Ба шаҳри паноҳгоҳи худ гурезед
Вақте ки Мусо ва Еҳушаъ қавми Худоро аз ғуломӣ дар Миср берун оварда, ба Замини ваъдашуда бурданд, шаҳрҳои паноҳгоҳ аз ҷониби Худо ҳамчун паноҳгоҳ барои ҳар яҳудӣ ё ғайрияҳудӣ, ки тасодуфан ё нохост шахси дигарро кушта буд, таъмин карда шуданд. Дар он ҷо ӯ метавонист аз интиқомгирандаи хун амният ва ҳифз пайдо кунад (Ададҳо 35). Ин шаҳрҳо дар саросари замин дар байни чилу ҳашт шаҳри левиён пароканда буданд. Вақте ки шахси паноҳҷӯй меомад, тафтишот бо далелҳои парванда гузаронида мешуд ва пирон муайян мекарданд, ки оё қотил дар ҳақиқат аз куштори қасдан бегуноҳ аст. Шахсе, ки бегуноҳ дониста мешуд, метавонист то даме ки лозим буд, дар шаҳри паноҳгоҳ бехатар бимонад, аммо пас аз марги саркоҳин, ӯ озод буд, ки ба хонаи худ баргардад. Аз тарафи дигар, онҳое, ки дар куштор гунаҳкор дониста мешуданд, барои ҷазои фаврӣ – марг! – ба хешовандони қурбонӣ баргардонида мешуданд.
Се шаҳр дар замони Мусо дар «ин тарафи Урдун», яъне шарқи дарё таъин карда шуданд (Такрори Шариат 4:41-43). Сипас дар замони Еҳушаъ, се шаҳри дигар дар замини Канъон, ғарби дарёи Урдун таъин карда шуданд (Еҳушаъ 20:1-9). Агар қавми Худо итоаткор мебуданд ва Худованд Худои худро дӯст медоштанд, ва агар Ӯ «сарҳадҳои онҳоро васеъ мекард», онҳо бояд се шаҳри дигари паноҳгоҳро илова мекарданд, ки дар маҷмӯъ нӯҳ шаҳр мешуд (Такрори Шариат 19:8-10).
Шаҳрҳои паноҳгоҳ кори Худоро дар ҳаёти одамон ифода мекунанд, то онҳоро ба фаҳмиши пурраи ҳаёт дар Исои Масеҳ биёранд. Мардон ва занон, ки гуноҳашон дар назди Худои муқаддас ошкор ва равшан аст, метавонанд ба паноҳгоҳе гурезанд, ки аз ҳар паноҳгоҳе, ки аз марди интиқомгиранда дастрас аст, хеле бехатартар аст. Ин паноҳгоҳ дар худи Ҳамон аст, ки барои ҳамаи гуноҳҳо мурд; «Шоҳзодаи Ҳаёт», ки аз ҷониби инсон барои салиб кашидан супурда шуд (Аъмол 3:15, 17). Мо метавонем ба Ӯ гурезем, то аз доварӣ эмин бошем ва фавран ва комилан озод шавем. Саркоҳини мо мурдааст ва Ӯ дубора эҳё шудааст. Аз ин рӯ, «бо ҷуръат ба Қудси Қудс бо хуни Исо дохил шуда... ва саркоҳине бар хонаи Худо дошта, биёед наздик шавем» (Ибриён 10:19-22 NKJV).
Биёед бубинем, ки чӣ тавр ҳар яке аз ин се маҷмӯи се шаҳр метавонад ба мо татбиқ шавад, то мо «Худовандро барои некии Ӯ ва барои корҳои аҷиби Ӯ ба фарзандони одам» ҳамду сано гӯем! (Забур 107:8).
«Ин тарафи Урдун»
Шаҳрҳои таъиншуда ва ҷойгиршавии онҳо дар «ин тарафи Урдун» ба таҷрибаҳои ҳаёти мо дар ин ҷаҳон ва наҷот аз онҳо алоқаманданд. Наҷоти мо аз ҷониби Худованд Исо таъмин карда шудааст, зеро Ӯ Писари Одам аст, ва қудрати Ӯ дар ин ҷаҳон ҳамчун пайғамбар, коҳин ва подшоҳ ба мо имконият медиҳад, ки аз ҳар гуна маҳкумият, ки аз ҳаёти қаблии мо ба мо тааллуқ дорад, озод бошем. Мо мебинем, ки ҳарчанд «ҳама чизе, ки дар ҷаҳон аст, шаҳвати ҷисм, шаҳвати чашм ва ғурури ҳаёт, аз Падар нест, балки аз ҷаҳон аст» (1 Юҳанно 2:16), дар Ӯ мо метавонем паноҳгоҳ пайдо кунем.
