Калимаҳои сарлавҳаи мо ду маротиба аз ҷониби ҳавворӣ Павлус дар 2 Қӯринтиён 1:3 ва Эфсӯсиён 1:3 истифода шудаанд; онҳо инчунин аз ҷониби ҳавворӣ Петрус дар 1 Петрус 1:3 истифода шудаанд.
Дар ҳар як ҳолат онҳо ҳамду санои илоҳиро аз диле ифода мекунанд, ки аз ҳисси файзи Худо сахт ба ҳаяҷон омадааст. Хусусиятҳои файз дар ҳар як ҳолат хеле фарқ мекунанд, аммо манбаъ як аст ва калимаҳои ибтидоии таркиши ҳамду сано ва ибодат якхелаанд.
Ҳамду санои Павлус дар 2 Қӯринтиён 1:3
Ҳавворӣ Павлус аз вазъи ҷамъомади Қӯринт хеле нигарон буд ва ба онҳо бовафоёна нома навишта, номаро ба дасти Титус фиристода буд.
Дар интизори бозгашти Титус, ӯ аз машқҳои хеле амиқи рӯҳӣ гузашта буд. Ӯ дар ин бора навишт: «Дар Осиё, мо аз ҳад зиёд аз қудрати худ фишор оварда шудем, то ки ҳатто аз зиндагӣ ноумед шавем. Аммо мо худамон ҳукми маргро дар худ доштем, то ки ба худ таваккал накунем, балки ба Худое, ки мурдагонро эҳё мекунад» (2 Қӯринтиён 1:8-9).
Ба азоб, интизории дидани натиҷаи нома ба ҷамъомади Қӯринт илова шуд.
Дар ин бора ӯ мегӯяд: «Вақте ки ман ба Троас барои (нашри) хушхабари Масеҳ омадам, дар Худованд низ ба ман дар кушода шуд, ман дар рӯҳи худ оромӣ надоштам, ки Титус бародарамро наёфтам; аммо бо онҳо хайрухуш карда, ба Мақдуния омадам» (2 Қӯринтиён 2:12-13).
Ба Мақдуния омада, барои хизматгори вафодори Худованд ҳанӯз ҳам душворӣ буд, чунон ки ӯ менависад: «Зеро дар ҳақиқат, вақте ки мо ба Мақдуния омадем, ҷисми мо оромӣ надошт, балки (мо) аз ҳар ҷиҳат азоб мекашидем; берун аз муборизаҳо, дарун аз тарсҳо» (2 Қӯринтиён 7:5).
Сипас ҷавоб аз Қӯринт ва аз Худо омад: «Аммо Ӯ, ки онҳоеро, ки (паст) оварда шудаанд, рӯҳбаланд мекунад, (ҳатто) Худо, моро бо омадани Титус рӯҳбаланд кард; ва на танҳо бо омадани ӯ, балки инчунин тавассути рӯҳбаландие, ки ӯ дар бораи шумо рӯҳбаланд карда шуд; ба мо хоҳиши шадиди шумо, мотами шумо, ғайрати шуморо барои ман нақл кард; то ки ман бештар шодӣ кунам» (2 Қӯринтиён 7:6-7).
Ин заминаи таркиши ҳамду сано аз Павлус дар 2 Қӯринтиён 1:3 аст. Фишор бардошта шуд, ва ӯ ба Худо дар ҳамду сано ва шукргузорӣ барои рӯҳбаландӣ дар миёни азоби худ ба хотири Масеҳ рӯ меорад. Ӯ рӯҳбаландиро дар ин ҷо ба омадани Титус бо хушхабар аз Қӯринт ишора намекунад, балки ба «Падари ҳамаи раҳмҳо ва Худои ҳамаи рӯҳбаландиҳо».
Ҳамчунин ҳавворӣ тасаллои илоҳиро танҳо барои худ намешуморад; он аз ҷониби Худо бо назардошти дигарон дода мешавад. Ин дар ҳақиқат дар бораи роҳҳои Худо бо ҳамаи мо дуруст аст: он чизе, ки мо аз сар мегузаронем, на танҳо баракати моро дар назар дорад, балки некии ҳамаи онҳоеро, ки бо онҳо тамос мегирем. Танҳо вақте ки мо тасалло ва рӯҳбаландии Худоро дар ҳолатҳои душвори худ донистем, метавонем ба ҳолатҳои дигарон бо ҳамдардӣ ворид шавем ва ба онҳо тасаллоеро, ки худамон таҷриба кардаем, диҳем.
Гарчанде ки калимаҳои ифтитоҳии ҳамду сано ба Худо дар Эфсӯсиён 1:3 бо 2 Қӯринтиён 1:3 якхелаанд, сабаби онҳо хеле фарқ мекунад. Дили ҳавворӣ дар шароити гуногун ва бо андешаҳои дигар дар зеҳнаш сахт ба ҳаяҷон омадааст.
Ҳамду санои Павлус дар Эфсӯсиён 1:3
Ҳоло ӯ ба хотири Масеҳ маҳбус аст; ӯ дар миёни меҳнатҳои душвор нест, ё дар рӯҳи худ оромӣ надорад. Дуруст аст, ки ӯ ҳанӯз ҳам азоб мекашад, ва ӯ ҳанӯз ҳам ғамхории ҳамаи ҷамъомадҳоро дорад; аммо рӯҳи ӯ ором аст, ва ӯ озод аст, ки ҳадафи абадии Худоро бо ҳамаи он ҳадафе, ки барои ҷалоли Масеҳ ва баракати худи Ӯ дар назар дорад, мушоҳида кунад.
