БАРУХ Ёвар ва дӯст
«Инак, он чиро, ки бино кардаам, вайрон хоҳам кард, ва он чиро, ки шинондаам, барканда хоҳам кард, яъне тамоми ин заминро. Ва оё барои худ чизҳои бузург металабӣ? Онҳоро металабӣ: зеро, инак, Ман бар тамоми башар бадӣ хоҳам овард, мегӯяд Худованд: лекин ҷони туро дар ҳама ҷойҳое, ки меравӣ, ба ту барои ғанимат хоҳам дод». —Ирмиё 45:4-5 KJV
Мо дар ин ҷо мардеро мебинем, ки ҳама чизҳои азизаш ба бесарусомонӣ меафтад. Замоне оилаи ӯ дар зери ҳукмронии подшоҳи худотарс, Йӯшиё, мансаби баланд дошт. Азбаски он подшоҳи Яҳудо мурд, сарвати оила коҳиш ёфт ва миллат аз ҷониби пайдарпайии кӯтоҳи мардони заиф ва беақл идора карда мешуд. Онҳое, ки ба арзишҳои подшоҳи нек Йӯшиё пайравӣ мекарданд, дар байни элитаи ҳукмрон маъмул набуданд.
Қонуни Худо нафрат дошт ва овози пайғамбар Ирмиё, дӯсти Барух, беэътиноӣ карда шуд. Ирмиё аз ҳокимони Яҳудо даъват кард, ки ба Худо ва лашкари наздикшавандаи Бобил итоат кунанд. Танҳо бо ин роҳ метавонист аз харобӣ ва асорати миллат пешгирӣ карда шавад. Мо метавонем тасаввур кунем, ки мушовирони подшоҳ сухангӯи Худо ва онҳоеро, ки бо ӯ буданд, масхара мекарданд. Онҳо ҳатто метавонистанд ишора кунанд, гӯё Ирмиё намедонист, ки Бобил маркази ҳама бутпарастӣ ва фасод буд.
Хидматгори доимӣ барои Худо ва Каломи Ӯ
Дар тӯли асрҳо мардону занони худотарс, ки барои ҳақиқат истода буданд, рад ва нафрат карда шуданд. Бисёриҳо чунин ҳис мекарданд, ки гӯё тамоми ҷаҳон бар зидди онҳост. Хеле ками пайғамбарон шахсиятҳои мӯҳтарами ҷамъиятӣ буданд, ки мардум ба онҳо гӯш медоданд. Вақте ки мо барои Инҷили Худованди мо Исои Масеҳ истодагарӣ мекунем, мо бояд интизор шавем, ки масхара, тамасхур ва нописандӣ карда мешавем. Худованд Исо ин огоҳиро дод: «Бинобар ин, инак, Ман назди шумо пайғамбарон, ва хирадмандон, ва китобдоронро мефиристам: ва баъзеи онҳоро шумо хоҳед кушт ва салиб хоҳед кард; ва баъзеи онҳоро шумо дар куништҳои худ тозиёна хоҳед зад, ва аз шаҳр ба шаҳр таъқиб хоҳед кард» (Матто 23:34).
Дар соли даҳуми подшоҳ Сидқиё, Ирмиё ба подшоҳ ва ҳукумати ӯ огоҳӣ дод, ки онҳо бояд ба бобилиён итоат кунанд. Пайғамбарӣ паёми умед барои подшоҳ ва миллатро дар бар мегирифт, аммо он беэътиноӣ карда шуд ва Ирмиё бо фармони Сидқиё ба зиндон андохта шуд.
Паём бо ишораи рамзии харидани замини амакбачааш Ҳанамел аз ҷониби Ирмиё ҳамроҳӣ карда шуд. Ин кафолатеро, ки Худо ба Ирмиё дода буд, нишон дод. Бо харидани замин мувофиқи қонун ва урфу одати яҳудӣ ӯ нишон дод, ки ба каломи Худо бовар дорад – Ӯ дар ниҳоят Исроилро ба замини худ бармегардонад. Дар назди шоҳидон, ин муомила аз ҷониби Барух, ки ҳамчун адвокат ва котиби Ирмиё амал мекард, сабт ва тасдиқ карда шуд. Ин як ишораи хеле оммавӣ буд, ки мардумро дар бораи раҳмати Худо ва нақшаи Ӯ барои барқарор кардани Исроил итминон бахшад (Ирмиё 32:1-16,36-38,43-44).
Бисёриҳо ин амалро бешубҳа ҳамчун беақлии комил дидаанд. Мутаассифона, ҳикмати ҷаҳон ҳамеша Каломи Худоро ҳамчун беақлӣ мешуморад (1 Қӯринтиён 1:18-21). Худо дурӯғ гуфта наметавонад ва Ӯ ҳеҷ гоҳ моро ноумед намекунад ё фиреб намехӯрад, агар мо ба он чизе ки Ӯ дар Каломи Худ мегӯяд, бовар кунем.
Ҷасорат барои анҷом додани вазифа
Котибон дар он замон ягона шахсоне набуданд, ки қобилияти хондан ва навиштан доштанд. Фарҳанги қадимии ибронӣ хеле босавод буд. Барух, бо назардошти мавқеъе, ки оилааш замоне дар ҷомеа дошт, ҳам дар қонун ва ҳам дар дини яҳудӣ таълим гирифта буд. Дар ин вазифа, мо мебинем, ки ӯ суханонеро, ки Худо ба Ирмиё барои гуфтан дода буд, сабт мекунад.