Аввалан, мо шаҳри Бесерро дорем, ки дар биёбони Рубениён ҷойгир аст. Рубен, он писари нахустзодаи бебозгашти Яъқуб, ки бистари издивоҷи падарашро олуда кард, аз шаҳвати ҷисм сухан меронад. Чӣ биёбонест, вақте ки мо аз шаҳватҳои худ ронда мешавем! Хушбахтона, Бесер, ки маънои «қалъа»-ро дорад, таъмин карда шудааст. Чӣ тавре ки подшоҳ салтанати худро аз душманони номатлуб мустаҳкам мекард, ҳамин тавр Масеҳ ба мо тамоми зиреҳи Худоро медиҳад, то ба васвасаҳои рӯзҳои баде, ки дар он зиндагӣ мекунем, муқобилат кунем (Эфсӯсиён 6:13).
Баъд, Рамот дар Ҷилъод аз Ҷодиён аст. Ҷилъод ҷое буд, ки Яъқуб ва падарарӯсаш, Лабан, дар ғурури ҳаёти худ, сангҳоро ҳамчун шоҳид дар байни худ ҷамъ карданд (Ҳастӣ 31). Ба ҳамин монанд, мо як айбдоркунанда, шайтонро дорем, ки «лашкар»-и (Ҷод маънои «лашкар»-ро дорад) айбдоркуниҳоро бар зидди мо ҷамъ мекунад. Ҷанги мо бо сарварон ва қудратҳо, бадии рӯҳонӣ дар ҷойҳои баланд аст. Хушбахтона, мо метавонем ба Рамот, ки маънои «баландӣ»-ро дорад, гурезем. Ин намояндаи тахти файз аст, ки дар он мо метавонем дар вақти эҳтиёҷот ҷасурона биёем, ва дар он ҷо Масеҳ, ҳамчун саркоҳини бузург ва ҳимоятгари мо, айбдоркунандаи бародаронро хомӯш мекунад ва мегӯяд: «Агар [онҳо] ба Ту, Худо, зарар расонида бошанд, онро ба ҳисоби ман гузор» (ниг. Филемон 18). Амнияти мо худи осмон аст.
Шаҳри сеюм дар «ин тарафи Урдун» Ҷӯлон дар Башон, аз Манашиён аст. Башон ҷойгиршавии кати оҳании нӯҳ зироъ (14 фут ё 4.1 метр) (Такрори Шариат 3:11) буд, ки Ог, подшоҳи Башон, бешубҳа барои қонеъ кардани шаҳвати чашмони худ истифода мебурд. Башон бештар аз ҳар ҷои дигари дунявӣ дар Аҳди Қадим зикр шудааст. Манашше маънои «боис шудан ба фаромӯшӣ»-ро дорад. Дар лаззатҳои ин ҷаҳон, мо майл дорем, ки ҷои худро дар Худованд фаромӯш кунем. Бо файзи Ӯ, Ҷӯлон, ки маънои «асирии онҳо; шодии онҳо»-ро дорад, дар ин ҷо ҷойгир аст. Мо бешубҳа метавонем дар Ҳамон, ки «асириро асир кард ва ба одамон тӯҳфаҳо дод» (Эфсӯсиён 4:8), шодӣ кунем. Ӯ ба калисои худ тӯҳфаҳои ҳаввориён ва пайғамбарон, инчунин чӯпонон, муаллимон ва воизони Инҷилро ато кард, то муқаддасонро барангезанд, рӯҳбаланд кунанд ва насиҳат кунанд, ки муҳаббати аввалини худро тарк накунанд. Чӣ қадар заруранд ин хизматгорони Худованд барои Манашии рӯҳонӣ, ки ваъдаҳои бузург ва гаронбаҳоро дар Масеҳ фаромӯш кардааст!
Ҳамин тариқ, таърихи ҳаёти мо, мисли Исроил, ба мо маводе барои фахр кардан дар худ намедиҳад. Баръакс, ин шаҳрҳои паноҳгоҳ ба таври мувофиқ ба мо амнияти аҷиб ва захираҳои пурраеро, ки дар Масеҳ дорем, хотиррасон мекунанд.
