«Кӯдак калон шуд ва қавӣ гардид; Ӯ пур аз ҳикмат буд ва файзи Худо бар Ӯ буд. Ҳар сол волидонаш барои иди Фисҳ ба Ерусалим мерафтанд. Вақте ки Ӯ дувоздаҳсола буд, онҳо ба ид рафтанд... Баъди тамом шудани ид, вақте ки волидонаш ба хона бармегаштанд, писарбача Исо дар Ерусалим монд, аммо онҳо аз ин бехабар буданд. Гумон карданд, ки Ӯ дар ширкати онҳост, онҳо як рӯз сафар карданд. Сипас онҳо Ӯро дар байни хешовандон ва дӯстонашон ҷустуҷӯ карданд. Вақте ки Ӯро наёфтанд, онҳо ба Ерусалим баргаштанд, то Ӯро ҷустуҷӯ кунанд. Баъди се рӯз онҳо Ӯро дар ҳавлии маъбад ёфтанд, ки дар байни муаллимон нишаста, ба онҳо гӯш медод ва аз онҳо савол мепурсид. Ҳар касе, ки Ӯро мешунид, аз фаҳмиш ва ҷавобҳои Ӯ дар ҳайрат буд. Вақте ки волидонаш Ӯро диданд, дар ҳайрат монданд. Модараш ба Ӯ гуфт: «Писар, чаро бо мо чунин кардӣ? Падари ту ва ман туро бо изтироб ҷустуҷӯ мекардем.»
««Чаро Маро меҷустед? ... Намедонистед, ки Ман бояд дар хонаи Падарам бошам?» Аммо онҳо суханони Ӯро нафаҳмиданд. Сипас Ӯ бо онҳо ба Носира фуромад ва ба онҳо итоат мекард. Аммо модараш ҳамаи ин чизҳоро дар дили худ нигоҳ медошт. Ва Исо дар ҳикмат ва қад, ва дар файзи Худо ва одамон афзуд.» Луқо 2:40-52 NIV
Ҳар як волидайн медонад, ки наврасони комил вуҷуд надоранд. Дар асл, бисёре аз волидайн мегӯянд, ки наврасон метавонанд сабри волидайнро то ҳадди ниҳоӣ дароз кунанд! Кӯдакони хурдсолро осонтар тарбия кардан мумкин аст, ва аксари наврасони калонсол дараҷаи муайяни масъулиятро омӯхтаанд. Аммо наврасон як ҳикояи дигаранд!
Дар бораи Худованд Исо чӣ? Ӯ солҳои наврасиро паси сар кард – аммо Ӯ беназир буд. Ӯ навраси комил буд! Ӯ «дар ҳикмат ва қад, ва дар файзи Худо ва одамон афзуд» (Луқо 2:52).
ИСО: Навраси комил
Дар охири Луқо 2 мо ягона ҳикояи сабтшударо аз солҳои кӯдакии Исо дорем – боздиди Ӯ аз Ерусалим бо Юсуф ва Марям дар Фисҳ. Дар байни кӯдакии Ӯ ва оғози хидмати оммавии Ӯ, сабти библиявӣ дар бораи рӯйдодҳои ҳаёти Худованди мо хомӯш аст, ба истиснои ин як ҳикоя вақте ки Ӯ 12-сола буд. Баъзе адабиёти апокрифӣ иддао доранд, ки дигар амалҳо ва гуфтаҳои кӯдакии Исоро сабт мекунанд, аммо ин мавод ҳеҷ гоҳ аз ҷониби масеҳиён ҳамчун таърихан боэътимод қабул нашудааст. Боздиди Фисҳ аз Ерусалим, ки дар боло иқтибос оварда шудааст, ягона ҳисоботи илҳомбахшидаи ҳама гуна рӯйдод дар солҳои наврасии Исо мебошад.
Аммо, мо медонем, ки дар он солҳои «хомӯш» Исо ҳаёти комилеро мегузаронд, ки ба Худо писанд буд. Дар вақти таъмиди Исо, овози Падар аз осмон омад ва гуфт:
«Ин Писари Ман аст, ки Ман Ӯро дӯст медорам; бо Ӯ Ман хеле хушнудам» (Матто 3:17).
Ӯ инро пеш аз он ки Исо хидмати оммавии Худро оғоз кунад ё ягон мӯъҷизае кунад, гуфт ва он тасдиқи Падарро аз ҳаёти Исо ҳамчун писар ва ҷавон тасвир кард.
«Инак, бандаи Ман, ки Ман Ӯро дастгирӣ мекунам, интихобкардаи Ман, ки Ман аз Ӯ шодам» (Ишаъё 42:1).
