Ҳаёт аксар вақт барои масеҳиён хеле беинсофона менамояд. Онҳо самимона кӯшиш мекунанд, ки Худоро эҳтиром кунанд. Ҳар як интихоби онҳо ҳақиқати Китоби Муқаддасро пайравӣ мекунад. Роҳи дуруст ҳатто вақте ки хато кардан камтар арзиш дорад, пайравӣ карда мешавад. Аммо масеҳиён метавонанд азоб кашиданро идома диҳанд ва ҳатто душвориҳои бештарро аз сар гузаронанд. Оё ҳаёти масеҳӣ бояд чунин бошад? Аксари мо фикр мекунем, ки агар мо кори дурустро бо муносибати хуб анҷом диҳем, пас натиҷаи беҳтарин ба даст меояд. Аммо таҷрибаи мо ба мо мегӯяд, ки он на ҳамеша чунин кор мекунад. Чаро не?
Ирмиё ва Юсуф
Дар хидмати худ баъзан худро мисли Ирмиё ҳис мекунам. Ӯ гуфт: «Эй Худованд, вақте ки ман парвандаеро ба Ту меорам, Ту ҳамеша одилона ҳастӣ. Аммо ман бо Ту дар бораи адолати Ту сухан меронам: Чаро роҳи шарирон обод аст? Чаро ҳамаи беимонон осуда зиндагӣ мекунанд?» (Ирмиё 12:1). Ирмиё ба Худо беш аз 40 сол, дар давраи ҳукмронии асосан фалокатбори панҷ подшоҳ хидмат кард. Кӯшишҳои рӯҳбаландкунандаи ислоҳот ноумедона аз байн рафтанд. Ирмиё бар зидди подшоҳони дунявӣ, пайғамбарон ва коҳинон истод. Ин боиси рад кардани ӯ аз ҷониби ҳамкорон ва оилааш (Ирмиё 11:18-19; Ирмиё 12:6; Ирмиё 18:18), инчунин таҳдидҳо ва ҳабс (Ирмиё 20:2; Ирмиё 36:26; Ирмиё 38:6) гардид. Баъзан ӯ ҳатто худро аз ҷониби Худо радшуда ҳис мекард (Ирмиё 15:15-18).
Дар ҳаёти ман вақтҳое буданд, ки одатан пас аз чанд соли душвор, ба воқеаҳои душворе, ки ҳоло ба охир расидаанд, назар мекардам. Он гоҳ, азбаски ман аз душвориҳо гузаштаам, метавонам худро мисли Юсуф ҳис кунам. Ӯ ба бародарони худ, ки 13 сол пеш ӯро ба ғуломфурӯшон фурӯхта буданд, гуфт: «Шумо нияти ба ман зарар расонидан доштед, аммо Худо онро барои некӣ пешбинӣ карда буд, то он чиро, ки ҳоло анҷом дода мешавад, наҷоти бисёр ҷонҳоро ба анҷом расонад» (Ҳастӣ 50:20).
Юсуф 13 сол рад кардани бародаронашро аз сар гузаронд – аз ҷумла ғуломӣ, айбдоркунии бардурӯғ, ҳабси беасос ва нодида гирифтани ӯ аз ҷониби дигарон, ки ӯ шахсан кӯмак карда буд (Ҳастӣ 37:2-41:40). Тааҷҷубовар аст, ки ӯ ҳамеша ва дар ҳар ҳолат Худоро эҳтиром мекард (Ҳастӣ 39:2-6; Ҳастӣ 39:21-23; Ҳастӣ 40:8; Ҳастӣ 41:16; Ҳастӣ 41:25; Ҳастӣ 41:28; Ҳастӣ 41:32; Ҳастӣ 41:37-40).
Чӣ тавр мо метавонем тавре зиндагӣ кунем, ки Худо аз мо мехоҳад, вақте ки мо бо мушкилот ва таъқибот рӯ ба рӯ мешавем – ки аксари онҳо аз он сабаб меоянд, ки мо кӯшиш мекунем Худоро эҳтиром кунем? Барои худам ман бояд омӯзам ва дар хотир дорам, ки Худованди мо Исо чӣ маъно дошт, вақте ки Ӯ гуфт: «Мукофоти шумо дар осмон бузург аст», зеро он дар ин замина пайдо мешавад: «Хушо шумо, вақте ки одамон шуморо таҳқир мекунанд, таъқиб мекунанд ва бардурӯғ ҳама гуна бадиро бар зидди шумо ба хотири Ман мегӯянд. Шодӣ кунед ва хурсанд бошед, зеро мукофоти шумо дар осмон бузург аст, зеро ба ҳамин тариқ онҳо пайғамбаронеро, ки пеш аз шумо буданд, таъқиб карданд» (Матто 5:11-12).