«Дар Канъон»
Чӣ тавре ки шаҳрҳои шарқи Урдун мавқеи Масеҳро ҳамчун «Писари Одам» таъкид мекунанд, ки дар бораи Ӯ навишта шудааст: «Зеро ки Ӯ худаш азоб кашида, васваса шудааст, метавонад ба онҳое, ки васваса мешаванд, ёрӣ диҳад» (Ибриён 2:18), ҳамин тавр шаҳрҳои паноҳгоҳ дар Канъон хислати осмонии Масеҳро ҳамчун Писари Худо таъкид мекунанд. Номҳо ва ҷойҳои ин се шаҳр дар китобҳои Мусо маълум набуданд; пеш аз он ки қавм аз Урдун гузаштанд, онҳо як сирри ошкорнашуда буданд. Ҳамин тавр, «бузург аст сирри худотарсӣ: Худо дар ҷисм зоҳир шуд, дар Рӯҳ сафед карда шуд, аз ҷониби фариштагон дида шуд, дар байни халқҳо мавъиза карда шуд, дар ҷаҳон имон оварда шуд, дар ҷалол қабул карда шуд» (1 Тимотиюс 3:16). Танҳо вақте ки мо «аз Урдун мегузарем», худро барои гуноҳ мурда, аммо барои Худо зинда мешуморем, мо метавонем аз ҷой, насиб ва мерос дар ин ҳаёти нав дар Масеҳ баҳра барем. Ҷои мо бо Ӯ дар ҷойҳои осмонӣ нишастааст (Эфсӯсиён 2:6). Насиби мо дар фарзандхондии писарон аз ҷониби Падар аст (Ғалотиён 4:5). Мероси мо сарватҳои Масеҳ аст, ки бо пардохти пешакии Рӯҳи Худо кафолат дода шудааст (Эфсӯсиён 1:13-14). Ҳамаи ин аз он сабаб аст, ки паноҳгоҳ ва саркоҳини мо, Худованд Исо, барои мо мурд!
Номҳои шаҳрҳо дар Канъон дар Еҳушаъ 20 оварда шудаанд. Аввалан, Қадеш дар Ҷалил дар кӯҳи Нафталӣ аст. Ҷалил ҷоест, ки нури Писари Худо бори аввал дар Исроил дида шуд (Ишаъё 9:1-2; Юҳанно 2:11; Аъмол 10:37) ва дар он ҷо Худованд пас аз эҳёи худ бо шогирдон вохӯрд (Матто 28:7). Қадеш маънои «маъбад»-ро дорад, аз ин рӯ мо метавонем Худованд Исоро ба осонӣ ҳамчун ҷои истироҳати худ бубинем. Новобаста аз он ки мо қаблан чӣ будем, ҳоло мо бо Ӯ дар ҷойҳои осмонӣ нишастаем. Мо баъзан аз ҳаёти гунаҳкори гузаштаи худ азоб мекашем, чунон ки Нафталӣ, ки маънои «муборизаи ман»-ро дорад, нишон медиҳад. Ин ба мо монеъ мешавад, ки аз маъбад лаззат барем. Аммо мо ба он ҷои амн мегурезем ва ҳар ҳафта истироҳати ширин пайдо мекунем, зеро аввал худро тафтиш мекунем ва сипас Ӯро бо рамзҳои кори анҷомёфтаи Ӯ – нон ва шароб ба ёд меорем (1 Қӯринтиён 11:23-28; Аъмол 20:7). Оё шумо мехоҳед, ки дар он ҷо бо Ӯ бошед, ҳатто дар он ҷое ки танҳо ду ё се нафар ба исми Ӯ ҷамъ омадаанд? Худи Масеҳ ваъда медиҳад, ки дар миёна хоҳад буд (Матто 18:20).
Баъд Шехем дар кӯҳи Эфроим аст. Эфроим маънои дучанд самаровар буданро дорад, аз ин рӯ Худованд Исо гуфт: «Ман омадаам, то онҳо ҳаёт дошта бошанд ва онро фаровонтар дошта бошанд», ва «Ман ток ҳастам, ва Падари Ман токпарвар аст. Ҳар шохае дар Ман, ки мева намедиҳад, Ӯ онро мегирад; ва ҳар шохае, ки мева медиҳад, Ӯ онро мебурад, то ки меваи бештар диҳад» (Юҳанно 10:10, 15:1-2). Масеҳ барои мо «насиби» аҷиби ҳаёти ҷовидониро таъмин кардааст, ки бояд ба ҳаёти фаровонтар оварда расонад, дар ҳоле ки мо интизори бозгашти Ӯ ҳастем. Барои идома додан дар ин чизҳо саъю кӯшиш лозим аст, ва барои ин Шехем мавҷуд аст, ки маънои «китф»-ро дорад (ба маънои барвақт хестан, саъю кӯшиш кардан барои ба кор рафтан). Мо бояд китфро ба санги осиёб нигоҳ дорем, чунон ки гуфтаи қадимӣ мегӯяд, ва дар чизҳое, ки аз каломи Худо ба мо омӯхта шудаанд, идома диҳем. Биёед ба Шехем гурезем, дониста, ки Ӯ ҳамаи баракатҳои моро, ҳам ҳоло ва ҳам абадӣ, таъмин кардааст.