Мувофиқи Қонуни Мусо, ки фармон медод, ки ҳамаи мардони яҳудӣ се маротиба дар як сол ба Ерусалим раванд, то идҳои муайяни Худовандро ҷашн гиранд (Такрори Шариат 16:16), Юсуф ва оилаи ӯ ба корвон аз Носира ба Ерусалим ҳамроҳ шуданд, то Фисҳро ҷашн гиранд. Барои Юсуф ва Марям, ин як боздиди махсус ба Шаҳри Муқаддас ва хонаи Худованд буд, зеро Исо ҳоло 12-сола буд ва дар остонаи синни «расмӣ» буд, ки писарони яҳудӣ мард мешаванд. Исо барои «писари Қонун» шудан, барои гирифтани масъулияти худ дар корҳои динии ҷомеа омода мешуд. Пеш аз Фисҳи оянда, Ӯ расман мард мешуд.
Сафар ба Ерусалим бо корвон ҳаяҷонбахш буд, махсусан барои мардуми деҳот, ки интизори боздид аз шаҳри бузурги Ерусалим – «шаҳри Подшоҳи Бузург» (Забур 48:2; Матто 5:35) буданд. Ин ҳамчунин вақти ибодат буд, зеро ҷамъомад забурҳои сурудхониро, Забурҳои 120-134, ҳангоми баромадан ба роҳи шаҳри интихобкардаи Худо месуруданд. Оё шумо тасаввур карда метавонед, ки Исо бо дигар зоирон суруд мехонад?
Ман бо онҳое, ки ба ман гуфтанд, шод шудам: «Биёед ба хонаи Худованд равем.» Пойҳои мо дар дарвозаҳои ту истодаанд, эй Ерусалим ... Он ҷост, ки қабилаҳо мебароянд ... то номи Худовандро ситоиш кунанд
(Забур 122). Ин ҷо навраси комил буд, ки Худоро ситоиш мекард! Ин боздид аз Ерусалим ҳама як қисми омодагии Ӯ буд, ки солҳо пас ба ҳамон шаҳр ҳамчун Барраи комили Худо баргардад.
ИСО ҳамчун Худо
Ҳамчун Худо, Исо кӯдаки ғайриоддӣ буд. Дар Луқо 2:49 мо аввалин сабти калимаҳои гуфтаи Ӯро дар Библия дорем. Аҳамият диҳед, ки онҳо даъвои илоҳияти Ӯ мебошанд. Вақте ки модараш гуфт: «Падари ту ва ман туро бо изтироб ҷустуҷӯ мекардем,» Исо ҷавоб дод: «Чаро Маро меҷустед? ... Намедонистед, ки Ман бояд дар хонаи Падарам бошам?»
Исо байни падари заминии худ, Юсуф, ва Падари осмонии худ, Худо, фарқ мегузошт. Аҳамият диҳед, ки Худованд нагуфт: «дар хонаи Падари мо», балки гуфт: «дар хонаи Падари Ман». Пеш аз сууд кардани Ӯ, Худованд ба Марями Маҷдалия гуфт:
«Ман ба Падари Ман ва Падари шумо, ба Худои Ман ва Худои шумо бармегардам» (Юҳанно 20:17).
Ҳамчун имондорон, мо писарони Худо ҳастем, аммо мо дар ҳамон муносибати беназир бо Худои Падар нестем, ки Писари Худо аст!
Дар синни 12-солагӣ Исо аз муносибати беназири худ бо Худои Падар комилан огоҳ буд. Ӯ Писари абадии Худо, шахси дуюми Сегона буд. Ӯ Худои муҷассам буд. Гарчанде ки Ӯ табиатан аз кӯдакӣ то мардӣ калон шуд, Ӯ кӯдаки ғайриоддӣ буд, зеро Ӯ комилан Худо буд. Ӯ аз рӯи намуди зоҳирӣ ё қувваи ҷисмонӣ ғайриоддӣ набуд, аммо дар рафтори худ бегуноҳ буд – кӯдаки комил. Волидонаш ҳеҷ гоҳ маҷбур набуданд, ки Ӯро тарбия кунанд. Аз ҳар як волидайн имрӯз пурсед, ва онҳо ба шумо мегӯянд, ки чунин кӯдак вуҷуд надорад! Тааҷҷубовар нест, ки Луқо 2:51 мегӯяд, ки «модараш ҳамаи ин чизҳоро дар дили худ нигоҳ медошт.» Ӯ бешубҳа кӯдаки ғайриоддӣ буд!
