Оё шумо дар аввали соли ҷорӣ ягон қарори Соли нав қабул кардед? Оё шумо ягонтои онҳоро нигоҳ доштед? Эҳтимол дорад, ки қарори парҳез ва машқҳои шумо моҳҳо пеш аз байн рафта бошад. Дар бораи қарори шумо барои хондани Китоби Муқаддас дар як сол чӣ гуфтан мумкин аст? Оё шумо аз сабаби набудани интизоми худ рӯҳафтодаед? Шояд шумо ба нокомиҳои гузашта аҳамият намедиҳед, зеро шумо ҳоло дар ҳаёти худ бо як нокомии бузург мубориза мебаред – нокомии хеле ҷиддитар аз қарори шикастаи Соли нав.
Оё шумо Худовандро ба тавре ноком кардед, ки шумо онро ғайрибахшиданӣ мешуморед? Оё шумо дар натиҷа аз гуноҳ азоб мекашед? Оё шумо аз он ноумед ҳастед, ки ҳаёти писандидаи Худоро зиндагӣ хоҳед кард? Оё шумо ҳис мекунед, ки ҳеҷ роҳе нест, ки шумо дар хидмати оянда барои Худованди мо муфид хоҳед буд? Хуб, умед дошта бошед, зеро нокомии шумо ниҳоӣ нест! Ҳатто нокомии ҷиддӣ дар ҳаёти масеҳӣ набояд нуқтаи бозгашт бошад. Нокомиро ҳеҷ гоҳ сафед кардан мумкин нест, аммо он метавонад имконияте бошад, ки муҳаббат ва файзи Худо бузургтар шавад.
Худованд медонад, ки мо заифем ва ба нокомӣ майл дорем, ва Ӯ бо файз барои имондори тавбакарда барқароршавӣ медиҳад (Забур 103:8-14). Худо роҳи аҷибе дорад, ки пораҳоро ҷамъ кунад ва аз ҳаёти масеҳии шикаста чизи зебое созад. Мисолҳои зиёди библиявӣ мавҷуданд, ки нокомӣ дар ҳаёти имондор охири самарабахшӣ барои Худо набуд. Дар бораи нокомӣ дар ҳаёти Иброҳим, Мусо, Довуд, Илёс, Юнус ва дигар қаҳрамонони Аҳди Қадим бисёр чизҳоро навиштан мумкин аст. Аммо биёед танҳо ба ду мисол аз Аҳди Ҷадид – Петрус ва Марқус назар андозем.
Нокомии Петрус
Яке аз достонҳои маъмултарин дар ҳаёти ҳавворӣ Петрус ин инкори ӯ аз Худованд Исо мебошад (Луқо 22:56-62). Мо ҳайрон мешавем, ки чӣ тавр Петрус чунин кореро карда метавонист. Аммо оё мо дар чунин ҳолат содиқтар мебудем? Дар шаби Шоми охирин Петрус ба имони худ чунон боварӣ дошт, ки эълон кард: «Ҳатто агар ҳама аз байн раванд, ман не.» Худованд Исо ҷавоб дод: «Ман ба ту мегӯям, Петрус, пеш аз он ки хурӯс имшаб бонг занад, ту се маротиба инкор хоҳӣ кард, ки Маро мешиносӣ.» Ва Петрус бепарвоёна ҷавоб дод: «Ҳатто агар ман бо ту бимирам ҳам, ҳеҷ гоҳ туро инкор намекунам» (Марқус 14:27-31 NIV).
Танҳо чанд соат пас пешгӯии Исо иҷро шуд. Петрус се маротиба эълон кард: «Ман ин Мардро, ки шумо дар борааш гап мезанед, намешиносам» (Марқус 14:71). Оё шумо метавонед гуноҳи Петрусро тасаввур кунед, вақте ки ногаҳон хурӯс бонг зад, ва Исо, ки ҳоло асир буд, ба ӯ рост нигоҳ кард, бо ғамгинӣ. Вақте ки Петрус аз ҳавлӣ берун рафт ва сахт гирист, ӯ бояд фикр карда бошад, ки нокомии ӯ ниҳоӣ аст. Баъд аз ҳама, ӯ на танҳо дӯсти Худованд буданашро инкор карда буд, балки қасам хӯрда буд, ки ӯро ҳатто намешиносад! Вақте ки Исоро ба мурофиа ва салиб кашиданаш бурданд, Петрус эҳтимол фикр мекард, ки ҳар гуна имконияти изҳори пушаймонӣ ва талаби бахшиш аз Худованд абадӣ аз байн рафтааст.