Ниҳоят, мо ба Ҳеброн, ё Қириат-арба дар кӯҳи Яҳудо, ҳамчун мероси худ менигарем. Қириат-арба шаҳри канъониён буд, ки дар он ҷо зани Иброҳим, Соро, мурд (Ҳастӣ 23:2). Он ба номи Арба, марди бузург дар байни Аноқимҳо, ки бузургҷуссаҳо буданд, номгузорӣ шуда буд. Арба маънои «чор»-ро дорад ва Қириат-арба маънои «шаҳри чор»-ро дорад. Чор дар Навиштаҳо рақамест, ки корҳои Худоро, ки бо замин алоқаманданд, ифода мекунад, чунон ки дар чаҳор дарёи Адан (Ҳастӣ 2:10), чаҳор гӯшаи замин (Ваҳй 7:1), чаҳор намуди ҷисм (1 Қӯринтиён 15:39), чаҳор тақсимоти инсоният (Ваҳй 5:9) ва чаҳор Инҷил дида мешавад. Ин «шаҳри чор», хонаи бузургҷуссаҳо, метавонад кӯшишҳои инсонро дар муқобили кори Худо дар ин ҷаҳон ифода кунад. Вақте ки мо бузургҷуссаҳои рӯҳониро мебинем, ки ба кори Худо муқобилат мекунанд, биёед ба Ҳеброн, ки маънои «муошират» бо Худоро дорад, гурезем. Агар мо дар ёд дошта бошем, ки кори Худост, ки бар бузургҷуссаҳо пирӯзӣ медиҳад, мо метавонем ба Ӯ ҳамду сано ва шукргузорӣ кунем, ҳатто дар миёни душворӣ, зеро «Ӯ ҳамду сано хоҳад шуд» маънои Яҳудоро дорад. Оё мероси мо ҳамду сано гуфтан ба Ӯ нест? Иброҳим замини Канъонро дар ҳаёти худ мерос нагирифт (Аъмол 7:5); ӯ маҷбур шуд, ки дар он ҷо барои Соро қабристон харад. Барои мо, ҳамчун фарзандони рӯҳонии Иброҳим, гарави (пардохти пешакии) мероси мо Рӯҳи Худост, барои ҳамду санои ҷалоли Ӯ (Эфсӯсиён 1:14). Оё озмоиши имони шумо дар зоҳир шудани Исои Масеҳ ба ҳамду сано ва шараф ва ҷалол ёфт хоҳад шуд (1 Петрус 1:7)? Вақте ки Ӯ бармегардад, муоширати мо бо Ӯ комил хоҳад шуд.
Се шаҳри иловагӣ
Ин моро ба се шаҳри охирини паноҳгоҳ меорад, ки агар фарзандони Исроил Худовандро дӯст доштан ва дар роҳҳои Ӯ рафтанро идома медоданд, то Ӯ сарҳадҳои онҳоро васеъ мекард, ҷудо карда мешуданд. Афсӯс, ки он се шаҳр ҳеҷ гоҳ таъин нашуданд, зеро итоати Исроил кӯтоҳмуддат буд. Барои мо, дарси он се шаҳри иловагӣ бояд моро ташвиқ кунад, ки чизҳоеро, ки Худо барои онҳое, ки Ӯро дӯст медоранд, омода кардааст, бидонем. Мо метавонем ин чизҳоро бо Рӯҳи Ӯ бидонем, «зеро Рӯҳ ҳама чизро, бале, чизҳои амиқи Худоро меҷӯяд» (1 Қӯринтиён 2:9-10). Аз ин рӯ, биёед каломи Худоро омӯзем, то ки аз Худо тасдиқшуда бошем, коргароне, ки шарм намедоранд, каломи ҳақиқатро дуруст тақсим мекунанд (2 Тимотиюс 2:15). «Амалдорони калом бошед, на танҳо шунавандагон, ки худро фиреб медиҳед» (Яъқуб 1:22).
Бигзор мо бо имон итоаткорона пеш равем. Агар мо ин корро накунем, мо низ аз он чизе, ки шаҳрҳои паноҳгоҳи бештар метавонистанд барои мо дошта бошанд, маҳрум хоҳем шуд.
Се шаҳри дигар Агар сарҳадҳои онҳо, мувофиқи ваъдаи шартӣ ба итоат, васеъ карда мешуданд, пас онҳо бояд се шаҳри дигарро ҷудо мекарданд. Ин такрори рақами 3 бемаънӣ буда наметавонад, зеро ин шаҳрҳо, чунон ки дидем, барои худи Исроил аҳамияти назаррас доштанд. Бешубҳа, дар онҳо сирри ояндаи онҳо гуфта шуда буд ва чӣ тавр Худо ниҳоят худро барои онҳо зоҳир хоҳад кард. Дар айни замон, бо ин таъминот ҳаёти инсон ҳамчун объекти ғамхории Худо маълум ва қадр карда мешавад. Васеъшавии замин интизори соҳибшавии ояндаи онҳост. —Китоби рақамӣ,
