ШИКАСТАН – Қисми 2
Моҳи гузашта мо бо мафҳуми шикастан шинос шудем ва намунаҳои шикастан ва қудрати тағйирдиҳандаи онро дидем. Ин моҳ мо хоҳем дид, ки чӣ тавр Худо шикастанро барои омода кардан ва пок кардани мо барои истифодаи Худ истифода мебарад.
Шикаста барои истифода
«Вақте ки ман Исоро ба ҳаётам даъват кардам, фикр кардам, ки Ӯ чанд обоиро мегузорад ва чанд расмро овезон мекунад. Аммо Ӯ ба вайрон кардани деворҳо ва илова кардани ҳуҷраҳо шурӯъ кард. Ман гуфтам: «Ман як коттеҷи зебо интизор будам». Аммо Ӯ гуфт: «Ман қаср месозам, ки дар он зиндагӣ кунам».» — К.С. Люис
«Шубҳанок аст, ки Худо метавонад мардро ба таври ҷиддӣ истифода барад, то даме ки Ӯ ба ӯ сахт осеб нарасонад.» — А.В. Тозер
Дар Навиштаҳо мо як қатор намунаҳои мардону занонро меёбем, ки барои ислоҳ кардан, фурӯтан кардан ё пок кардани ниятҳои худ шикаста шуда буданд – то онҳоро бештар ба Масеҳ монанд ва дар дасти Худованд муфидтар гардонанд. Баъзан шикастан як ҳодисаи ягона буд, аммо аксар вақт он як қатор ҳодисаҳо – раванди шикастан буд. Баъзан як таҷрибаи муайяни шикастан қатъ карда мешуд, баъзан он шифо меёфт, аммо баъзан он чизе ки шикаста буд, шикаста боқӣ мемонд.
Худованд муайян мекунад, ки барои рушд ва камолот ба мо чӣ лозим аст. Иродаи мо, худбоварии мо, муҳаббатҳои мо, орзуҳои мо ҳама шикастан ва дубора шикастанро талаб мекунанд, то Худованд дар дилҳо ва ҳаёти мо ҷои сазовори Худро дошта бошад. Намунаҳои воқеии зеринро баррасӣ кунед.
Иброҳим
Пас аз солҳои интизорӣ, Иброҳим ва Соро ниҳоят писари худро, Исҳоқро доштанд. Ҳардуи онҳо хеле пир буданд. Ваъдаи Худо ва орзуҳои онҳо ниҳоят иҷро шуданд. Онҳо шод буданд. Сипас як рӯз Худо ба Иброҳим гуфт: «Писари худро, писари ягонаи худро, Исҳоқро, ки дӯст медорӣ, бигир ва ба ... Мориёҳ бирав. Ӯро дар он ҷо ҳамчун қурбонии сӯхтанӣ қурбонӣ кун» (Ҳастӣ 22:2 NIV). Худованд мехост, ки муҳаббатҳои Иброҳимро шикаста ва пок кунад. Оё муҳаббатҳои шумо бояд санҷида ва пок карда шаванд? Оё шумо орзу ё умеде доред, ки бояд шикаста шавад?
Ҳанно
Ҳанно низ сахт фарзанд мехост, аммо вай бефарзанд буд, «зеро ки Худованд батни ӯро баста буд» (1 Самуил 1:5-6). Дар он солҳои дардноки умед, дуо ва гиря, Худованд чизеро дар дили ӯ шикаст ва ӯ дуо кард: «Эй Худованд Худои Қодир, агар ту ... бандаи худро фаромӯш накунӣ, балки ба ӯ писаре диҳӣ, пас ман ӯро ба Худованд хоҳам дод.» Ва «дар муддати муайян Ҳанно ҳомиладор шуд ва писаре ... Самуилро ба дунё овард» (1 Самуил 1:11,20). Кадом модар омода мебуд, ки писари хурдакаки худро ба ҳаёти хидмат дар маъбад диҳад? Маъбад ҷои бехатар набуд. Сандуқ метавонист хеле хатарнок бошад (1 Самуил 6:19), ва писарони Элӣ коҳин дар он ҷо буданд ва онҳо «мардони бад» буданд (1 Самуил 2:12,22). Азбаски Худованд чизеро дар дохили ӯ шикаста буд, ӯ хушҳол буд, ки писари ягонаи худро супорад. Вай ба Элӣ гуфт: «Ман ӯро ба Худованд медиҳам. Барои тамоми умри худ ӯ ба Худованд дода хоҳад шуд» (1 Самуил 1:28). Ва ӯ фикри худро тағйир надод. Барои хушбахт мондан, ӯ бояд шикаста боқӣ мемонд.
