Гидеон – довари панҷуми Исроил
Китоби Доварон ҳаёти миллии Исроилро дар Канъон пас аз марги Еҳушаъ тасвир мекунад. Он аз давраҳои такрории зерин иборат буд:
- Нофармонии исроилиён ба аҳди Худо.
- Зулми душманони миллат.
- Фарёди мардум ба Худованд барои наҷот ва бархезонидани довар аз ҷониби Худо барои наҷот додани онҳо.
- Давраи сулҳ дар замони зиндагии довар.
Гидеон довари панҷуми Исроил буд ва пас аз он ки пайғамбар Исроилро аз нофармонии доимии онҳо огоҳ кард (Доварон 6:7-10), муаррифӣ шуд. Ӯ аз мероси ғании Исроил, ки таъмини «беҳтарин гандумро» дар бар мегирифт (Такрори Шариат 32:14), нигарон буд. Аммо мидиёниён1 онро мехӯрданд (Доварон 6:1-6). Аз ин рӯ, Гидеон усули ғайриоддии кӯфтани гандуми ҳосилшударо дар ангурошёна қабул кард ва ба ин васила ғизои муносибро барои қавми Худо таъмин намуд (ояти 11). Ба ӯ дар бораи ҳамаи корҳои бузурге, ки Худованд дар берун овардани қавми Худ аз Миср ва ба Замини Ваъдашуда анҷом дода буд, нақл карда буданд. Аммо ӯ ғамгин буд, ки акнун Худованд қавми баргузидаи Худро гӯё тарк кардааст (ояти 13).
Аз ҷониби Худо интихоб ва таъин шудааст
Фариштаи Худованд2 ба Офро омад ва ба Гидеон ҳангоми кор карданаш зоҳир шуд. Ӯ ӯро барои наҷот додани Исроил аз мидиёниён таъин кард (ояти 14) ва ваъда дод: «Ман бо ту [дар ҷанг] хоҳам буд» (ояти 16 ESV). Сипас Гидеон бо Фариштаи Худованд бо пешниҳоди хӯроки қурбонии шарикӣ (оятҳои 17-21) муошират кард. Тамоми маънои вохӯрии Гидеон бо Фариштаи Худованд танҳо вақте ба ӯ маълум шуд, ки тӯҳфаи ӯ қабул шуд ва Фариштаи Худованд аз назараш ғайб зад (ояти 22). Гидеон парешонхотир ба Худо дуо кард. Худованд Гидеонро таскин дод ва ба ӯ оромии рӯҳ бахшид (ояти 23), ки пас аз он Гидеон ибодат кард ва қурбонгоҳи худро «Яҳува-шалом» (ояти 24 JND) ё «Худованд сулҳ аст» (ESV) номид.
Аз бутпарастӣ гурезед!
Дар омодагии Гидеон барои хидмат як қадами муҳими дигар боқӣ монда буд. Ӯ бояд аз бутпарастии ошкорои миллат – ва махсусан оила ва ҳамшаҳриёнаш – яъне ибодати Баал тавба мекард. Худо ба ӯ гуфт, ки қурбонгоҳи падарашро ба Баал ва сутуни Ашераро дар паҳлӯи он вайрон кунад ва ин бутпарастиро бо ибодати ҳақиқии «Худованд Худои ту» иваз кунад (ояти 26). Гидеон акнун аз ҷиҳати рӯҳонӣ барои ҷанг омода буд, ҳарчанд интизори он буд, ки Рӯҳи Худо ӯро бо қудрат пӯшонад.
«Марди ҷасур»
Ин аст, ки чӣ тавр Фариштаи Худованд Гидеонро дар Доварон 6:12 тасвир кардааст. Барои дарк кардани тамоми ҳисоботи ҷангҳои ӯ бо мидиёниён, ман шуморо ташвиқ мекунам, ки Доварон 7–8-ро хонед.
Вақте ки Рӯҳи Худованд ба ӯ дохил шуд ё бар ӯ омад, Гидеон лашкаре аз тақрибан 32,000 сарбозро аз Манашше, Ашер, Забулун ва Нафталӣ ҷамъ овард (Доварон 6:34-35, нигаред ба Доварон 7:3). Ҳатто дар ин ҳолат ҳам, ӯ ҳанӯз мутмаин набуд, ки Худо Исроилро таҳти фармони ӯ наҷот медиҳад. Худо бо нишони пашм (Доварон 6:36-40) ин таскинро бахшид. Аммо, вақте ки лашкар дар кӯҳи Ҷилъод ҷамъ омад, Худо қувваи ҷангиро то 300 нафар – онҳое, ки обро аз дастонашон менӯшиданд (Доварон 7:1-8) – кам кард.