Таъқибот ва азоб ба хотири Исо сабабест барои дур шудан аз ин ҷаҳон ва фикр кардан дар бораи осмон. Ин тамаркуз ба ҳаёти мо дурнамои дуруст медиҳад. Шояд ҳеҷ гоҳ барои беадолатӣ дар ин ҳаёт ҷуброн набошад. Масеҳияте, ки саломатӣ, сарват ва шукуфоиро ваъда медиҳад, он чизе нест, ки имондорони Аҳди Ҷадид аз сар гузаронидаанд.
Юҳанно, Истефанус ва Павлус
Яҳёи Таъмиддиҳанда бо тарзи ҳаёти худ ва бо мавъизаи зарурати тавба кардани одамон ба Худо содиқона пайравӣ кард (Матто 3:2). Исо Яҳёро ҳамчун охирин пайғамбарони бузурги Аҳди Қадим ва муаррифи интихобшудаи Малакути Худо дид (Луқо 16:16). Аммо ӯ дар зиндон сар бурида шуд. Ӯ барои Малакути оянда зиндагӣ кард ва мурд.
Истефанус яке аз аввалин маъмурони хизматгори Калисо буд (Аъмол 6:5). Ӯ «пур аз имон ва Рӯҳи Муқаддас» буд. Ӯ хидмати худро (номи ӯ маънои «тоҷ»-ро дорад) бо шаҳодати ҷасурона (Аъмол 6:8-10) ба анҷом расонд. Муқовимате, ки ӯ дучор шуд, боиси марги бармаҳали ӯ гардид; аммо пеш аз маргаш ӯ имконият дошт, ки бо Санҳедрин, шӯрои ҳукмронии яҳудиён сухан гӯяд. Ӯ ҷасурона нишон дод, ки чӣ тавр одамон пайваста кори Худоро рад мекарданд (Аъмол 7). Ӯ дар бораи Исо сухан гуфт, аммо шунавандагони ӯ гӯш карданро рад карданд ва ӯро сангсор карданд (Аъмол 7:57-60). Истефанус дар бораи осмон фикр карда мурд, на дар бораи азоби худ дар рӯи замин.
Павлус аз яҳудият ба масеҳият табдил ёфт. Таъқиботе, ки ӯ ба бисёр масеҳиён расонида буд (Аъмол 8:3; Аъмол 26:9-11), ҳоло худаш аз сар гузаронд (Аъмол 9:22-24; Аъмол 9:28-29). Дар давоми мавъизаи худ ӯ зуд-зуд дар хатари ҳамлаи ҷисмонӣ қарор дошт (Аъмол 13:49-50; Аъмол 14:5-6; Аъмол 14:19; Аъмол 17:13; Аъмол 19:26-32). Ӯ беш аз як маротиба зиндонӣ шуд (Аъмол 16:22-24; Аъмол 21:27-36; Аъмол 23:10-11; Аъмол 27:1-2; Аъмол 28:16). Дар ҳоле ки ӯ дар ҳабси хонагии Рум буд, ӯ Масеҳро бо ҳар касе, ки ба ӯ ташриф меовард, озодона мубодила мекард (Аъмол 28:30-31).
Калисои Аҳди Ҷадид азоб кашид. Исо шогирдони аввалини Худро огоҳ карда буд, ки ин дар рӯи замин рӯй медиҳад (Матто 5:11-12). Имондорони аввалин барои мукофоти осмонӣ, на заминӣ зиндагӣ мекарданд. Худованди мо бузургтарин намунаи идоракунӣ дар ҳозира аз ҷониби оянда буд. Ӯ дар маркази иродаи Падар буд, вақте ки Ӯ дар салиб азоб кашид ва мурд. Ибриён 12:2 мегӯяд: «Биёед чашмони худро ба Исо, муаллиф ва комилкунандаи имони мо, ки барои шодии пешгузошташуда салибро таҳаммул кард, шармашро нафрат кард ва дар тарафи рости тахти Худо нишаст, нигоҳ кунем».
Исо ба мо гуфт, ки диққати худро ба осмон равона кунем: «Мукофоти шумо дар осмон бузург аст». Фикр дар бораи он чизе, ки дар осмон рӯй медиҳад, метавонад ба чеҳраи мо табассум орад, ҳатто вақте ки дилҳо, орзуҳо ва ҷисмҳои мо шикаста мешаванд.
