Раббимиз шогирдлари билан ёлғиз қолган, уларга видолашув тасалли сўзларини етказган ва охирги кўрсатмаларини берган ўша таъсирли вазиятда, У қайта-қайта Ўзида қолишнинг чуқур заруриятини, шунингдек, баракасини таъкидлайди. Биз Унинг шундай деганини эшитамиз:
«Менда қолинглар, Мен ҳам сизларда қоламан. Шоҳ ўзидан мева бера олмаганидек, агар токда қолмаса; сизлар ҳам Менда қолмасангиз, мева бера олмайсизлар. Мен токман, сизлар шоҳларсиз: Менда қолган ва Мен унда қолган киши кўп мева беради: чунки Менсиз ҳеч нарса қила олмайсизлар… Агар Менда қолсангиз ва Менинг сўзларим сизларда қолса, нима сўрасангиз, сизларга берилади» (Юҳанно 15:4-7).
Яна, Раббимизнинг оғзидан бу видолашув сўзларини эшитган азиз Ҳаворий уларни ўз мактубида мўъминларга етказади. У ерда ўқиймиз:
«Кимки Унда қоламан деса, ўзи ҳам У юрганидек юриши керак». «Энди, болалар, Унда қолинглар; токи У пайдо бўлганида, биз журъатли бўлайлик ва Унинг келишида Унинг олдида уялмайлик». «Кимки Унда қолса, гуноҳ қилмайди» (1 Юҳанно 2:6, 28; 3:6).
«Менда қолинг»ни тушуниш
Агар бу оятлар бизга Масиҳда қолишнинг баракасини кўрсатса, биз Раббимизнинг «Менда қолинг» деган сўзларини нима деб тушунишимиз кераклигини сўраш учун тўхташимиз мумкин. Улар шундай юришни англатмайдими? Масиҳга яқинлик шундайки, руҳ Унинг барча гўзаллиги ва ахлоқий фазилатларидан завқланади ва шу тариқа Унда ўз мақсадини ва мукаммал намунасини топади?
Яна, Масиҳда қолиш юракнинг мулоқотда бўлишини назарда тутмайдими? Масиҳ билан, Унга ишонишни ва Ундан ўрганишни яхши кўрадиган?
Энг муҳими, Масиҳда қолиш Унинг мавжудлиги таъсири остида яшашни англатмайдими? Унинг мавжудлиги таъсири остида, имон орқали англанган? Агар Худонинг муқаддас ва Масиҳга ўхшаш одами уйимизга ташриф буюрса, унинг мавжудлиги уйдаги ҳар бир кишига чекловчи таъсир кўрсатмайдими? Биз одатдагидан кўра сўзларимиз ва йўлларимизга бироз эҳтиёткорроқ бўлардик. Агар бу ўзимизга ўхшаш эҳтиросларга эга бўлган одамнинг мавжудлигининг таъсири бўлса, Масиҳнинг англанган мавжудлигининг таъсири қандай бўларди? Баъзида, ҳатто Раббимизнинг халқи орасида ҳам, ҳасад ва низо ҳукмронлик қилган, ва мўъминлар ўйламасдан, ҳатто ёмон ният билан, аччиқ ва ҳақоратли сўзлар билан бир-бирини яралаган қайғули саҳналар содир бўлган. Биз ўзимизнинг қаттиқ сўзларимизни оқлашга ҳаракат қилишимиз мумкин. Лекин ўзимизга савол беришимиз керак эмасми: «Агар Раббимиз жимгина, лекин кўринарли тарзда ўртамизга кириб келганида нима бўларди?» Унинг мавжудлиги таъсири остида кўп аччиқ ва ҳақоратли сўзлар ҳеч қачон айтилмаган бўларди деб тан олишимиз керак эмасми?
Шундай экан, Раббимиз кўринмаса ҳам, У эшитади, кўради, билади деб доимо эслаб юрсак, қанчалик яхши бўларди. Забурчи ҳақиқатан ҳам яхши сўрайди:
«Қулоқни яратган, эшитмайдими? Кўзни яратган, кўрмайдими?... Инсонга билим ўргатган, билмайдими?» (Забур 94:9, 10).