Ӯ қарор аст, ки дар назди золим Нерон дар ҳимояи Инҷил истодагарӣ кунад, аммо ӯ дар мушоҳидаи ин изтироб намекашад, зеро ягона хоҳиши ӯ ин аст, ки Масеҳ дар бадани ӯ бузург карда шавад, хоҳ бо ҳаёт ва хоҳ бо марг.
Дили Павлус аз ҳисси некии мутлақи Худо пур шудааст, вақте ки ӯ калимаҳои 2 Қӯринтиён 1:3-ро такрор кард: «Муборак аст Худо ва Падари Худованди мо Исои Масеҳ». Ӯ ҳоло Худоро ҳамчун Падари раҳмҳо, ки барои сафари мо дар ин ҷаҳон тасалло ва рӯҳбаландӣ медиҳад, фикр намекунад, балки Худоро ҳамчун манбаи баракати илоҳӣ, ки ба мо мувофиқи маслиҳатҳои Ӯ оварда шудааст, баракатҳое, ки аз он чизе, ки Ӯ ҳамчун Худои Худованди мо Исои Масеҳ ва ҳамчун Падари Худованди мо Исои Масеҳ аст, сарчашма мегиранд.
Ҳавворӣ ба абадият назар мекунад, аз шароити худ ва аз ҳама чизе, ки ба ӯ ва ба мо ҳамчун гузарандагон аз ин ҷаҳон тааллуқ дошт, дур мешавад, ва дил ва ақли ӯ аз ҳисси муҳаббати бузурге пур мешавад, ки нақша дошт, ки одамонро дар баракати фаровон, ҳамроҳи Писари Худо, дар саҳнаи абадии оромӣ ва хушбахтӣ дошта бошад, ки ҷои муносибат, наздикӣ ва меҳрубониеро, ки Масеҳ ҳамчун Инсон ҳоло ворид шуда буд, мубодила кунад. Рӯҳи ӯ аз ҳамду сано лабрез мешавад, вақте ки ӯ дар бораи муҳаббати мутлақ фикр мекунад, ки ҳатто ҳоло муқаддасонро дар ҷойҳои осмонӣ дар Масеҳ баракат додааст.
Ҳамду санои Петрус дар 1 Петрус 1:3
Сипас ҳавворӣ Петрус, дар ифтитоҳи номаи аввалини худ, ҳамон калимаҳоро дар ҳамду сано ба Худо истифода мебарад.
Ӯ дар бораи тасалло дар хидмати Худо, ё барои роҳи зиёратӣ фикр намекунад; ҳамчунин ӯ маслиҳатҳои абадии Худоро, ки ба мо чунин баракати фаровон додаанд, дар зеҳнаш надорад; ӯ «раҳмати бузург»-ро мушоҳида мекунад, ки «моро боз ба умеди зинда тавассути эҳёи Исои Масеҳ аз мурдагон таваллуд кардааст».
Чӣ қадар раҳмати Худо дар овардани мо ба оилаи Ӯ фаровон аст.
Ҳамчун аъзои оилаи Одам, мо беумед будем; ва ҳатто Исроил, ҳамчун халқи интихобшуда, қариб ҳама чизеро, ки Худо ба онҳо дода буд, аз даст дода буд, ва қарор буд, ки аз замин ронда шаванд. Мо дар баракати худ ҳеҷ гуна саҳм надоштем; ин раҳмати бузург ва мутлақи Худо буд, ки дар дилҳои мо кор кард, ба мо табиати нав дод ва моро ба муносибат бо Худаш овард. Дар ин муносибати нав, гарчанде ки аз ин ҷаҳон мегузарем, мо умеди зинда дорем, зеро Он ки умеди мо дар Ӯст, абадӣ зинда аст, ки аз марг гузаштааст.
Эҳёи Масеҳ таваҷҷӯҳи моро ба саҳнае равона мекунад, ки ҳамаи умедҳои мо дар Ӯст.
Ҳамчун таваллудшуда аз Худо, насиби мо дар «мероси фанонопазир ва беайб ва нопадидшаванда, ки дар осмонҳо нигоҳ дошта шудааст» мебошад. Одам аз Адан ронда шуд; Исроил қарор буд, ки аз мероси худ ронда шавад; аммо мероси фарзандони Худо бехатар буд; он дар осмон буд, на дар Адан ё дар Канъон.
Исроил мероси худро бо бутпарастии худ фасод ва олуда карда буд; аммо насиби масеҳӣ дар заминест, ки Шайтон наметавонад ба он ворид шавад, чунон ки ӯ ба Адан ворид шуд, ё дар он ҷое ки инсон дар масъулият метавонад ноком шавад ва олуда кунад.
Хоҳ мо дар бораи раҳмдилии аҷиби Худо барои мо дар гузаштан аз ин ҷаҳон фикр кунем, хоҳ дар бораи файзи мутлақи Худо дар додани баракатҳои абадӣ ва рӯҳонӣ дар ҷойҳои осмонӣ дар Масеҳ, хоҳ дар бораи раҳмати бузурги Худо дар овардани мо ба оилаи Ӯ ва додани чунин мероси мубораки осмонӣ; бешубҳа мувофиқ аст, ки рӯҳҳои мо дар дарки муҳаббати бузурги Ӯ, бояд дар ҳамду санои ҳаввориён Павлус ва Петрус шикаста шаванд ва бигӯянд: «Муборак аст Худо ва Падари Худованди мо Исои Масеҳ».