Сипас ӯ ба Гидеон бо фиристодани ӯ ба урдугоҳи Мидиён шабона барои шунидани тафсири хоби мидиёнӣ дар бораи кулчаи нони ҷавӣ эътимоди нав бахшид:
«Ва [ҳамсафи сарбози мидиёнӣ] ҷавоб дод: «Ин ғайр аз шамшери Гидеон ... марди Исроил нест; Худо Мидиён ва тамоми урдугоҳро ба дасти ӯ додааст» (ояти 14).
Гидеон ибодат кард ва фавран ба назди мардонаш баргашт ва онҳоро ба амал даъват кард:
«Бархезед, зеро Худованд лашкари Мидиёнро ба дасти шумо додааст» (ояти 15).
Онҳо пирӯз шуданд, зеро тавассути навохтани карнайҳо ва дурахши машъалҳояшон, Худованд дар урдугоҳи Мидиён воҳима ба вуҷуд овард. Дар байни душманон, ҳар як мард ба ҳамсафи худ рӯ овард. Аммо ба фарёди ҷангии мардони Исроил диққат диҳед:
«Шамшер барои Худованд ва барои Гидеон!» (ояти 20, муқоиса кунед бо ояти 14: «Ин ғайр аз шамшери Гидеон нест»).
Мулоҳизаҳои амалӣ
- Марди имон. Дар Ибриён 11 мехонем:
«Ва боз чӣ гӯям? Зеро вақт маро намегузорад, ки дар бораи Гидеон, Бароқ, Шимшӯн, Ефтоҳ, Довуд ва Самуил ва пайғамбарон нақл кунам» (ояти 32).
Дар оятҳои қаблии боб нависанда он хусусиятҳои муқаддасони Аҳди Қадимро, ки нишон медиҳанд онҳо «бо имон» зиндагӣ кардаанд, таъкид кардааст. Аммо ба мо вогузор шудааст, ки худамон дар бораи он хусусиятҳо барои Гидеон ва дигар муқаддасоне, ки дар ояти 32 зикр шудаанд, мулоҳиза ронем. Аммо, мо медонем, ки ӯ довари пирӯзи Исроил буд, вақте ки «бо имон» ба дастуроти Худованд итоат кард ва мидиёниёнро шикаст дод (Доварон 7:1-23). Ӯ дар бораи корнамоиҳои Худованд дар Миср ва дар Баҳри Сурх шунида буд, ва ин гузоришҳо асоси эътимоди ӯ буданд, ки Худованд акнун барои наҷот додани Исроил аз қувваҳои азими душманонашон амал хоҳад кард (ояти 12). Аммо дар бораи шубҳаҳои зоҳирии ӯ – нишони пашм (Доварон 6:36-40) – ва тарсу ҳаросҳои ӯ (Доварон 7:9-15) чӣ?
Барои ман, инҳо шубҳаҳои худӣ ва тарсу ҳаросҳои худӣ мебошанд – ба муносибати фурӯтанонаи Павлус дар гузоштани
«ҳеҷ эътимод ба ҷисм» (Филиппиён 3:3)
ва
«на ин ки мо дар худ кофӣ ҳастем ... балки кофии мо аз Худост» (2 Қӯринтиён 3:5) баробаранд.
Худо ба таври файз имони Гидеонро тавассути нишони кулчаи нони ҷавӣ (Доварон 7:13-14) мустаҳкам кард. Ӯ дар имон қавӣ буда, ба мардонаш эълон кард,
«Худованд лашкари Мидиёнро ба дасти шумо додааст» (ояти 15).
Бо лашкари ночизи 300-нафарааш ва бо истифода аз стратегияи ҷангии хоси худ, онҳо ба ҷанг рафта, фарёд мезаданд,
«Шамшер барои Худованд ва барои Гидеон» (ояти 20).
Дар хидмати мо барои Худованд, оё мо ин хусусиятҳои фурӯтанӣ ва имонро нишон медиҳем?
- Муборизаи нек ва нигоҳ доштани имон. Бар хилофи Гидеон, масеҳиён барои ҳифзи мероси осмониашон – он баракатҳои рӯҳонӣ, ки Канъон тасвири он аст – ҷангҳои ҷисмонӣ намекунанд.