Мусо
Ҳамчун ҷавон, Мусо беҳтарин таҳсилро дар Миср гирифт. Ӯ аз ҷониби кормандони Фиръавн дар илми сиёсӣ, идоракунии низоъ, музокирот, ҷанг, муқаррар кардани ҳадафҳо ва татбиқи онҳо омӯзонида шуд. Аммо пеш аз он ки ӯ истифода шавад, Худованд барои ӯ тартиб дод, ки 40 солро дар биёбон ба нигоҳубини гӯсфандон сарф кунад. Оё шумо тасаввур карда метавонед, ки ин ба ин пешвои ҷавони шӯҳратпараст ва бомаълумот чӣ кард? Ин ӯро шикаст. Ӯ як дарси дигарро бояд меомӯхт. Мо баъдтар мехонем: «Мусо марди хеле фурӯтан буд, фурӯтантар аз ҳар каси дигар дар рӯи замин» (Ададҳо 12:3). Барои муфид будан, ӯ бояд фурӯтан – ва шикаста боқӣ мемонд.
Павлус
Аз ҷавонӣ Павлус як паррандаи баланди теологӣ буд. Ӯ Навиштаҳоро медонист, аз ҷониби раввинҳои бонуфуз омӯзонида шуда буд, дар байни элитаи динии Ерусалим робитаҳои хуб дошт, ӯ интизомнок буд, ӯ марди амал буд ва самимона мехост Худоро хушнуд кунад. Худо ӯро дӯст медошт ва мехост ӯро истифода барад – аммо ӯ бояд шикаста мешуд.
Худо бо роҳи ошкоро ба замин афтондан, кӯр кардан ва маҷбур кардани ӯ ба интизори Ҳанониё, як шогирди паст, барои додани дастурҳои Худованд (Аъмол 9:3-19) оғоз кард. Сипас Худованд ӯро чанд сол дар Арабистон, дур аз ҳар гуна хидмати оммавӣ, дур аз ақидаҳо, интизориҳо ва табрикоти дигарон (Ғалотиён 1:15-2:1) гузаронд. Дар он солҳои дардноки танҳоӣ чизе шикаст. Баъдтар ӯ навишт: «Ман ҳама чизро талафот меҳисобам дар муқоиса бо бузургии беҳамтои донистани Исои Масеҳ Худованди ман ... Ман онҳоро партов меҳисобам, то Масеҳро ба даст орам» (Филиппиён 3:8).
Мақом дигар ӯро назорат намекард. Ҳаёти хидмати Павлус барои Худованд бо таҷрибаҳои шикастан пур буд. Баъзан ӯ ҳис мекард, ки дигар идома дода наметавонад ва аз Худованд илтимос мекард, ки мушкилотро дур кунад, чунон ки ӯ се маротиба бо «хори дар ҷисм»-и худ кард. Худованд он чизеро, ки Павлус дуо мекард, иҷро накард. Ба ҷои ин Ӯ ҷавоб дод: «Файзи Ман барои ту кофист, зеро қудрати Ман дар заифӣ комил мешавад.» Павлус дар бораи ин фикр карда, хулоса кард: «Зеро вақте ки ман заифам, пас ман қавӣ ҳастам» (2 Қӯринтиён 12:7-10). Барои қавӣ мондан, Павлус бояд шикаста боқӣ мемонд.
