Довуд ва Ҷолӯт
Самуили 17 яке аз ҷолибтарин ҳикояҳои Китоби Муқаддасро дар бар мегирад. Ҳикояи Довуд ва Ҷолӯт на танҳо достони шуҷоати инсонӣ аст; он инчунин ба мо мегӯяд, ки Довуд ҳатто дар кӯдакӣ дили Худоро дошт ва ба Ӯ имони бепоён дошт.
Вохӯрии қаҳрамононаи Довуд бо Ҷолӯт ӯро бути миллат гардонд. Ғалабаи ӯ бар бузургҷусса ғалабаи имон буд. Дар Ибриён 11, Довуд ҳамчун яке аз онҳое зикр шудааст, ки «бо имон салтанатҳоро тобеъ карданд... даҳони шеронро бастанд... дар ҷанг қаҳрамон шуданд» (11:33-34 NKJV). Таҷрибаи қаблии чӯпонӣ ӯро барои зоҳиршавии пирӯзиаш дар назди мардум омода карда буд. Маҳорати ӯ бо роғ, вохӯрии ӯ бо шер ва хирс, набудани тарси ӯ дар ҳузури душмане, ки аллакай подшоҳро тарсонда буд (1 Самуил 17:11), ва пеш аз ҳама қудрати Рӯҳи Худо, ки ӯ дошт, боиси пирӯзӣ гардид, ки ӯро қаҳрамони миллӣ гардонд. Довуд ба бузургҷуссаи мағрур фахр кард: «Имрӯз Худованд туро ба дасти ман хоҳад дод» (1 Самуил 17:46).
Ҷолӯт, намунаи Шайтон
Ҷолӯт, бузургҷуссаи Ҷат, тасвири Шайтон, шоҳзодаи ин ҷаҳон аст, ки қудрати марг дорад. Ӯ моро ба ёд душмани ашаддии Худо ва инсон, иблис, ки мекӯшад халқи Худоро тарсонад ва асир кунад, меорад. Андозаи бузурги ӯ (қариб 10 фут қад) ва зиреҳи вазнини биринҷии ӯ рамзи қудрати таҳдидкунандаи Шайтон аст. Мушкилоти мағруронаи ӯ моро ба ёд шери ғуррон меорад, ки «меҷӯяд, ки кӣро фурӯ барад» (1 Петрус 5:8). Забони саркашонаи ӯ ва тарсондани халқи Худо ба иблис ва қудрати ӯ ба осонӣ татбиқ мешавад.
Вақте ки Шоул ва ҳамаи исроилиён бузургҷуссаро шуниданд, онҳо «ҳаросон ва хеле тарсиданд» (17:11). Бузургҷуссаи даҳшатноки Ҷат лашкари Исроилро 40 рӯз таҳдид кард (17:16). Дар Навиштаҳо рақами 40 бо озмоиш алоқаманд аст. Ин давра барои ошкор кардани беқувватии халқе хидмат кард, ки дигар ба Худованд тобеъ набуданд ва Ӯро рад карда буданд (8:7).
Исроил бо фалиштиён, душмани доимии худ, дар ҷанг буд. Лашкарҳо дар ду кӯҳ бо водие дар байни онҳо ҷойгир буданд. Ҳар рӯз Ҷолӯт исроилиёнро даъват мекард, ки мардеро барои мубориза бо ӯ фиристанд. Аммо пас аз 40 рӯз ҳеҷ исроилӣ пеш наомад. Дар он рӯзҳо, имкон дошт, ки натиҷаи ҷангро дар асоси ин гуна мусобиқа ҳал кунанд. Ҳеҷ исроилӣ набуд, ки ба Ҷолӯт баробар бошад. Аз нуқтаи назари инсонӣ, ин вазъияти ғайриимкон буд.
Довуд, намунаи Масеҳ
Дар муқобили Ҷолӯт истода, Довуд Масеҳро бо роҳҳои зерин пешгӯӣ мекунад:
1. Итоати ӯ ба падараш:
«Довуд субҳи барвақт бархост... ва чунон ки Йисой ба ӯ фармуда буд, рафт... ба урдугоҳ, вақте ки лашкар ба ҷанг мерафт ва барои ҷанг фарёд мезад» (17:20). Довуд ба фармони падараш бетаъхир итоат карданро мехост, мисли Худованди мубораки мо, ки барои иҷрои иродаи Падар омад ва гуфт: «Ман ҳамеша он чизҳоеро мекунам, ки Ӯро хушнуд мекунанд» (Юҳанно 8:29).