Дар вақти дар Ерусалим будани оилаи Ӯ барои иди Фисҳ, дигар писарони Носира эҳтимол дар атрофи шаҳр давида, манзараҳоро тамошо мекарданд, бозиҳо мекарданд ва корҳое мекарданд, ки дигар наврасон мекунанд. Дар сафари ба хона баргаштан онҳо эҳтимол шӯхӣ мекарданд, аз назари волидонашон дур, дар канори гурӯҳи ба хона баргашта. Аммо, чунон ки ояти 46 мегӯяд, Исо «дар ҳавлии маъбад, дар байни муаллимон нишаста, ба онҳо гӯш медод ва савол мепурсид.» Ӯ бепарво ё баҳсбарангез набуд. Ӯ кӯдаке буд, ки Каломи Худоро дӯст медошт ва мехост дар бораи он муҳокима кунад. Ва
«ҳар касе, ки Ӯро мешунид, аз фаҳмиш ва ҷавобҳои Ӯ дар ҳайрат буд» (Луқо 2:47).
Баъди ин ҳодиса дар Ерусалим, Исо бо Юсуф ва Марям ба хонаи худ ба Носира баргашт ва «ба онҳо итоат мекард» (Луқо 2:51). Чӣ гуна изҳороти ғайриоддӣ дар бораи писарбачаи 12-сола! Ин ки Ӯ Писари Худо буд, маънои онро дошт, ки Ӯ навраси комил буд. Худованд Исо, ҳамчун Худо, бешубҳа кӯдаки ғайриоддӣ буд.
ИСО ҳамчун Инсон
Ҳамчун инсон, Исо кӯдаки муқаррарӣ буд. Агар шумо дар Ерусалим зиндагӣ мекардед ва корвонро аз Носира барои Фисҳ меомада дидед, оё шумо метавонистед Исоро аз дигар наврасони гурӯҳ фарқ кунед? Оё дар атрофи сари Ӯ ҳалқаи нур мебуд? Оё Ӯ либоси сафед мепӯшид? Не, агар шумо ба тасвири рассоми Исо нигоҳ накунед! Шумо дар Библия ҳалқаи нур ё либоси сафедро намеёбед, ҳатто вақте ки Ӯ калонсол буд. Дар синни 12-солагӣ, Исо эҳтимолан барои сафари дароз либоси кӯҳна, фарсуда ва ранги замин мепӯшид. Шояд Ӯ дар халтаи худ либоси нав дошт, ки дар рӯзи ид ба маъбад пӯшад, аммо он ҳам ранги замин мебуд.
Аз дур Исо танҳо як писарбачаи оддӣ буд, ки аз дигар писарбачаҳои 12-сола аз рӯи намуди зоҳирӣ фарқ намекард. Мо эҳтимолан Ӯро аз байни мардум фарқ карда наметавонистем, зеро Ӯ воқеан инсон буд – «комилан инсон». Ҳамчун кӯдаки инсон, Исо ҳаёти муқаррарии писарбачаи яҳудиро дар як шаҳраки хурди оддӣ дар Исроил мегузаронд. Ҳамчун кӯдаки муқаррарӣ, Ӯ аз кӯдакӣ то писарӣ ва то мардӣ калон шуд ва ба камол расид. Ӯ мехӯрд, мехобид, меомӯхт ва калон мешуд – ҷисмонӣ, рӯҳӣ ва иҷтимоӣ, чунон ки Луқо 2:40 ба мо мегӯяд: «Ва кӯдак калон шуд ва қавӣ гардид; Ӯ пур аз ҳикмат буд, ва файзи Худо бар Ӯ буд.»
Аммо, агар мо дар байни гурӯҳи писарон гардиш мекардем, дере нагузашта Исоро мешинохтем. Ӯ писарбачаи дӯстона, беғараз мебуд, ки ҳамеша кӯмак мекард, бо дигарон мубодила мекард, масъулиятшинос буд, итоаткор буд – писарбачае, ки ҳама дӯст медоштанд!
«Исо калон шуд ... дар файзи Худо ва одамон» (Луқо 2:52).
Бешубҳа Исо кӯдаки ғайриоддӣ буд, зеро Ӯ 100% Худо буд, аммо Ӯ ҳамчунин комилан инсон буд – 100% инсон. Аз ин рӯ, Исо, ҳамчун инсон, кӯдаки муқаррарӣ буд.
Дӯст бошед мисли ИСО!
Дар ояти охири Луқо 1 мо дар бораи афзоиш ва камолоти Яҳёи Таъмиддиҳанда мехонем: «Ва кӯдак калон шуд ва дар рӯҳ қавӣ гардид, ва ӯ дар биёбон зиндагӣ мекард, то он даме ки ба Исроил ошкоро зоҳир шуд.» Дар байни ин оят ва ояти охири Луқо 2, ки дар он мо дар бораи афзоиш ва камолоти Худованд Исо мехонем, фарқияти назаррас вуҷуд дорад: «Ва Исо дар ҳикмат ва қад, ва дар файзи Худо ва одамон афзуд.»