Шикаста барои пок кардан
«Ман қатъиян бовар дорам, ки лаҳзае, ки дилҳои мо аз ғурур ва худхоҳӣ ва шӯҳратпарастӣ ва ҳар чизе, ки ба қонуни Худо мухолиф аст, холӣ мешаванд, Рӯҳи Муқаддас ҳар гӯшаи дилҳои моро пур хоҳад кард ... Мо бояд холӣ шавем, пеш аз он ки пур шавем.» — Д. Л. Муди
«Дар ҳама соҳаҳои ҳаёти мо Худованд мехоҳад, ки мо шикаста шавем. Ӯ бо мо мубориза хоҳад бурд, чунон ки Ӯ бо Яъқуб дар Паниэл мубориза бурд. Ӯ кӯшиш хоҳад кард, ки моро аз ғурур, аз худхоҳӣ, аз рӯҳи бебахшанда, аз саркашӣ, аз ғайбат, аз бадгӯӣ, аз дунявият, аз нопокӣ, аз хашм, аз ҳар кори ҷисм шиканад ... Ӯ бо мо то дамидани субҳ мубориза хоҳад бурд ва рони моро аз ҷояш хоҳад баровард. Он гоҳ мо бо лангидани марди шикастае, ки Худо метавонад истифода барад, боқимондаи ҳаёти худро хоҳем гузаронд.» — Вилям Макдоналд
Сабабҳои гуногун вуҷуд доранд, ки чаро Худо иҷозат медиҳад, ки чизҳо шикаста шаванд. Баъзан шикастан барои ҳифзи халқи Ӯст, дар дигар мавридҳо он нишонаи доварӣ ва ҷазост. Ин се намунаи Аҳди Қадимро баррасӣ кунед.
Шикастани чизҳои бад – қурбонгоҳҳо ва бутҳо
Вақте ки исроилиён ба Замини Ваъдашуда дохил шуданд, Худованд нигарон буд, ки дилҳои онҳо аз пайравӣ ба Ӯ барои хидмат ба худоёни дигар рӯ нагардонанд. Фармони Ӯ равшан ва радикалӣ буд: «Қурбонгоҳҳои онҳоро вайрон кунед, сангҳои муқаддаси онҳоро бишканед, сутунҳои Ашераи онҳоро буред ва бутҳои онҳоро дар оташ сӯзонед. Зеро шумо халқи муқаддас барои Худованд Худои худ ҳастед. Худованд Худои шумо шуморо аз байни ҳамаи халқҳои рӯи замин интихоб кардааст, то халқи Ӯ, моли гаронбаҳои Ӯ бошед» (Такрори Шариат 7:4-6).
Мо низ, ҳамчун халқи муқаддас, даъват шудаем, ки он чизеро, ки бад ва шарир аст, нобуд созем. Мо даъват шудаем, ки дар муносибати худ бо гуноҳ ва бадӣ радикалӣ бошем. Исо дар шарҳи он ки чӣ тавр мо бояд бо гуноҳ муносибат кунем, як намунаи радикалиро истифода бурд: «Агар чашми рости ту туро ба гуноҳ водор кунад, онро канда парто ... Ва агар дасти рости ту туро ба гуноҳ водор кунад, онро бурида парто» (Матто 5:29-30). Оё шумо бо гуноҳ бозӣ мекунед? Онро бишканед! Онро партоед! Радикалӣ бошед!
Шикастани чизҳои нодуруст истифодашуда – мори биринҷӣ
Морҳои заҳрнок халқи Худоро нобуд мекарданд. Дар посух ба тавбаи онҳо ва дуои шафоатгари Мусо, Худованд гуфт: «Море созед ва онро ба сутун гузоред; ҳар кӣ газида шавад, метавонад ба он нигоҳ кунад ва зинда монад» (Ададҳо 21:6-9). Мусо итоат кард, ва онҳое ки бовар карданд ва ба мори биринҷӣ нигоҳ карданд, наҷот ёфтанд. Мори биринҷӣ як ҳалли Худодод буд. Бисёре аз исроилиён ба мори биринҷӣ нигоҳ карданд ва шифо ёфтанд. Онҳо барои таъминоти Худованд миннатдор буданд.
Аммо дар қадрдонӣ ва эҳтироми асбоби рамзии Худо интихобшуда, онҳо аз ҳад гузаштанд. Онҳо ба мори биринҷӣ ном доданд ва ба он қудратҳои махсусро нисбат доданд. Чашмҳо ва дилҳои онҳо ба ҷои Худо ба мори биринҷӣ пайваст шуданд. Солҳо пас, шоҳ Ҳизқиё он чизеро, ки дар назари Худованд дуруст буд, кард: «Ӯ мори биринҷиро, ки Мусо сохта буд, пора-пора кард, зеро то он вақт исроилиён ба он бухур месӯзонданд» (2 Подшоҳон 18:3-4).