«Зеро муборизаи мо бар зидди ҷисм ва хун нест, балки бар зидди ҳокимон, бар зидди ҳокимиятҳо, бар зидди қудратҳои кайҳонӣ бар ин торикии ҳозира, бар зидди қувваҳои рӯҳонии бадӣ дар ҷойҳои осмонӣ аст» (Эфсӯсиён 6:12).
Барои ин ҷангҳои рӯҳонӣ мо бояд
«тамоми зиреҳи Худоро пӯшем» (ояти 11)
ва эътироф кунем, ки
«гарчанде ки мо дар ҷисм роҳ меравем, мо мувофиқи ҷисм ҷанг намекунем. Зеро аслиҳаи ҷанги мо ҷисмонӣ нест, балки қудрати илоҳӣ дорад, ки қалъаҳоро вайрон кунад. Мо баҳсҳо ва ҳар як ақидаи баландро, ки бар зидди дониши Худо бархостааст, вайрон мекунем ва ҳар як фикрро асир мегирем, то ба Масеҳ итоат кунад» (2 Қӯринтиён 10:3-5).
Дар Эфсӯсиён 6:17 Павлус изҳор дошт, ки аслиҳаи ҳуҷумии мо ин аст
«шамшери Рӯҳ, ки каломи Худост.»
Гидеон бо шамшери худ хеле муассир буд, аммо писари нахустзодааш Етер набуд (Доварон 8:18-21). Барои мо масеҳиён аз ин ҳодиса дарс гирифтан лозим аст: барои пирӯзӣ дар муноқишаҳои рӯҳонӣ мо бояд бо Навиштаҳо муҷаҳҳаз бошем ва тавонем онҳоро ба таври муассир истифода барем (нигаред ба 2 Тимотиюс 3:16, 2 Тимотиюс 2:15).
Ҷанбаи дигари муҳими ҷанги масеҳӣ дуост
«дар Рӯҳ» (Эфсӯсиён 6:18).
Павлус дуоро ҳамчун як ҷанги рӯҳонии доимӣ медонист (нигаред ба Қӯлассиён 2:1). Ӯ дуо мекард, ки қавми Худованд аз ҷиҳати рӯҳонӣ равшан шаванд, то сарвати баракатҳои рӯҳонии худро дарк кунанд (Эфсӯсиён 1:16-19), ва аз ҷиҳати рӯҳонӣ мустаҳкам шаванд, то онҳоро дарк кунанд ва муҳаббати Масеҳро бидонанд (Эфсӯсиён 3:14-19).
- Машъалҳо ва карнайҳо. Стратегияи ҷангии хоси Гидеон истифодаи кӯзаҳои холӣ, ки дар онҳо чароғҳо буданд, дар дасти чапи мардонаш ва карнайҳо дар дасти рости онҳо буд (Доварон 7:16,19-21). Ӯ бояд аз ҷониби Худо дастур гирифта бошад, ки ин корро кунад, зеро Худованд мидиёниёнро, вақте ки онҳо нурро диданд ва садои карнайҳоро шуниданд, водор кард, ки ба ҳамдигар ҳамла кунанд (ояти 22). Павлус ба пирӯзии Гидеон дар 2 Қӯринтиён 4:3-11 ишора кард, ки дар он ӯ изҳор дошт, ки ҳар вақте ки Инҷил мавъиза мешавад, як ҷанги рӯҳонӣ идома дорад (ояти 4).
Ӯ навишт, ки Инҷил ганҷ аст. Он «нури дониши ҷалоли Худо дар чеҳраи Исои Масеҳ» аст, ганҷе, ки масеҳиён дар ҷисмҳои худ – «кӯзаҳои гилӣ» доранд (оятҳои 6-7, нигаред ба 2 Қӯринтиён 3:18). Худо қасдан «дар дилҳои мо дурахшид», то Инҷил ба ин ҷаҳони торикии рӯҳонӣ дурахшад (2 Қӯринтиён 4:6 JND). Кӯзаҳои шикастае, ки лашкари Гидеон истифода мебурд, нишон медиҳанд, ки чӣ тавр Инҷил аз имондорон, ки ҷисмҳояшон ҳам нозук ва ҳам мирандаанд, дурахшад (оятҳои 8-18). Мисли Гидеон ва лашкари ӯ, мо дар худ қувват надорем; мо танҳо эълонкунандагони паёми Ӯ ҳастем,
«то ки аълои қудрат аз Худо бошад, на аз мо» (ояти 7 KJV).
