Дили Довуд: Чӣ ӯро марде сохт, ки ба дили Худо монанд буд

Қисми 1 – Дили Довуд

Азбаски Худо Довудро «марде мувофиқи дили Худ» меномад (1 Подшоҳон 13:14 NKJV), ба мо лозим аст, ки дили Довудро омӯзем, то бубинем, ки дар он чӣ чиз ба дили Худо монанд аст.

Пас аз нофармонии ошкорои шоҳ Шоул, Самуил ба ӯ эълон кард: «Акнун салтанати ту давом нахоҳад кард. Худованд барои Худ мардеро мувофиқи дили Худ ҷустааст... Зеро Худованд на ончунон ки одам мебинад, мебинад: зеро одам ба зоҳир менигарад, аммо Худованд ба дил менигарад» (1 Подшоҳон 13:14, 16:7). Худованд ба дили Довуд нигарист ва мардеро мувофиқи дили Худ ёфт, на аз он сабаб ки ӯ бегуноҳ буд, балки аз он сабаб ки дили ӯ якто буд.

Шоул марди дудила буд: ӯ кӯшиш мекард, ки ҳам аз мардум ва ҳам аз Худованд эҳтиром ба даст орад, ва ин имконнопазир буд. Шоул дар бораи зоҳир ғам мехӯрд: «Акнун, лутфан, маро дар назди пирони қавми ман ва дар назди Исроил эҳтиром кун» (1 Подшоҳон 15:30). Шоул дили худро ба гирифтани эҳтиром дар назди мардум гузошт, ва ӯ ҳам инро ва ҳам эҳтиромеро, ки танҳо аз Худо меояд, аз даст дод. Довуд дили худро ба Худо гузошт ва кӯшиш кард, ки Ӯро эҳтиром кунад, ва Худо ӯро ба таври беназир эҳтиром кард.

Довуд барои худ эҳтиром наҷуст, балки танҳо барои Худо. Ӯ дуо кард: «Бигзор душман маро таъқиб кунад ва ба ман расад; бале, бигзор ӯ ҳаёти маро ба замин поймол кунад; ва шарафи маро дар хок гузорад». Ва ӯ ин дуоро бо хоҳиши худ, ки танҳо Худо ҷалол ёбад, ба итмом расонд: «Ман Худовандро мувофиқи адолати Ӯ ҳамду сано хоҳам гуфт, ва ба исми Худованд Таоло ҳамду сано хоҳам хонд» (Забур 7:5,17).

Дили парваришёфта

Вақте ки мо Забурро мехонем, мефаҳмем, ки Довуд дили худро парвариш додааст: «Ман Туро, эй Худованд, бо тамоми дили худ ҳамду сано хоҳам гуфт» (Забур 9:1). «Бигзор суханони даҳони ман ва мулоҳизаи дили ман дар назари Ту, эй Худованд, мақбул бошад» (Забур 19:14). «Дили ман ба Ӯ таваккал кард, ва ман ёрӣ ёфтам» (Забур 28:7). «Дили ман аз мавзӯи хуб лабрез аст; ман суруди худро дар бораи Подшоҳ мехонам» (Забур 45:1).

Дили Довуд сабрнок ва худдорӣкунанда буд. Ӯ ҳеҷ гоҳ корҳоро ба дасти худ нагирифт, то иҷрои сарнавишти худро маҷбур кунад. Ӯ тахтро на танҳо ба таври Худо, балки дар вақти Худо низ қабул мекард. Дар чанд маврид ӯ мардони худро, ки ба ӯ маслиҳат доданд, ки душмани ашаддии ӯ, Шоули девзадаро бикушад, боздошт. Ӯ ду маротиба аз истифодаи Шоул, вақте ки ӯ ба дасти ӯ афтод, худдорӣ кард (1 Подшоҳон 24,26). Ҳар чизе ки Худо мефиристод, Довуд бо ҳамду сано ва шукргузорӣ қабул мекард.

Дили Довуд ҳассос буд. Вақте ки ӯ дар ғор як гӯшаи либоси Шоулро бурид, дили ӯро ба ташвиш овард (1 Подшоҳон 24:4-5). Бузургтарин шодии инсон аз парвариши муҳимтарин қисми инсон, дил, меояд. Вақте ки дил пок аст, пас чашмҳо кушода мешаванд, то Худоро дар ҳар ҷое ки Ӯ пайдо шавад, бубинанд.