Яъқуб ва Петрус
Яъқуб навишт: «Эй бародаронам, ҳар гоҳ ки бо озмоишҳои гуногун рӯ ба рӯ мешавед, онро шодии холис ҳисоб кунед, зеро медонед, ки озмоиши имони шумо истодагарӣ ба вуҷуд меорад. Истодагарӣ бояд кори худро ба анҷом расонад, то шумо баркамол ва комил бошед, ҳеҷ чиз намерасад» (Яъқуб 1:2-4). Баъзан мушкилот ба мо на аз сабаби гуноҳкории мо, балки аз сабаби садоқати мо меояд! Доштани муносибат бо Худои зинда моро аз чизҳои бад муҳофизат намекунад, аммо ба мо кӯмак мекунад, ки чӣ тавр ба онҳо ҷавоб диҳем.
Вақте ки ман дар Хартум зиндагӣ мекардам, баъзан ба ҳавлиҳои киштисозӣ дар соҳили ғарбии дарёи Нил мерафтам. Мардоне, ки дар он ҷо кор мекарданд, медонистанд, ки бо чӯб чӣ кор кунанд, то онро барои сохтани киштиҳо муфид гардонанд. Чӯб барои мустаҳкам кардани он хушк карда мешуд. Он барои мувофиқат кардан ба андоза бурида мешуд. Он барои ҳамвор будан регмолӣ мешуд. Он барои обногузар будан мӯҳр карда мешуд. Агар дарахт ҳиссиёт дошта бошад ва сухан гуфта тавонад, мегуфт: «Ист! Чаро маро ин қадар дард мекунӣ?»
Ҷавоб, албатта, ин мебуд: «Агар шумо хоҳед, ки ҳамчун киштӣ муфид бошед, шумо бояд аз ҳамаи ин равандҳо гузаред, ҳарчанд онҳо дардовар бошанд».
Вақте ки ман азоб мекашам, кӯшиш мекунам дар хотир дорам, ки ҳаёти худро ба дасти устои дуредгар, Худованди худ Исо гузоштаам. Ман метавонам бароҳат бовар кунам, ки Ӯ медонад, ки чӣ беҳтар аст. Ӯ мувофиқи нақша кор мекунад. Маҳсулоти ниҳоӣ комилан аҷиб хоҳад буд. Бо ин фикр, ман бехатар ҳастам.
Петрус таъкид мекунад, ки чӣ тавр масеҳиён метавонанд ҷавоб диҳанд, вақте ки таъқибот онҳоро таҳдид мекунад. «Пас, онҳое, ки мувофиқи иродаи Худо азоб мекашанд, бояд худро ба Офаридгори содиқи худ супоранд ва ба некӣ кардан идома диҳанд» (1 Петрус 4:19).
«Пас» ин оятро ба тамоми нома мепайвандад. Петрус ба масеҳиёни дар саросари ҷаҳон парокандашуда менавишт (1 Петрус 1:1), ба онҳо мегуфт, ки аз озмоишҳои дардовари худ ҳайрон нашаванд (1 Петрус 4:12).
«Онҳое, ки азоб мекашанд» маънои онро дорад, ки баъзеҳо бештар аз дигарон азоб мекашанд, гарчанде ки андозаи таъқибот ба ҳамаи онҳое, ки ҳаёти худотарсона доранд, ваъда дода шудааст (2 Тимотиюс 3:12).
«Мувофиқи иродаи Худо» тасаллии бузург медиҳад. Азбаски ин иродаи Худост, он дар ниҳоят барои некии мо кор хоҳад кард (Румиён 8:28). Худо моро аз он мегузаронад ва интихоб мекунад, ки кай ва чӣ тавр он ба охир мерасад. Воқеаҳо аз назорат берун нестанд, балки дар назорати Худо ҳастанд. Ман аз он қавитар, бештар ба Масеҳ монанд мешавам, зеро Худо ҳунарманд аст, ки бар ман кор мекунад. Дигарон метавонанд бо дидани Ӯ дар ман кӯмак гиранд.
«Бояд» барои ҷавобҳои дуруст ва нодуруст имкон медиҳад. Ҷавоби масеҳӣ ва ҷавоби ғайримасеҳӣ вуҷуд дорад.