Шундай қилиб, У бизнинг сўзларимизни тинглаётганини; У ҳар бир ҳаракатимизни кўраётганини; У фикрларимизни ўқиётганини англаб юриш, Унинг мавжудлигининг муборак таъсири остида юриш ва шу тариқа Унда қолишдир.
Масиҳда қолишнинг баракаси
Бундан ташқари, бизни Масиҳда қолишга ундовчи бу Ёзувлар, агар Унда қолсак, биз эга бўладиган баракани ҳам айтади.
Биринчидан: Биз мева берамиз
Биринчидан, биз Масиҳда қолиб, мева беришимизни ўрганамиз. Бунинг муҳимлиги бизга ҳам салбий, ҳам ижобий тарзда айтилиши билан таъкидланади. Бизга айтиладики, агар Масиҳда қолмасак, мева бера олмаймиз. Кейин бизга айтиладики, агар Масиҳда қолсак ва У бизда қолса, кўп мева берамиз. Бошқа бир Ёзувдан биз Руҳнинг меваси «севги, қувонч, тинчлик, сабр-тоқат, меҳрибонлик, яхшилик, садоқат, мулойимлик, ўзини тийиш» эканлигини ўрганамиз (Галатияликларга 5:22, 23). Бу гўзал фазилатлар Масиҳнинг гўзал хусусиятининг тасвири эмасми? Шундай қилиб, биз Раббимиз айтаётган мева Унинг ўз хусусиятининг мўъминлар ҳаётида такрорланишидир деб аниқ айтишимиз мумкин.
Бу парчадаги мева, ўз ўрнида қанчалик муҳим бўлмасин, хизмат ёки совғани ишлатиш эмас. Зарурат туфайли совғалар озчиликка чекланган: лекин Масиҳнинг гўзаллигидан бирор нарсани ўз ҳаётларида ифода этиш ҳамма учун, ёш ва кексалар учун бирдек очиқ. Масиҳнинг иноятларини ҳар қандай кичик кўрсатиш Отага мева сифатида кўтарилади ва дунёга гувоҳлик сифатида чиқади. Шундай қилиб, биз бу қоронғу дунёда қолдирилган буюк мақсад, Масиҳнинг гўзал хусусиятидан бирор нарсани намойиш этиш орқали чироқлар каби порлашдир. Бу фақат Масиҳда қолганимиздагина мумкин бўлади. Биз Масиҳга ўхшашга ҳаракат қилиш орқали Масиҳнинг хусусиятини ҳеч қачон намойиш этмаймиз. Агар, аксинча, биз Унинг ҳамроҳлигини изласак ва Унинг таъсири остига кирсак, Унда қолиб, биз шон-шарафдан шон-шарафга Унинг суратига ўзгарамиз.
Лекин аниқ, агар Сенинг ҳузурингда Руҳим доимо собит бўлса, Кўзим, янада танишроқ, *Унинг ёрқинроқ шон-шарафларини кўтарарди. *
Ва шу тариқа, Сенинг чуқур мукаммалликларингни Яхшироқ билардим, Ва саждали ғайрат билан Бу Сенинг табиатингда ўсардим.
Иккинчидан: Дуоларимизга жавоб берилади
Иккинчидан, Раббимизнинг сўзлари бизга аниқ айтадики, Масиҳда қолсак, дуоларимизга жавоб берилади. Агар Унинг мавжудлигининг муборак таъсири остида, Унинг сўзлари қалбимизда қолса, фикрларимиз Унинг фикрлари билан шаклланарди ва дуоларимиз Унинг фикрига мос келарди. Шундай дуо қилиб, дуоларимизга жавоб олардик.
Учинчидан: У юрганидек юриш
Учинчидан, Ҳаворий Юҳанно ўз мактубида бизга айтадики, «Унда қолиш» «У юрганидек юришга» олиб келади (1 Юҳанно 2:6). Масиҳ қандай юрган? У ҳақида ўқиймиз: «Масиҳ Ўзини рози қилмади». Ота ҳақида гапириб, Раббимиз Ўзи шундай дейиши мумкин эди: «Мен доимо Унга ёқадиган ишларни қиламан». Бу мўъминларнинг юриши учун мукаммал намунадир, чунки Ҳаворий Павлус шундай дейиши мумкин: биз «юришимиз ва Худони рози қилишимиз керак» (1 Салоникаликларга 4:1). Яна, ўша Ҳаворий мўъминларни «севгида юришга, Масиҳ бизни севганидек» ундайди (Эфесликларга 5:2).