Дили устувор

Довуд гуфт: «Дили ман устувор аст, эй Худо... Ман суруд хоҳам хонд ва ҳамду сано хоҳам гуфт» (Забур 57:7). Ӯ ин забурро вақте навишт, ки дар ғор пинҳон буд, фирорӣ аз хашми Шоул. Дили устувори ӯ одати қаблан андешидашуда ва қаблан муайяншудаи ҳамду саноро нишон медод. Дили ӯ на тарсида буд ва на ларзида, балки устувор ва мустаҳкам буд. Ҳамду санои ӯ дар ин шароит ба чизе бештар аз эйфорияи муваққатӣ ва шароити тағйирёбанда вобаста буд. Ин ҳамду саное буд, ки бар принсип сохта шуда буд, на бар импулс; ҳамду саное, ки ба бофти вуҷуди ӯ ворид шуда буд; ҳамду саное, ки ба тарзи зиндагӣ, ба шуғли пурравақт табдил ёфта буд. Довуд Худоро ҳамду сано мегуфт, дар ҳоле ки ҳам тахт ва ҳам ҳаёти ӯ дар хатар буд.

Покии дил

Довуд дили пок дошт – якдилӣ, ки муқобили дили тақсимшуда аст. Маҳз ҳамин покӣ ӯро шоҳи муваффақ гардонд; ва маҳз набудани покӣ Шоулро фосид кард. Худо Шоулро аз шоҳӣ рад кард, аммо «Ӯ ҳамчунин Довуд, бандаи Худро интихоб кард, ва ӯро аз гӯсфандхонаҳо гирифт... Довуд онҳоро мувофиқи покии дили худ чӯпонӣ кард» (Забур 78:70,72). Покии дил нигаронии шадиди Довуд буд: «Маро, эй Худованд, мувофиқи адолати ман ва мувофиқи покии ман доварӣ кун» (Забур 7:8). «Бигзор покии ман ва ростқавлии ман маро ҳифз кунад, зеро ман Туро интизорам» (Забур 25:21). «Маро, эй Худованд, сафед кун, зеро ман дар покии худ роҳ рафтаам» (Забур 26:1). «Ту маро дар покии ман дастгирӣ мекунӣ, ва маро то абад дар назди рӯи Худ мегузорӣ» (Забур 41:12).

Ин покии дил бо ростқавлӣ бо Худо, дигарон ва худамон, ва бо кӯшиши эҳтиром кардани танҳо Худо нигоҳ дошта мешавад. Вақте ки мо тарҷумаи ҳоли Довудро меомӯзем, мардеро мебинем, ки кӯшиш мекард, ки дар назди Худо ошкоро ва ростқавл зиндагӣ кунад. Ӯ ҳеҷ гоҳ он чизеро, ки дар назар надошт, дуо накард. Агар ӯ метарсид, бемор буд ё рӯҳафтода буд, ӯ инро эътироф мекард. Дар яке аз забурҳои худ, Довуд фарёд зад: «Ба ман гӯш деҳ, ва маро бишнав; ман дар шикояти худ беқарор ҳастам, ва бо овози баланд нола мекунам, аз сабаби овози душман, аз сабаби зулми шарирон» (Забур 55:2-3). Довуд дар ғор буд, вақте ки навишт: «Ман шикояти худро дар назди Ӯ мерезам, ман мушкилоти худро дар назди Ӯ эълон мекунам. Вақте ки рӯҳи ман дар дохили ман ғарқ шуд, пас Ту роҳи маро медонистӣ» (Забур 142:2-3). Тасаввур кунед, ки ба Худо шикоят мекунед! Довуд бо Худо ростқавл буд ва ин покии ӯро нигоҳ дошт. Ӯ марде буд, ки ба дили Худо монанд буд.

Исо гуфт: «Хушо поктинонон, зеро онҳо Худоро хоҳанд дид» (Матто 5:8). Вақте ки дил пок аст, пас биниш равшан аст, ва инсон Худоро хоҳад дид. Азбаски ҳеҷ чиз аз Худо баландтар нест, пас дидани Худо бояд бузургтарин шодие бошад, ки мо метавонем таҷриба кунем. Дидани Худо бузургтарин баракати имконпазир барои инсон аст. Нофармонии такрории Шоул ӯро аз Худо, шароит, Самуил ва Довуд кӯр кард. Аммо Довуд Худоро дар офариниш ва шароит медид, зеро ӯ дили пок ва чашми якто дошт. Дар Забур 29 ҷалоли Худованд дар тӯфони раъду барқ ошкор мешавад; Довуд тӯфонро тамошо кард, ки чӣ тавр он аз болои кӯҳҳо мегузашт, аммо ӯ на танҳо тӯфонро медид – ӯ Худоро дар он медид. Раъд овози Ӯ буд (Забур 29:3-9). Оби равон тахти Ӯ буд. Ба ҷои нишон додани тарс, вақте ки ӯ медид, ки дарахтон зери бод мешикананд ва дарёҳо баланд мешаванд, Довуд фарёд зад: «Худованд дар тӯфон бар тахт нишаст, ва Худованд то абад Подшоҳ аст» (Забур 29:10).