Ба ҷои хронологӣ, Рӯҳулқудс ҳодисаҳоро бо тартиби ахлоқӣ навишта буд. Хондани суханони Ирмиё дар назди мансабдорони баландпояи ҳукумат паёми доварӣ буд, на умед. Мо мебинем, ки чӣ тавр Худо дар аввал бо халқи Худ мулоим муносибат мекард. Сипас, вақте ки онҳо дар исёни худ саркашӣ карданд, паёми Ӯ бештар таҳдидомез шуд. «Бинобар ин, Худованд дар бораи Йӯёқим, подшоҳи Яҳудо, чунин мегӯяд: «Касе нахоҳад дошт, ки бар тахти Довуд нишинад: ва ҷасади ӯ берун партофта хоҳад шуд... Ва Ман насли ӯ ва хизматгорони ӯро барои гуноҳашон ҷазо хоҳам дод» (Ба Ирмиё 36:1-24,27-32 нигаред).
Мо бояд ҷасорати Барухро қадр кунем. Ӯ аллакай ҳамчун ҷинояткор ва хоин ҳисобида мешуд, аммо ӯ ҷуръат кард, ки бо диктаи пайғамбар нависад ва сипас сабтро гирифта, онро дар ҳузури баландтарин шахсони кишвар бихонад. Подшоҳ онро сӯзонд. Оё подшоҳ дар ҳақиқат тасаввур мекард, ки ӯ метавонад суханони Худоро нест кунад? Суханони Ӯ абадӣ мемонанд! Мо аз умқи беақлии инсонӣ ҳайрон мешавем, аммо мо аз ҳамон гӯшти нозук ҳастем ва ба ҳамон беақлӣ қодирем, агар ба Худо наздик набошем.
Суханони Худо аз ҷониби Ирмиё сӯзонда намешуданд. Ирмиё як сабти дигарро гирифт ва Барух, дӯсти сабркунандаи ӯ, онро мувофиқи дастури пайғамбар аз нав навишт – ҳарчанд эҳтимол аз тарси ҷони худ ё аз даст додани озодӣ. Худо хуб интихоб карда буд, чунон ки Ӯ ҳамеша мекунад. Адвокат ва котиби устувор вазифаро анҷом дод.
Мушкилот барои мо
Хусусиятҳои дигари Барух мавҷуданд, ки мо метавонем онҳоро қадр кунем ва нусхабардорӣ кунем. Ӯ аз нақши «скрипкаи дуюм»-и Ирмиё шарм намедошт, агар дар ҳақиқат ӯ чунин буд. Бисёриҳо аз мо метавонанд инро барои худ чунин бубинанд ва аз хидмат ба ҳар як инсон нафрат дошта бошанд. Мо аксар вақт мағрур ҳастем ва худро аз он чизе ки бояд бошем, баландтар мегузорем. Барух тӯҳфаҳои худро дошт. Ҳамчун адвокати омӯзишдида, ӯ қонуни Исроилро ба таври амиқ хонда буд ва метавонист хуб муошират кунад. Ӯ тӯҳфа ё даъвати пайғамбарро надошт, аммо Худо дар вазифаҳое, ки ба худ медиҳад, соҳибихтиёр аст.
Мо бояд суханони Павлусро дар ёд дорем, вақте ки ӯ дар роҳи Димишқ бо Худованд Исо вохӯрд: «Ту кистӣ, Худованд?» ва «Ту чӣ мехоҳӣ, ки ман кунам?» (Аъмол 9:5-6). Ҳам Ирмиё ва ҳам Барух мардони як ақл буданд. Дар байни онҳо рақобат ё ҳасад набуд – ҳарду аз истифодаи тӯҳфаи худ қаноатманд буданд, бе он ки ба дигаре бо ҳасад нигоҳ кунанд.
Дар охири ҳикоя мардони зӯроварӣ ба Миср рафтанӣ буданд. Ирмиё онҳоро огоҳ кард, ки нараванд, аммо ҳарчанд онҳо аз ӯ маслиҳат пурсида буданд ва хостанд иродаи Худоро бидонанд, онҳо исрор карданд, ки бираванд. Онҳо Ирмиёро ба дурӯғгӯӣ айбдор карданд ва сипас Барухро ба таъсир расонидан ба Ирмиё муттаҳам карданд: «Барух писари Нириё туро бар зидди мо бармеангезад, то моро ба дасти халдониён супорад, то моро ба қатл расонанд» (Ирмиё 43:3). Мо бояд иҷозат диҳем, ки қудрати Худо моро дастгирӣ кунад, дарк кунем, ки мо сафирони Ӯ дар қаламрави душманона ҳастем (2 Қӯринтиён 5:20; Эфсӯсиён 6:20).
Инсон ноустувор аст, ба ҳавасҳои эҳсосӣ ва тағирёбии ақл тобеъ аст. Чӣ тафовутест, ки китоби Ирмиёро пайгирӣ кунем ва устуворӣ ва пайвастагии пайғамбар ва дӯстони ӯро бубинем. Аз ҷумла, мо мушоҳида мекунем, ки Барух ҳангоми иҷрои кораш чӣ қадар бошараф ва фурӯтан буд. Бигзор мо низ, новобаста аз он ки ҷаҳон дар бораи мо чӣ фикр мекунад, вазифаҳоеро, ки Ӯ ба ту ва ман супурдааст, бо фурӯтанӣ ва ҳикмати Худодод иҷро кунем. Бигзор суханони Худованд Исоро дар ёд дорем: «Шуморо ҳама барои номи Ман нафрат хоҳанд кард... Пас, ҳар кӣ Маро дар назди одамон эътироф кунад, Ман низ ӯро дар назди Падари Худ эътироф хоҳам кард» (Матто 10:22,32).