Шундай қилиб, Раббимизнинг йўлининг асосий белгилари Отанинг иродасини бажаришда ўз хоҳишининг бутунлай йўқлиги ва бошқаларга севги билан хизмат қилиш эди деб айта олмаймизми? Биз учун бундай мукаммал йўлни бирор даражада босиб ўтиш фақат Масиҳда қолганимиздагина мумкин. Шундай экан, қадимги Марям каби Унинг оёқлари остида ўтириб, Унинг сўзларини эшитиш қанчалик яхши. Шундай қилиб, Унинг таъсири остида Унинг йўлини эслаш, Унинг изларини кузатиш, Унинг севги ва иноят сўзларини тинглаш, Унинг барака бериш учун чўзилган қўлини кўриш ва Унинг мукаммал юриши, йўллари ва сўзлари ортида доимо ўз фикрларини четга суриб, бошқаларга севги билан хизмат қилган Зотнинг руҳини англаш.
Биз Масиҳийлик таълимотларини билишимиз мумкин; имонимизнинг буюк асосий ҳақиқатларини тўғри тутишимиз мумкин, лекин, кимдир айтганидек, «қанчалик тўғри бўлмасин, ҳеч қандай билим, қанчалик аниқ бўлмасин, ҳеч қандай ақл сизнинг руҳингизга Раббимиз Исо Масиҳнинг фикрини муҳрлай олмайди». Агар биз Масиҳнинг муҳрини ташишимиз керак бўлса — агар биз ўтиб кетаётганимизда У ҳақида бирор тушунчага эга бўлишимиз керак бўлса, биз Унинг ҳамроҳлигида бўлишимиз ва У билан юришимиз керак. Ҳар бир инсон ўзи билан бирга бўлганлар томонидан шаклланади: биз бирга юрган кишининг хусусияти биз акс эттирадиган хусусиятдир. Агар биз Масиҳга ўхшаш бўлишимиз ва У юрганидек юришимиз керак бўлса, биз Масиҳда қолишимиз ва шу тариқа Масиҳ билан юришимиз керак.
Тўртинчидан: Унинг келишида Масиҳ олдида уялмаймиз
Тўртинчидан, Ҳаворий Юҳанно яна бизга айтадики, агар Масиҳда қолсак, юришимиз шундай бўладики, Унинг келишида Масиҳ олдида уялмаймиз. Кўпинча бизнинг юришимиз, йўлларимиз, нутқимиз ва одатларимизда одамлар орасида, ҳатто Худонинг халқи орасида ҳам қабул қилинадиган кўп нарсалар бор, ва биз уларни инсоний мезонлар бўйича баҳолаганимизда жуда енгил баҳолашимиз мумкин. Агар, аксинча, ўзимизни, сўзларимизни ва йўлларимизни Масиҳнинг пайдо бўлишининг келажакдаги шон-шарафи нурида баҳоласак, биз қоралашимиз керак бўлган ва шон-шараф мезонидан анча паст бўлган кўп нарсаларни шармандалик билан тан олишимиз керак бўлмайдими?
Фақат Масиҳда қолиб, Унинг мавжудлиги таъсири остида ва шу тариқа ўзини баҳолаб юрибгина, биз шон-шараф кунида шармандаликка сабаб бўладиган барча нарсалардан сақланамиз.