Забур 23 равшан нишон медиҳад, ки Довуд Худоро дар шароити ҳаёти худ медид. Барои Довуд ҳаёт як қатор ҳодисаҳои тасодуфӣ набуд, балки таъинотҳо. Чӯпон назорат мекард. Ҳатто вақте ки Довуд гумроҳ шуд ва шароит дардовар буд, ӯ ҳанӯз Худоро медид, ки ӯро барқарор мекунад ва тароват мебахшад. Вақте ки Довуд ба қафо нигарист, ӯ Худоро дид: «Албатта, некӣ ва раҳмат тамоми рӯзҳои ҳаёти ман маро пайравӣ хоҳад кард». Ва вақте ки ӯ ба пеш нигарист, ӯ Худоро дид: «Ва ман то абад дар хонаи Худованд сокин хоҳам шуд» (Забур 23:6). Вақте ки ӯ ба атроф нигарист, ҳатто вақте ки аз водиҳои торик мегузашт, Довуд Худоро дид: «Бале, ҳарчанд ман аз водиҳои сояи марг роҳ равам, аз ҳеҷ бадӣ нахоҳам тарсид; зеро Ту бо ман ҳастӣ; асои Ту ва чӯби Ту, онҳо маро тасаллӣ медиҳанд» (Забур 23:4). Муҳим аст, ки дар оятҳои 2 ва 3 Довуд Худовандро ҳамчун «Ӯ» зикр мекунад, аммо дар оятҳои 4 ва 5 ӯ инро ба «Ту» иваз мекунад.

Вақте ки инсон ба дидани Худо шурӯъ мекунад, ӯ инчунин ба дидани он чизе ки Худо мебинад, шурӯъ мекунад ва худро дар нури ҷалоли Худо мебинад. Биниши рӯҳонӣ ба фаҳмиши рӯҳонӣ меорад. Ӯ на танҳо худро дар нури нав мебинад, балки дигаронро низ дар нури нав мебинад. Чашмҳо он чизеро мебинанд, ки дил дӯст медорад. Агар дил Худоро дӯст дорад ва дар ин садоқат якто бошад, пас чашмҳо Худоро хоҳанд дид. Ҳеҷ чиз дилро аз биниши рӯҳонӣ мисли гуноҳ маҳрум намекунад. Нофармонии такрории шоҳ Шоул ӯро аз Худо кӯр кард. Азбаски Довуд дили пок дошт, Ӯ Худоро дар офариниш ва дар шароит медид.

Муҳимтарин қисми ҳаёти мо қисмест, ки танҳо Худо мебинад. Ӯ медонад, ки дили мо пок аст ё не. Ӯ мехоҳад, ки он пок бошад, зеро танҳо он вақт мо метавонем Ӯро бубинем, ва дар дидани Ӯ мо аз ҳама чизе ки Ӯ ҳаст, лаззат мебарем ва ҳама чизеро, ки Ӯ дорад, қабул мекунем.

Дили шуҷоъ

Наздикии фалиштиён ва душмании Шоул ба Довуд имконият дод, ки шуҷоати ахлоқӣ ва ҷисмонии худро нишон диҳад. Пеш аз он ки ӯ бо Ҷолёт вохӯрд, дили шуҷои ӯ тавассути пирӯзии ӯ бар шер ва хирс зоҳир шуда буд. Муборизаи ӯ бо бузургҷусса дилеро нишон дод, ки ба Худо эътимод дошт ва аз тарс холӣ буд. Оромии ӯ – ба истиснои як ё ду маврид, ки имони ӯ суст шуд – дар баробари ҳамлаҳои доимии душмани бераҳми ӯ, оромии ботинӣ ва шуҷоатеро нишон дод, ки барои ӯ садоқати тамоми миллатро ба даст овард.

Дили фурӯтан

Дар ҳаёти Довуд чанд намунаи дили фурӯтан мавҷуд аст. Ӯ ба шоҳ Шоул гуфт: «Ман кистам, ва ҳаёти ман ё хонаводаи падарам дар Исроил чист, ки ман домоди шоҳ бошам» (1 Подшоҳон 18:18). Пас аз он ки Худованд бо Довуд аҳд баст, ӯ гуфт: «Ман кистам, эй Худованд Худо? Ва хонаи ман чист, ки Ту маро то ин ҷо овардӣ?» (2 Подшоҳон 7:18). Довуд ҳеҷ гоҳ мавқеи худро барои пешбурди худ истифода накард; ӯ ба Худо иҷозат дод, ки дар вақти Худ ва ба таври Худ пешбарӣ кунад. «Довуд дар ҳама роҳҳои худ оқилона рафтор кард, ва Худованд бо ӯ буд» (1 Подшоҳон 18:14).