- Эфоди Гидеон. Гидеон тавассути пирӯзиҳои ҳамаҷонибааш бар мидиёниён қаҳрамони миллӣ шуд, ба тавре ки мардони Исроил мехостанд ба оилаи ӯ салтанат диҳанд, ки Гидеон дуруст рад кард (Доварон 8:22-23). Онҳо гӯё наҷоти худро ба Гидеон нисбат медоданд ва эътироф накарданд, ки ин кори Худо буд. Аммо, Гидеон тамаъкор шуд ва аз ғанимати тиллоии онҳо гирифт (оятҳои 24-26). Ӯ тиллоро ба эфод табдил дод, ки тавассути он миллатро боз ба бутпарастӣ бурд (оятҳои 27-28). Ба мо гуфта нашудааст, ки чаро ӯ ин корро кард, аммо ин ҳамчун огоҳӣ барои мо хизмат мекунад. Оқибатҳои хидмати муваффақ барои Худо замонҳое мебошанд, ки мо ба ҳамлаҳои маккоронаи Иблис осебпазиртарем (нигаред ба 2 Қӯринтиён 11:1-3).
Хулоса
Вазъи калисои масеҳии эътирофкунанда дар асри 21 ба Исроил дар замони доварон хеле монанд аст, ки дар он ҳар кас он чиро, ки дар назари худ дуруст мешуморад, мекунад (муқоиса кунед Доварон 21:25). Оё шумо ва ман, ба ҷои ин, тасмим гирифтаем, ки мардон ё занони имон бошем, ки Худованд метавонад дар хидмати Худ истифода барад?
ЭЗОҲҲО
- Дар китоби худ «Чӣ тавр ғолиб омадан», Ҷ. Т. Мавсон изҳор дошт, ки мидиёниён чизҳои заминиро (Филиппиён 3:19), ба монанди ғамҳо ё ташвишҳо, сарватҳо ва лаззатҳои зиндагӣ (Луқо 8:14) тасвир мекунанд, ки ғизои рӯҳонии масеҳиёнро (Каломи Худо) аз муассир будан дар ҳаёти мо бозмедоранд.
- Фариштаи Худованд ба Гидеон ҳамчун Мард зоҳир шуд. Ин яке аз чандин зуҳуротест, ки дар Аҳди Қадим сабт шудааст ва инҳо ҳамчун Теофания маълуманд.
Эфсӯсиён бо як порчаи аҷибе ба охир мерасад, ки муноқишаи масеҳиро баён мекунад. Муноқиша тахмин мекунад, ки мо ҳақиқатҳои номаро медонем ва қадр мекунем ва аз кӯшиши нигоҳ доштан ва ҳифз кардани онҳо дар муқобили ҳар як қувваи муқобил бармеояд. Дар ҷараёни нома, расул ба мо даъвати осмонии моро, мероси ҷалолеро, ки ба он пешбинӣ шудаем, сирри Калисо ва ҳаёти амалиеро, ки бо ин ҳақиқатҳои бузург мувофиқ аст, ошкор мекунад. Аммо, агар мо тасмим гирем, ки ба баракатҳои осмонии худ дохил шавем ва бо онҳо мувофиқат кунем, мо фавран хоҳем ёфт, ки тамоми қудрати Шайтон бар зидди мо саф оростааст. Дар нафрати худ ба Масеҳ, Иблис кӯшиш хоҳад кард, ки моро аз ҳақиқат маҳрум кунад, ё ба номи Масеҳ беобрӯӣ оварад ва ҳақиқатро бо ба вуҷуд овардани вайроншавиҳои ахлоқӣ дар байни онҳое, ки ҳақиқатро доранд, беэътибор созад. Ҳар қадар ҳақиқат бештар дошта бошем, агар мо бо иҷозати ҷисм вайрон шавем, ба Масеҳ беобрӯӣ бештар хоҳад буд. Аз ин рӯ, мо бояд барои рӯ ба рӯ шудан бо муноқиша омода бошем, ва ҳар қадар ҳақиқат бештар дошта бошем, муноқиша ҳамон қадар бузургтар хоҳад буд. Бо назардошти ин муноқиша, се чиз ба мо пешниҳод мешавад: манбаи қуввати мо, хислати душмане, ки бо ӯ мубориза мебарем, зиреҳе, ки барои муқовимат ба ҳамлаҳои душман пешбинӣ шудааст. —Ҳамилтон Смит