Барқароршавии Петрус
Аммо нокомии Петрус ниҳоӣ набуд. Дар файзи Худ, Худованд барои Петрус нақшаҳои бузург дошт. Дар наҳории барқароршавӣ дар соҳили баҳри Ҷалил, Петрус объекти махсуси муҳаббати Исо буд. Худованд ҳама чизро дар бораи фикрҳо ва эҳсосоти гуноҳи Петрус медонист, ва медонист, ки чӣ тавр ӯро бо усули савол-ҷавоб, ки дар Юҳанно 21:15-17 сабт шудааст, бо меҳрубонӣ барқарор кунад. Барқароршавии мулоими Петрус аз ҷониби Худованди мо иҷрои порчаи аҷиби мессиании Ишаъё буд:
Қамиши шикастаро Ӯ намешиканад, ва пилтаи хира сӯхтаро Ӯ хомӯш намекунад (Ишаъё 42:3).
Бисёр вақт қайд карда шудааст, ки Исо дар ин ҷаласаи савол-ҷавоб, вақте ки аз Петрус пурсид: «Оё ту Маро дӯст медорӣ?» ду калимаи гуногуни юнонии маъруфро барои муҳаббат истифода бурд. Калимаи юнонӣ филео ба «меҳри мулоим» ишора мекунад, ва калимаи агапао ба муҳаббате ишора мекунад, ки «худдорӣ аз ихтиёрӣ барои хотири шахси дӯстдошта»-ро дар бар мегирад. Худованд истифода бурд агапао дар саволҳои якум ва дуюми Худ ба Петрус, ва филео бори сеюм. Аммо Петрус бо филео ҳар се маротиба ҷавоб дод. Эҳтимол Худованд бо Петрус бо забони оромӣ сухан мегуфт, ки барои ин ду калимаи юнонӣ барои «муҳаббат» калимаҳо ва нозукиҳои мувозӣ надорад. Аммо, зери илҳоми Рӯҳи Муқаддас, Юҳанно (ки дар сӯҳбат ҳузур дошт) ин калимаҳои мушаххаси юнониро барои дақиқ интиқол додани моҳияти сӯҳбати барқарорсозии Худованди мо бо Петрус истифода бурд.
Пас аз таҷрибаи ахири худ аз эълони бепарвоёна ва нокомии минбаъда, Петрус эҳтимол аз эътироф кардан хеле шарм медошт агапао муҳаббат (муҳаббате, ки қурбонии ихтиёриро дар бар мегирад) барои Худованд. Аммо Худованд то ҳол барои ӯ нақшаҳо дошт. Ҳамчун мушовири комил, Исо ба Петрус гуфт, ки нокомии ӯ ниҳоӣ нест, ва Петрус аз ҷониби Худо ба таври бузург истифода шуд! Муҳаббати ӯ ба Исо боиси хидмати қурбонӣ барои боқимондаи ҳаёташ гардид – ҳатто то зиндон ва марг ҳамчун шаҳид. Агар Худованд Петрусро бахшид ва барқарор кард, оё Ӯ барои мо низ ҳамин тавр намекунад? Худо ба мо ин дарси аҷибро тавассути сабти нокомӣ ва барқароршавии Петрус дар Каломи Худ меомӯзонад.
Нокомии Марқус
Марқус ҳавворӣ набуд, аммо ӯ аз рӯзҳои аввали масеҳият бо ҳаввориён алоқаманд буд. Эҳтимол дорад, ки ҷавоне, ки дар шаби дастгир шудани Исо гурехта буд, Марқус буд (Марқус 14:51-52). Имондорони аввалия дар хонаи Марям, модари Марқус, ҷамъ мешуданд. Петрус вақте ки аз зиндон ба таври мӯъҷизавӣ озод шуд, ба он ҷо рафт (Аъмол 12). Дар 1 Петрус 5:13, Петрус Марқусро писари худ дар имон меномад. Оё Петрус Марқусро ба имон ба Масеҳ овард, маълум нест, аммо бешубҳа муносибати падару писари рӯҳонӣ байни онҳо вуҷуд дошт.