Бешинчидан: Кимки Унда қолса, гуноҳ қилмайди
Бешинчидан, Ҳаворий Юҳанно бизга эслатадики, «Кимки Унда қолса, гуноҳ қилмайди» (1 Юҳанно 3:6). Олдинги оятлардан биз Худонинг Руҳи гуноҳни нима деб тушунишини ўрганамиз, чунки 4-оятда ўқиймиз: «гуноҳ қонунсизликдир». Гуноҳнинг моҳияти Худога ёки инсонга нисбатан ўз хоҳишини бажаришдир. Атрофдаги дунё тобора қонунсизлик билан белгиланмоқда — ҳар ким ўз кўзига тўғри кўринган ишни қилмоқда. Натижада, цивилизация, таълим ва қонунчиликка қарамай, дунё тизими парчаланиб кетмоқда, ва жамият ва халқлар тобора парчаланиб бормоқда. Қонунсизлик руҳи қаерда ҳукмронлик қилса, парчаланиш ҳам шу ерда бўлади, хоҳ дунёда бўлсин, хоҳ Худонинг халқи орасида бўлсин. Мўъминлар сифатида биз доимо атрофдаги дунё руҳидан таъсирланиш хавфи остидамиз. Шундай қилиб, эҳтиётсизлик туфайли, дунё тизимини парчалаб ташлаётган ўша қонунсизлик тамойили Худонинг халқи орасида бўлиниш ва тарқалишга олиб келди.
Агар мактабда ҳар бир ўқувчига ўз хоҳишини бажаришга рухсат берилса, мактаб муқаррар равишда парчаланиб кетади. Агар оиланинг ҳар бир аъзоси ўз хоҳишига эргашса, оила вайрон бўлади; ва агар мўъминлар жамоасининг ҳар бир аъзоси ўз хоҳишини изласа, бузилиш юз бериши керак. Қонунсизлик руҳи, у қайси соҳада намоён бўлмасин, парчаланишга олиб келади, ва ўз хоҳишини излаганларнинг самимияти қанчалик катта бўлса, улар келтирадиган зарар ҳам шунчалик катта бўлади. Худонинг халқи орасида самимий одамларнинг қатъий ўз хоҳишидан каттароқ бузилиш сабаби йўқ.
Унда қонунсизлик, ўз хоҳишининг ёмон тамойилидан қандай қутуламиз? Фақат Масиҳда қолиш орқали; чунки Ҳаворий айтади: «Кимки Унда қолса, гуноҳ қилмайди». Фақат «Мен… ўз хоҳишимни эмас, балки Мени юборганнинг хоҳишини бажариш учун келдим» дея олган Зотнинг таъсири остида бўлганимиздагина, гуноҳнинг моҳияти бўлган ўз хоҳишидан қутуламиз.
Хулоса
Шундай қилиб, булар Ёзувда бизга кўрсатилган Масиҳда қолишнинг муборак натижаларидир. Агар Раббимизнинг сўзларига Унда қолишга интилиб жавоб берсак, ҳаётимиз Масиҳнинг гўзал хусусиятидан бирор нарсани ифода этиш орқали мева беради.
Дуоларимиз, Унинг фикрига мувофиқ бўлгани учун, жавоб олади.
Йўлимиз Унинг юришининг гўзаллигидан бирор нарсани намоён этади.
Йўлларимиз Масиҳнинг келажакдаги шон-шарафига мос келади.
Юришимиз шайтондан келиб чиққан, инсоннинг ҳалокати ва дунёнинг қайғуларининг асосий сабаби бўлган тананинг қонунсизлигидан сақланади.
Шундай экан, Раббимизнинг «Менда қолинглар…, чунки Менсиз ҳеч нарса қила олмайсизлар» деган сўзига қулоқ солиш қанчалик яхши. Биз истеъдодли бўлишимиз ва барча билимга, ғайратга эга бўлишимиз мумкин, узоқ тажрибаларга эга бўлишимиз мумкин, лекин Масиҳсиз ҳеч нарса қила олмаслигимиз ҳақиқати ўз кучида қолади. Истеъдод, билим ва ғайрат куч эмас. Буларнинг барчаси бизга танани енгишга, дунёдан воз кечишга ёки шайтоннинг тузоқларидан қутулишга имкон бермайди. Биз буларнинг барчасига эга бўлишимиз мумкин, лекин Масиҳсиз, энг кичик синовда қоқилиб, энг катта ёмонликларга тушиб қолишимиз мумкин.
Шундай экан, агар «Масиҳсиз» ҳеч нарса қила олмасак, Унда қолишга интилайлик ва Усиз бир кун ҳам олға боришга ёки бир қадам ҳам ташлашга журъат қилмайлик.
Эй Исо, руҳимни сақла, Ҳали ҳам Сен билан қолиб, Ва агар адашсам, ўргат менга Тез Сенга қочишни."