2. Вазифаи ӯ ба бародаронаш:
Падари Довуд ӯро ба назди бародаронаш, ки дар лашкар хидмат мекарданд, фиристод. Ин моро ба ёд Юсуф меорад, ки ӯро низ падараш Яъқуб барои ҷустуҷӯи некӯаҳволии бародаронаш фиристода буд (Ҳастӣ 37:14). Ҳам Юсуф ва ҳам Довуд Масеҳро тасвир мекунанд, ки аз ҷониби Падар ба ҷаҳон фиристода шуда буд, то гумшудагонро ҷустуҷӯ ва наҷот диҳад.
3. Мукофоти ӯ аз ҷониби подшоҳ:
Вақте ки Довуд ба майдони ҷанг расид, ӯ дар бораи мукофоте, ки ба касе, ки Ҷолӯтро мекушад, дода мешавад, шунид. «Марде, ки ӯро мекушад, подшоҳ бо сарватҳои бузург ғанӣ хоҳад кард» (17:25). Дар ин ҷо мо ба ёд мукофоте меорем, ки ба Он ки «барои ҳама маргро чашид» (Ибриён 2:9) дода шудааст. Мукофот ба Масеҳ барои марги қурбонии Ӯ дар салиб дар Ишаъё тасвир шудааст: «Ман ба Ӯ ҳиссае бо бузургон хоҳам дод, ва Ӯ ғаниматро бо қавиён тақсим хоҳад кард, зеро Ӯ ҷони худро ба марг рехт» (Ишаъё 53:12). Масеҳ баланд бардошта шуд, зеро Ӯ ҷони худро ба марг рехта буд. Ӯ ғаниматҳои пирӯзии худро дар ҳамон сатҳ ва бо ҳамон тарз бо ҳар як фатҳкунандаи бузург тақсим мекард. Ин мукофотҳо инчунин дар Филиппиён 2:9 зикр шудаанд: «Аз ин рӯ, Худо низ Ӯро баланд бардоштааст ва ба Ӯ номе додааст, ки аз ҳар ном болотар аст.»
4. Нофаҳмии бародаронаш:
Довуд аз ҷониби бародаронаш нодуруст фаҳмида шуд ва нодуруст айбдор карда шуд. Ӯро бародари калониаш Элиаб, ки сабаби омаданашро зери суол бурд, паст зад. Элиаб Довудро ба ғурур ва бешармӣ айбдор кард. Ҷавоби Довуд ба тамасхури бераҳмонаи ӯ ин буд: «Ман ҳоло чӣ кор кардам? Оё сабабе нест?» (17:29). Довуд дар ин ҷо намунаи Масеҳ аст, ки «вақте ки Ӯро таҳқир мекарданд, дар ҷавоб таҳқир намекард» (1 Петрус 2:23). Саволи Довуд: «Ман чӣ кор кардам?» ба саволи Масеҳ дар посух ба иғвои хеле қавитар монанд аст: «Чаро Маро мезанӣ?» (Юҳанно 18:23). Чӣ тавре ки Довуд аз ҷониби бародаронаш қадр карда нашуд, ҳамин тавр Худованди мо аз ҷониби худаш бад муносибат карда шуд: «Ӯ ба назди худаш омад, ва худаш Ӯро қабул накард» (Юҳанно 1:11). Ва агар Писари Худои таҷассумёфта қадр карда нашуд, хизматгорони Ӯ набояд интизор бошанд, ки қадр карда мешаванд. Марди Худо бояд омода бошад, ки нодуруст фаҳмида шавад ва танҳо истад.
Довуд ва Шоул подшоҳ
Вақте ки Шоул шунид, ки Довуд бо фалиштӣ ҷанг хоҳад кард, ӯ кӯшиш кард, ки ӯро бо тамасхур боздорад ва гуфт: «Ту танҳо як писарбача ҳастӣ». Аммо Довуд ва Шоул дар як мавҷ набуданд. Довуд дар бораи бо қувваи худ рафтан фикр намекард. Ӯ дар мактаби Худо таълим гирифта буд. Дар он ҷо, дар танҳоии саҳроҳои Байт-Лаҳм, дур аз издиҳом, ҳангоми нигоҳубини гӯсфандони падараш, ӯ шер ва хирсро кушт, вақте ки онҳо кӯшиш мекарданд, ки барраҳоро аз рама бигиранд (17:34-35). Довуд пирӯзии худро ба Худо нисбат дод. Азбаски Довуд бо кӯмаки Худо барраро наҷот дода буд, ӯ дар наҷот додани Исроил, гӯсфандони Худо, бо кӯмаки Худо душворие намедид.
Дар ин ҷо ду дарси рӯҳонӣ мавҷуд аст. Аввалан, Худо хизматгори Худро дар пинҳонӣ таълим медиҳад ва тарбия мекунад, то ӯ метавонад ба Ӯ дар назди мардум хидмат кунад. Мо танҳо дар сурате метавонем пирӯзӣ ба даст орем, ки агар «ҷои пинҳонии Ҳаққи Таоло»-ро ба қадри кофӣ парвариш кунем (Забур 91:1). Муоширати мо бо Худо дар танҳоӣ манбаи қуввати мост. Дуюм, вақте ки мо дар ҳаёти худ бо хатар рӯ ба рӯ мешавем, ба ёд овардани кӯмаки Худо бо пирӯзиҳои гузашта моро ҳавасманд мекунад ва қобилияти моро барои наҷот ёфтан аз хатари ҳозира афзоиш медиҳад.