Ҳавворӣ Барнаббо амакбачаи Марқус буд (Қӯлассиён 4:10), ва тавассути Барнаббо Марқус ба Павлус муаррифӣ шуд. Барнаббо ва Павлус аз Антиохия ба Ерусалим омада буданд, то ба калисои Яҳудия аз сабаби гуруснагии васеъ тӯҳфаи кӯмак биёранд (Аъмол 11:27-30). Вақте ки Барнаббо ва Павлус ба Антиохия баргаштанд, Марқус бо онҳо рафт. Ҳамин тавр, ӯ дар ҷои дуруст дар вақти дуруст буд, вақте ки Павлус ва Барнаббо сафари аввали миссионерии худро оғоз карданд. Марқус ба онҳо ҳамроҳ шуд ва дар хидмати онҳо дар ҷазираи Кипр саҳм гирифт (Аъмол 12:25-13:5).
Аммо вақте ки дастаи миссионерӣ барои рафтан ба дохили Осиёи Хурд омода буд, Марқус ба хонааш ба Ерусалим баргашт (Аъмол 13:13). Чаро? Мо аниқ намедонем. Шояд ӯ хонагирӣ карда буд. Шояд ӯ аз ягон намуди «Гриппи Осиёӣ» ҷисман бемор буд! Шояд ба ӯ сахтиҳои сафари миссионерӣ маъқул набуд – баъд аз ҳама, нақшаи оянда убури кӯҳҳои сахт ва пур аз ғоратгаронро дар бар мегирифт. Шояд ба ӯ тағйироти нозук дар роҳбарӣ аз амакбачааш Барнаббо ба ҷавонтар, Павлус, маъқул набуд. Шояд Марқус бо Павлус баъзе фарқиятҳои теологӣ дошт.
Дар ҳар сурат, Марқус аз ӯҳдадории худ ба Худованд ва ба дастаи миссионерӣ саркашӣ кард. То ҷое ки ба Павлус дахл дошт, ин нокомӣ Марқусро аз рафтан ба сафари дуюми миссионерӣ маҳрум кард (Аъмол 15:38). Павлус ва Барнаббо дар бораи гирифтани Марқус чунон сахт ихтилоф карданд, ки аз ҳам ҷудо шуданд. Павлус бо Сило ба Осиёи Хурд рафт, дар ҳоле ки Барнаббо Марқусро бо худ ба Кипр бурд. Ин ки ду дастаи миссионерӣ аз саркашии қаблии Марқус ба вуҷуд омаданд, нокомии Марқусро тасдиқ намекунад, аммо он нишон медиҳад, ки Худо метавонад нокомиҳои моро барои иҷрои мақсадҳои Худ истифода барад.
Барқароршавии Марқус
Китоби Муқаддас дар бораи натиҷаҳои хидмати Барнаббо ва Марқус дар ҷазираи Кипр ба мо намегӯяд, аммо фаъолиятҳои минбаъдаи Марқус исбот мекунанд, ки нокомии ӯ ниҳоӣ набуд. Худованд Марқусро аз хидмати масеҳӣ дур накард. Тақрибан даҳ сол пас, вақте ки Павлус дар Рум дар ҳабси хонагӣ буд, ӯ ба шахсони алоҳида ва калисоҳои маҳаллӣ номаҳои дастур ва рӯҳбаландӣ навишт, ва мо мехонем, ки Марқус на танҳо ба файзи Павлус баргашта буд, балки боз як узви арзишманди дастаи ӯ буд. Марқус бо дигар аъзоёни даста дар саломҳои шахсии Павлус ба Филемон ҳамроҳ шуд (Филемон 24). Саломҳо аз Марқус низ дар Қӯлассиён 4:10 дохил карда шудаанд, ва Павлус калисои Қӯлассиёнро ташвиқ кард, ки агар Марқус ба дидан ояд, ӯро қабул кунанд. Зоҳиран Марқус пас аз озод шудани Павлус аз ҳабси хонагии худ дар Рум, хидмати Худовандро зери роҳбарии Павлус идома дод. Вақте ки Павлус номаи охирини худро, дар давраи дуюми ҳабси румии худ, навишт, Марқус боз ситоиш карда шуд. Павлус ба Тимотиюс навишт: «Марқусро гиред ва бо худ биёред, зеро ӯ дар хидмати ман ба ман кӯмак мекунад» (2 Тимотиюс 4:11). Нокомии қаблии Марқус танҳо як монеаи муваққатӣ дар роҳи имони ӯ буд.