Яҳёи Таъмиддиҳанда «дар рӯҳ қавӣ» буд – яъне, рӯҳонӣ ва содиқ. Ӯ Худоро хушнуд мекард ва аз ҷониби Худо хеле истифода мешуд, аммо ӯ шахси сахтгир, дар тарзи ҳаёти худ аскетӣ буд ва эҳтимолан на он гуна шахсе, ки мо табиатан ҷолиб меёфтем ё бо ӯ ба осонӣ дӯст мешудем. Исо, аз тарафи дигар, на танҳо дар рӯҳ қавӣ ва рӯҳонӣ буд, балки Ӯ дӯстона ва иҷтимоӣ низ буд. Ӯ дар файзи одамон, инчунин бо Худо, афзуд! Дар як лаҳза дар давоми хидмати оммавии худ, Исо дар бораи фарқиятҳое, ки одамон байни аскетизми Яҳё ва тарзи ҳаёти дастраси Исо мушоҳида карданд, сухан гуфт.
«Яҳёи Таъмиддиҳанда на нон мехӯрд ва на шароб менӯшид ... Писари Одам хӯрда ва нӯшида омад ... дӯсти боҷгирон ва гуноҳкорон» (Луқо 7:33-34).
Исо ба одамон кушода ва дастрас буд. Ӯ ҳамчун писар ва ҳамчун калонсол шахси дӯстдошта буд. «Ӯ дар файзи Худо ва одамон афзуд.»
Исо ба осонӣ дӯст пайдо мекард (Юҳанно 1:35-50; Луқо 7:34; Юҳанно 15:15). Ӯ дар Мактаби ибрӣ беҳтарин донишҷӯи дӯстдошта интихоб мешуд! Ӯ ба одамон бо меҳрубонӣ ва муҳаббат муроҷиат мекард ва онҳоро рӯҳбаланд мекард. Ӯ ба онҳо дар вақти эҳтиёҷот кӯмак мекард – хоҳ эҳтиёҷи хурди ҷисмонӣ ба монанди хӯрок, хоҳ эҳтиёҷи бузурги эмотсионалӣ ба монанди марги шахси наздик (Юҳанно 11:11). Чӣ тавре ки Ӯ он вақт буд, ҳоло ҳам ҳамин тавр аст. Чӣ гуна дӯсте дорем мо дар Исо!
Худованди мо Исо
«барои некӣ кардан мерафт» (Аъмол 10:38),
ва ҳоло Ӯ аз мо хоҳиш мекунад, ки намунаи Ӯро пайравӣ кунем. Исо махсусан аз мо хоҳиш кард, ки ба дигарон хидмат кунем, намунаи Ӯро пайравӣ кунем, вақте ки Ӯ пойҳои шогирдонашро шуст.
«Ҳоло ки Ман, Худованд ва Устоди шумо, пойҳои шуморо шустам, шумо низ бояд пойҳои якдигарро шӯед. Ман ба шумо намуна гузоштам, ки шумо низ ҳамон тавре ки Ман ба шумо кардам, кунед. Ба шумо рост мегӯям, ҳеҷ бандае аз хоҷаи худ бузургтар нест, ва ҳеҷ паёмбаре аз фиристандаи худ бузургтар нест. Ҳоло ки шумо ин чизҳоро медонед, агар онҳоро иҷро кунед, баракат хоҳед ёфт» (Юҳанно 13:14-17).
Исо мехоҳад, ки мо ба одамон дӯстона, кушода ва дастрас бошем – чунон ки Ӯ буд. Ӯ аз мо хоҳиш мекунад, ки фурӯтан, меҳрубон, дилсӯз ва мулоим бошем (Қӯлассиён 3:12-14) – чунон ки Ӯ буд. Ӯ аз мо хоҳиш мекунад, ки дар паҳлӯи одамоне, ки дар дард ё изтироб ҳастанд, бошем, онҳоро тасаллӣ диҳем ва рӯҳбаланд кунем (2 Қӯринфӣ 1:3-4) – чунон ки Ӯ кард. Ӯ аз мо хоҳиш мекунад, ки ба одамоне, ки заиф ва нотавон ҳастанд, шифо ва қувват бахшем (Ибриён 12:12-13) – чунон ки Ӯ кард. Ӯ аз мо хоҳиш мекунад, ки ба дигарон хидмат кунем, чунон ки Ӯ ба мо хидмат мекунад ва ғамхорӣ мекунад.
«Ман ба шумо намуна гузоштам, ки шумо низ ҳамон тавре ки Ман ба шумо кардам, кунед» (Юҳанно 13:15).
Ӯ намунаи комили мост! Мо бояд кӯшиш кунем, ки мисли Ӯ бошем.