Эндрю Мюррей гуфт, ки «фурӯтанӣ дар бораи худ паст фикр кардан нест; он танҳо дар бораи худ тамоман фикр накардан аст». Фурӯтанӣ маънои онро дорад, ки шумо худро, дигаронро, шароитҳоро ва иродаи Худоро барои ҳаёти худ қабул мекунед. Марди фурӯтан муносибати дуруст ба чизҳо дорад. Марди мағрур аз чизҳо гирифтор аст, дар ҳоле ки марди фурӯтан чизҳоро дорад ва онҳоро барои некии дигарон ва ҷалоли Худо истифода мебарад.

Фурӯтанӣ сифати Худои Падар аст: «Кист мисли Худованд Худои мо, ки дар баландӣ сокин аст, ки Худро фурӯтан мекунад, то чизҳои дар осмон ва дар замин бударо бубинад?» (Забур 113:5-6). Исо «Худро фурӯтан кард ва то марг, ҳатто марги салиб, итоаткор шуд» (Филиппиён 2:8). Фурӯтании Рӯҳи Муқаддас бо он зоҳир мешавад, ки Ӯ дар дохили гуноҳкорони камбағал, ки бо файз наҷот ёфтаанд, зиндагӣ мекунад. Дили фурӯтани Довуд ӯро марде сохт, ки ба дили Худо монанд буд.

Гуноҳи ғурур ҳаёти одамонро бештар аз ҳар гуноҳи дигар хароб кардааст. Ин гуноҳест, ки Худо аз ҳама бештар нафрат дорад, гуноҳест, ки боиси суқути Лусифер шуд ва ӯро шайтон гардонд. Ин гуноҳест, ки Шоулро аз хислат, тахт ва дар ниҳоят аз ҳаёташ маҳрум кард. Фурӯтанӣ файзест, ки Довудро шоҳ гардонд; ӯ салтанати худро бо ҳеҷ кас набудан ба даст овард.

Дили мулоим

Аксари одамон чунин ақида доранд, ки мулоимӣ заъф аст. Аммо мулоимӣ заъф нест, балки қудрати таҳти назорат аст. Ҳеҷ кас наметавонист Исоро заиф ва тарсончак айбдор кунад. Ӯ шуҷоътарин марде буд, ки то ҳол дар рӯи замин роҳ рафтааст, вале Ӯ гуфт: «Ман мулоим ва фурӯтандил ҳастам» (Матто 11:29 KJV).

Довуд дили мулоим дошт. Бузургтарин пирӯзиҳои ӯ на бо дастҳояш, балки бо дилаш буданд. Ду маротиба душмани ӯ Шоул ба дасти ӯ афтод (1 Подшоҳон 24,26) ва Довуд қудрати куштани ӯро дошт, аммо ӯ қудрати худро таҳти назорат нигоҳ дошт. Мисли Масеҳ, Довуд мулоим буд. Як ҳодисаи дигар мулоимии ӯро ба андозаи бештар ошкор мекунад. Яке аз мардони Шоул, Шимей, Довудро лаънат кард ва ба ӯ санг партофт (2 Подшоҳон 16:5-8). Абишай, ҷияни Довуд, пешниҳод кард, ки Шимейро бикушад, аммо Довуд гуфт: «Ӯро танҳо гузоред, ва бигзор ӯ лаънат кунад». Ин қудрати назоратшаванда аст – мулоимӣ.

Шоул Довудро мекушт, агар ӯро дар ғор дастгир мекард; ӯ Шимейро низ мекушт. Ҳам Довуд ва ҳам Шоул қудрат доштанд, аммо қудрати Довуд назоратшаванда буд; ӯ мулоим буд. Ӯ қудрати худро барои сохтани одамон истифода мебурд; Шоул одамонро барои сохтани қудрати худ истифода мебурд. Шоул мехост писараш Йӯнотонро аз сабаби як масъалаи ночиз бикушад, танҳо барои нишон додани мардум, ки чӣ қадар тавоно аст (1 Подшоҳон 14:36-45). Аммо Довуд омода буд, ки барои писари худ бимирад, ҳарчанд Абшолӯм исёнгаре буд, ки сарнагунии ӯро тарҳрезӣ мекард (2 Подшоҳон 18:33).