Далели дигаре, ки нокомии Марқус ниҳоӣ набуд, ин аст, ки Худо ӯро барои навиштани яке аз китобҳои Китоби Муқаддас интихоб кард, ва мавзӯи Инҷили ӯ «Масеҳ ҳамчун Хизматгори комил» аст. Чӣ қадар аҷиб аст, ки Худо Марқусро интихоб кард, то ба Ӯ ҳамчун нависандаи илҳомбахш дар ин мавзӯи бузург хидмат кунад! Оё далели дигаре лозим аст, ки Худо қодир аст пораҳои шикастаро дар ҳаёти имондоре, ки ноком шудааст, ҷамъ кунад? Ин ки ҳавворӣ Павлус Марқусро аз хидмати ояндаи масеҳӣ бо ӯ ба таври доимӣ хориҷ накард, барои мо дарси арзишманд аст.
Рӯҳбаландӣ барои мо
Баъзе масеҳиён нокомиҳои гузаштаро бар зидди ҳамкорони тавбакарда нигоҳ медоранд, ки боиси рӯҳафтодагӣ ва рӯҳафтодагии онҳо мегардад. Дигар масеҳиён беихтиёр онҳоеро, ки ноком шудаанд, аз сабаби камбудиҳои гузашта ҳамчун масеҳиёни «дараҷаи дуюм» мешуморанд. Аммо нокомии бародар ё хоҳар дар Масеҳ ҳатман нишонаи камбудии доимии хислат нест. Биёед эҳтиёт бошем, ки хислати Худоро бо рад кардани бахшидани онҳое, ки дар ҳақиқат тавба кардаанд ва Худо омода аст онҳоро бубахшад, таҳқир накунем (Эфсӯсиён 4:32; 1 Юҳанно 1:9). Мо бояд омода бошем, ки онҳоро бубахшем ва онҳоро ба ҳамкорӣ ва хидмати муфид барқарор кунем.
Биёед нисбат ба ҳамкорони худ сахтгиртар аз Худо набошем. Барқарор кардани имондори ноком ба хидмати муфид як вазифаи муҳими ҳамкорони рӯҳонӣ мебошад. Павлус менависад: «Бародарон, агар касе дар гуноҳ дастгир шавад, шумо, ки рӯҳонӣ ҳастед, ӯро бо нармӣ барқарор кунед» (Ғалотиён 6:1). Калимаи юнонӣ барои «барқарор кардан» ҳамон калимаест, ки дар ҷойҳои дигар барои «пайванд кардани устухонҳои шикаста» ё «таъмир кардани тӯрҳои дарида» истифода мешавад – нишонаи равшане, ки имондори барқароршуда дар оянда барои хидмат ба Масеҳ муфид хоҳад буд.
Худо ин ҳодисаҳоро аз ҳаёти Петрус ва Марқус дар саҳифаҳои Навиштаҳо нигоҳ доштааст, ва ин далел бояд барои ҳамаи мо рӯҳбаландӣ бошад. Ҳеҷ як масеҳӣ наметавонад ҳаёти бидуни нокомиро даъво кунад. Рӯҳафтодагӣ ва шубҳа метавонад вақте ки мо ноком мешавем, афзоиш ёбад. Мо ба хулосаи нодуруст меоем, ки Худо аз мо даст кашидааст. Биёед эҳтиёт бошем, ки хислати Худоро бо рад кардани боварӣ ба он ки Ӯ нокомиҳои моро мебахшад – новобаста аз он ки онҳо чӣ қадар бад буданд, паст накунем. Шояд оқибатҳои нокомии бахшидашуда вуҷуд дошта бошанд, ва бисёр мисолҳои библиявӣ ин ҳақиқатро нишон медиҳанд. Аммо нокомӣ ниҳоӣ нест! Ҳаёти Петрус ва Марқус исбот мекунад, ки ҳеҷ чиз аз ин ҳақиқат дуртар буда наметавонад!