Мо метавонем чизҳои хуби Худододро нодуруст истифода барем. Дар меҳрубонии Худ, Худованд метавонад ба мо шуғл диҳад, то ниёзҳои моро таъмин кунад. Аммо бо мурури замон он метавонад манбаи худбаҳодиҳӣ ва амнияти мо гардад. Мо метавонем бо ҳамсари меҳрубон ва фарзандони аҷиб баракат ёбем. Аммо бо мурури замон мо метавонем бештар дар бораи хушнуд кардани онҳо фикр кунем, на Худованд, ки онҳоро додааст. Мо метавонем аз варзиши тароватбахш ё маҳфили ҷолиб лаззат барем. Аммо бо мурури замон онҳо метавонанд моро идора кунанд. Ҳатто чизҳои Худододӣ ба монанди хидмати мо, китоби гимни дӯстдоштаи мо, муаллими муфиди Библия ё ҳатто дониши худи мо дар бораи Навиштаҳо метавонанд байни мо ва Он ки онҳоро ба мо додааст, монеа шаванд. Агар мо тавба накунем ва ин тӯҳфаҳоро ба ҷои дурусти худ нагузорем, Худованд барои шикастани он чизҳои хуби нодуруст истифодашуда кор хоҳад кард.
Шикастани чизҳои олуда – дегҳои гилин
Мисли ҳамаи халқҳо, исроилиён хӯрокҳои дӯстдоштаи худро доштанд. Барои тайёр кардани онҳо, асбобҳои ошхона зарур буданд. Барои ҳифзи саломатии миллат, Худованд ба онҳо дастурҳо дод, ки чӣ хӯрда метавонанд ва чӣ хӯрда наметавонанд. Агар ягон қисми ҳайвони мурдаи нопок, ба монанди каламуш ё хамелеон, ба деги гилин дар ошхонаи онҳо даст мерасонд, дег бояд нобуд карда мешуд. Ӯ гуфт: «Ҳар чизе, ки яке аз ҷасадҳои онҳо ба он афтад, нопок мешавад; танӯр ё деги пухтупаз бояд шикаста шавад. Онҳо нопоканд, ва шумо бояд онҳоро нопок ҳисоб кунед» (Ибодат 11:35). Ба ҳамин монанд, агар шахси бемор ба ошхонаи онҳо дохил мешуд: «Деги гилине, ки мард ба он даст мерасонад, бояд шикаста шавад» (Ибодат 15:11-12). Инҳо як қисми маҷмӯи амалҳои оддӣ, вале муассири гигиенӣ мебошанд, ки паҳншавии бемории эҳтимолиро бозмедоранд. Оё мо метавонем барои имрӯз баъзе дарсҳоро гирем?
Сирояти ахлоқӣ оҳиста-оҳиста пеш меравад, мисли саратон дар байни ҳуҷайраҳои бадан. Муҳаббати ошиқона хуб ва Худодод аст, аммо агар мо онро ба сӯи як ғайримуъмин ё ба сӯи касе ғайр аз шарики издивоҷи худ равона кунем, он муҳаббати олуда ва барои издивоҷ, оила ва ҷомеаи мо хатарнок мегардад. Ин «деги гилин» бояд ҳамчун гуноҳ эътироф шавад ва он бояд шикаста шавад (Қӯлассиён 3:5). Худо моро мавҷудоти иҷтимоӣ офаридааст, ки ба дӯстон ниёз доранд. Аммо баъзе дӯстӣ барои мо хуб нест, зеро онҳо шавқу рағбати моро ба Масеҳ сироят мекунанд ва паст мекунанд (1 Қӯринтиён 15:33). Назари солим ба худ метавонад аз ҷониби ғурур, ҳасад ё худбинӣ таҳриф шавад (Румиён 12:3). Тарзи фикрронии мо, арзишҳои мо, завқҳои мо, ҳисси дуруст ва нодурусти мо метавонанд фасод шаванд. Мо метавонем аз ҳад зиёд диндор шавем. Мо метавонем дунявӣ шавем.
Мо бояд чизҳоеро, ки дар ҳаёти мо олуда шудаанд, муайян кунем ва онҳоро бишканем. Дегҳои гилини олудаи мо вақте шикаста мешаванд, ки мо ба Масеҳ итоат мекунем, он чизеро, ки нодуруст медонем, рад мекунем ва интихоб мекунем, ки мувофиқи принсипҳои Каломи Худо бовар кунем, итоат кунем ва зиндагӣ кунем. Оё дар ҳаёти шумо соҳае ҳаст, ки олуда шудааст? Оё дар ошхонаи шумо «деги гилин»-и олудае ҳаст, ки бояд шикаста шавад?