Дар аввал Шоул ба Довуд гуфт: «Ту наметавонӣ рафта бо фалиштӣ ҷанг кунӣ». Аммо пас аз шунидани ҳикояи шер ва хирс, ӯ гуфт: «Бирав, ва Худованд бо ту бошад!» (17:37). Шоул зиреҳи худро ба Довуд дод, аммо Довуд дар он роҳ рафта натавонист. Ҳамин тавр, танҳо бо роғи худ мусаллаҳ шуда, Довуд ва Худо барои мубориза бо фалиштӣ рафтанд.
Имони бузурги Довуд
Довуд панҷ санги ҳамворро аз ҷӯйбор интихоб кард ва онҳоро ба халтаи чӯпонӣ гузошт (17:40). Баъзе одамон фикр мекунанд, ки Довуд панҷ сангро интихоб кард, то агар дар тири аввалаш хато кунад, метавонад сангҳои дигарро партояд. Онҳо фикр мекунанд, ки дарси мо ин аст, ки мо бояд ҳамеша захира дошта бошем. Аммо Довуд мутмаин буд, ки Худо санги аввалро ба пешонии бузургҷусса равона мекунад. Ман фикр мекунам, ки сабаби гирифтани панҷ санг дар он буд, ки Ҷолӯт чор писар дошт: «Ин чор нафар дар Ҷат аз бузургҷусса таваллуд шуданд ва аз дасти Довуд афтоданд» (2 Самуил 21:22). Онҳо як қисми лашкари фалиштӣ буданд. Довуд медонист, ки вақте ӯ Ҷолӯтро мекушад, чор писар қасос мегиранд. Худо баъзан чизҳои хурдро барои расидан ба ҳадафҳои худ истифода мебарад. Ҳамон Худое, ки асои Мусо, кӯзаҳои Ҷидъӯн ва занҷирҳои Павлусро истифода бурд, инчунин роғи Довуд ва танҳо як сангро истифода бурд.
«Вақте ки фалиштӣ... Довудро дид, ӯро таҳқир кард... Ва фалиштӣ Довудро бо худоёнаш лаънат кард» (17:42-43). Аммо ҳамаи тамасхури Ҷолӯт имони Довудро ба Худо такон дода натавонист. Ӯ ба фалиштӣ гуфт: «Ту бо шамшер, бо найза ва бо найза ба назди ман меоӣ. Аммо ман ба назди ту бо номи Худованди лашкарҳо, Худои лашкарҳои Исроил, ки ту Ӯро таҳқир кардаӣ, меоям. Имрӯз Худованд туро ба дасти ман хоҳад дод, ва ман туро хоҳам зад ва сари туро аз ту хоҳам гирифт... то ки тамоми замин бидонад, ки дар Исроил Худое ҳаст. Он гоҳ тамоми ин ҷамъомад хоҳад донист, ки Худованд бо шамшер ва найза наҷот намедиҳад; зеро ҷанг аз Худованд аст, ва Ӯ туро ба дасти мо хоҳад дод» (17:45-47). Ин изҳорот имони бепоёни Довудро нишон медиҳад. Довуд бо бузургҷусса «ба номи Худованд» ҷанг кард. Ва Масалҳо 10:18 ба мо мегӯяд, ки «номи Худованд бурҷи қавӣ аст; одилон ба он медароянд ва бехатар мебошанд». Довуд барои мубориза бо бузургҷусса ихтиёрӣ накард, зеро халқаш таҳқир мешуд, балки аз он сабаб, ки Ҷолӯт Худои зиндаро таҳқир мекард.
Пирӯзии Довуд
Вақте ки бузургҷусса барои вохӯрӣ бо Довуд наздик шуд, Довуд сангро гирифт ва онро партофт, ки ба пешонии фалиштӣ зад. Ҳарчанд Довуд сангро партофт, Худо онро равона кард. Ва бузургҷуссаи зиреҳпӯши беимон ба рӯи худ афтод. Довуд шамшер надошт, аз ин рӯ шамшери бузургҷуссаро гирифт ва сари ӯро бурид. Дар ин ҷо мо пешгӯии он чизеро дорем, ки дар Ибриён 2:14 сабт шудааст: «То... Ӯ он ки қудрати марг дошт, яъне иблисро нобуд кунад, ва онҳоеро, ки аз тарси марг тамоми умри худ ба ғуломӣ тобеъ буданд, озод кунад.»