«Худро супоранд» ҳадди аққал як қадами имонро дар бар мегирад, аммо шояд чанд қадам. Ба Худо тамаркуз кунед, на ба мушкилот. Худро пайваста ба дасти Худо гузоред: «Вақте ки моро таъқиб мекунанд, мо онро таҳаммул мекунем» (1 Қӯринтиён 4:12).
«Ба Офаридгори содиқи худ» маънои донистани хислати Худоро дорад. Ин ҳангоми азоб кашидан кӯмаки бузург аст. Худо нек, муқаддас, меҳрубон ва раҳим аст (Хуруҷ 15:11; Румиён 11:22; Забур 106:1; Эфсӯсиён 2:4-5). Ӯ дар иҷрои ваъдаҳои худ содиқ аст (Такрори Шариат 32:3-4). Худо ҳеҷ гоҳ хислати худро дар муносибат бо касе мухолифат намекунад.
«Ва ба некӣ кардан идома диҳед» маънои онро дорад, ки ҳеҷ баҳона қабул карда намешавад, ҳеҷ истисное нест. Исо ба гирду атроф некӣ мекард (Аъмол 10:38), ва мо низ бояд – ҳатто ба душманони худ (Луқо 6:27). Ӯ рад карда шуд ва салиб кашида шуд. Мо бояд интизор бошем, ки бо мо бад муносибат мекунанд.
Бо мутолиаи тамоми номаи аввали Петрус, мо дар бораи азоб инро меомӯзем: он муваққатӣ аст (1 Петрус 1:6); он имони ҳақиқиро беҳтар мекунад (1 Петрус 1:7); он моро ба Худои ноаён равона мекунад (1 Петрус 1:8); он ваъда дода шудааст (1 Петрус 1:11); он бо муносибати ақл бартараф карда мешавад (1 Петрус 1:13); он интихоби шаҳодати шахсӣ аст (1 Петрус 2:11-12); он аксар вақт беадолатона аст (1 Петрус 2:19); Худо аз он огоҳ аст (1 Петрус 2:20); намунаи Масеҳро бояд пайравӣ кард (1 Петрус 2:21); Ӯ ҷавоб надод, гарчанде ки метавонист (1 Петрус 2:23); онро бояд ҳамчун баракат дид (1 Петрус 3:14); муносибати дуруст ба он шаҳодатест барои атрофиёни мо (1 Петрус 3:15); дуруст ё нодуруст, он метавонад иродаи Худо бошад (1 Петрус 3:17); аксуламали мо ба он нишон медиҳад, ки ҳаёти рӯҳонии мо аз ҳаёти ҷисмонии мо муҳимтар аст (1 Петрус 4:1); онро бояд интизор шуд (1 Петрус 4:12); он ҳамкорӣ бо Исо аст (1 Петрус 4:13); он баракати махсус меорад (1 Петрус 4:14); он сабаби хубест барои ситоиши Худо (1 Петрус 4:16).
Мо чӣ меомӯзем
Ирмиё, Юсуф, Юҳанно, Истефанус, Павлус, Яъқуб ва Петрус одамоне мисли мо буданд. Онҳо ҳузури Рӯҳи Муқаддаси Худоро дар ҳаёти худ медонистанд, чунон ки мо медонем. Вақте ки онҳо дар қарорҳои ҳаррӯзаи худ ба Ӯ итоат мекарданд, Ӯ онҳоро ба моҳигирони одамон табдил дод. Ин одамони Китоби Муқаддас баъзан хашмгин мешуданд. Дигар вақтҳо онҳо худро танҳо ҳис мекарданд. Баъзан Китоби Муқаддас сабт мекунад, ки баъзеи онҳо бо Худо дар бораи он чӣ дуруст буд ва чӣ не, баҳс мекарданд.
Аммо вақте ки мо баъзе таълимоти Китоби Муқаддасро дар ин мавзӯъ баррасӣ кардем, мо як мавзӯи радднашавандаеро мушоҳида мекунем, ки ба ҳамаи онҳо умумӣ аст. Дарди таъқибот ва азоб воқеан дард мекунад. Аммо мо даъват шудаем, ки онро ҳамчун масеҳиён, ки ба Худованди худ пайравӣ мекунем, таҳаммул кунем. Ин як қисми ҳар рӯз бардоштани салиби худ ва пайравӣ аз Исо аст (Луқо 9:23). Азбаски Исо ҳангоми мурдан дар салиб барои гуноҳҳои мо пардохт кард, ҳеҷ нархе барои мо хеле баланд буда наметавонад, ки мо барои эҳтироми Ӯ зиндагӣ кунем.
