормандон, донишҷӯён ва ғайра) бояд ба устодони худ (корфармоён, муаллимон ва ғайра) бо хоҳиш ва эҳтиром итоат кунанд, гӯё ба худи Масеҳ хизмат мекунанд (Эфсӯсиён 6:5-8). Худованд ҳар касро барои кори нек мукофот медиҳад (ояти 8), ва корфармои мо кӯшишҳои моро пай мебарад ва қадр мекунад. Вақте ки ман дар артиш будам, ба мо гуфтанд, ки «эътирозгарони виҷдонӣ» (бисёре аз онҳо масеҳӣ буданд) аз беҳтарин сарбозон буданд, аз сабаби эътиқод ва садоқати худ. Мо метавонем бо хизмат ба устодони худ бо тамоми дил шаҳодати хубе барои Худованд бошем.
Ниҳоят, мо бояд худро ба ҳокимияти давлатӣ итоат кунем, зеро он аз ҷониби Худо таъин шудааст (Румиён 13:1-2). Агар ҳукумат моро маҷбур накунад, ки ба Худо итоат накунем, Худо аз мо интизор аст, ки ба ҳукумат итоат кунем. Онҳое, ки муқовимат мекунанд, ба ҳокимияти Худо муқовимат мекунанд ва ҳукмро хоҳанд гирифт (ояти 2). Ӯ истисно намекунад, ҳатто дар зери ниқоби «хизмат ба Ӯ».
Чунин ба назар мерасад, ки муборизаи бузургтарин на дар ин андоза, балки дар аввал, бо иродаи Худо, ки аксар вақт даҳшатнок ва ноҷолиб ба назар мерасад, ба миён меояд. Як хонуми ҷавон ба як воиз гуфт: «Агар ман худро комилан ба Худованд бахшам, метарсам, ки Ӯ маро ба майдони миссионерӣ мефиристад, ки дар он ҷо ман бадбахт хоҳам буд.» Солҳо пас онҳо боз вохӯрданд, ва вай бо чеҳраи дурахшон ба ӯ гуфт: «Худо маро ба майдони миссионерӣ даъват кард, ва дили ман аз шодӣ пур аст!» Вай маънои итоаткориро омӯхта буд ва аз ин хушбахттар буда наметавонист.
Шумо чӣ? Оё шумо ҷуръат мекунед, ки худро комилан ба иродаи Худо итоат кунед? Натарсед, ки некӯаҳволии худро ба Он ки на танҳо медонад, ки барои шумо чӣ беҳтар аст, балки инчунин чӣ шуморо хушбахт мекунад ва ба худаш ҷалол меорад, супоред!
