Юнус: Поён рафтан, даромадан, ба муқобили Худо рафтан
Поён рафтан
«Ва каломи Худованд ба Юнус, писари Амиттай, нозил шуд, ки гуфт: «Бархез, ба Нинве, он шаҳри бузург, бирав ва бар зидди он фарёд кун; зеро ки шарорати онҳо ба ҳузури Ман расидааст» (Юнус 1:1-2 NKJV). «Каломи Худованд» дар китоби Юнус се маротиба (1:1, 3:1,3) омадааст. Се дар Навиштаҳо аз комилияти илоҳӣ сухан меронад. «Каломи Худованд то абад боқӣ мемонад» (1 Петрус 1:25), ва онро бояд қабул кард ва ба он итоат кард.
Юнус аз каломи Худованд бегона набуд. Ӯ «банда» ва «пайғамбар»-и Худо буд (2 Подшоҳон 14:25). Худованд ба Юнус каломи Худро дод – имтиёзи бузург бо масъулиятҳои бузург. Амиттай, номи падари Юнус, маънои «ҳақиқати Худо» ё «вафодории ман»-ро дорад ва он ба мо хотиррасон мекунад, ки Худо ба мо ҳақиқатро додааст. Исо, вақте ки ба Падари Худ дуо мекард, эълон кард: «Каломи Ту ҳақиқат аст» (Юҳанно 17:17). Мо бояд ҳақиқатро қабул кунем ва ба он вафодор бошем. Юҳанно навишт: «Ман шодии бузургтаре надорам, аз шунидани он ки фарзандони ман дар ҳақиқат роҳ мераванд» (3 Юҳанно 4).
Ба пайғамбар Юнус гуфта шуд, ки бархезад ва ба Нинве, пойтахти Ашшур, биравад. Он ҳам аз рӯи андоза ва ҳам аз рӯи шарорат бузург буд. Он вақт ҳамчун ҳозира, Худо гуноҳҳои шахсони алоҳида, шаҳрҳо ва кишварҳоро ба ҳисоб мегирифт. Шарорати ин мардум чунон буд, ки Худо қариб буд, ки бар онҳо ҳукмро биёрад. Аммо пеш аз ин, Ӯ Юнусро фиристод, то «бар зидди» шаҳр фарёд кунад (1:2).
Нофармонӣ карда, «Юнус бархост, то ба Таршиш гурезад» (ояти 3). Нинве ба самти шарқ буд; Юнус ба ғарб рафт, то ҳадди имкон аз ҳузури Худованд гурехт. Барои ҳар касе, ки ҳузури Ӯро нафрат мекунад, шодӣ нест. Довуд навишт: «Дар ҳузури Ту пуррагии шодӣ аст» (Забур 16:11). Ҳарчанд Юнус дар роҳи поёнравӣ буд, ӯ аз чашми Худо гурехта наметавонист, зеро Ӯ ҳама чизро мебинад ва медонад (нигаред ба Ибриён 4:13; Забур 139:7-12).
Юнус роҳи худро пеш гирифт, аммо Исо фарқ дошт. Аз ҷониби Падари Худ фиристода шуда, Ӯ гуфт: «Ман аз осмон фуромадаам, на барои иҷрои иродаи Худ, балки иродаи Фиристандаи Худ» (Юҳанно 6:38) ва «Инак, Ман омадаам, то иродаи Туро, эй Худо, ба ҷо оварам» (Ибриён 10:9). Дар Ҷатсамонӣ, бо салиб дар пеши назараш, Исо дуо кард: «Падар, агар иродаи Ту бошад, ин косаро аз Ман дур кун; аммо на иродаи Ман, балки иродаи Ту ба ҷо оварда шавад» (Луқо 22:42).
Юнус, ки бо иродаи худ рафтор мекард, «ҳаққи роҳро пардохт» (Юнус 1:3). Гурехтан аз ҳузури Худованд ба мо гарон хоҳад афтод. Бузургтарин талафот муошират бо Масеҳ хоҳад буд, аммо мо инчунин муошират бо ҳамбоваронро аз даст медиҳем. Дар киштӣ ҳангоми гурехтан, Юнус аз ҳеҷ гуна муоширати воқеӣ лаззат набурдааст. Мо ӯро танҳо меёбем, чунон ки Павлус навишт: «Адолат бо беқонунӣ чӣ муошират дорад? Ва нур бо торикӣ чӣ муошират дорад?» (2 Қӯринтиён 6:14).
«Ва Худованд боди сахтеро бар баҳр фиристод, ва тӯфони бузурге дар баҳр бархост, ба тавре ки киштӣ қариб буд, ки шикаста шавад» (Юнус 1:4). Чор чизи бузург – «шаҳри бузург», «боди бузург», «тӯфони бузург» ва «моҳии бузург» (оятҳои 2,4,12,17) – дар Юнус 1 омадаанд. Худованд Юнусро ба он шаҳри бузург фиристод, аммо пайғамбар нофармонӣ кард. Аммо, боди бузурге, ки Худованд фиристод, итоат кард ва тӯфони бузургеро ба вуҷуд овард. Моҳии бузург низ ба фармони Худованд итоат кард.
Баҳре, ки дар Юнус 1 тасвир шудааст, тасвири ҷаҳони имрӯзаи мост. Одамон бе Худо, бе Чӯпон, ба ин тараф ва он тараф партофта мешаванд, оромиш надоранд (Матто 9:36; Ишаъё 57:20-21). Ба ҳамин монанд, «маллоҳон тарсиданд; ва ҳар кас ба худои худ фарёд кард» (Юнус 1:5). Гӯё ҳар кас худои дигар дошт! Онҳо Худои ҳақиқӣ ва зиндаро намедонистанд, ки танҳо Ӯ метавонист вазъияти онҳоро тағйир диҳад, зеро бод ва баҳр ба Ӯ итоат мекунанд. Дар ҷаҳоне, ки дар он бесарусомонӣ ва ошуфтагӣ ҳукмфармост, имондор ба Худованд Исо метавонад аз «оромии Худо» лаззат барад, зеро ӯ «бо Худо ба воситаи Худованди мо Исои Масеҳ сулҳ дорад» (Филиппиён 4:7; Румиён 5:1).
Юнус ба муҳити худ комилан бепарво буд – Ӯ «сахт хоб буд» (Юнус 1:5) аз сабаби нофармонӣ ба Худованд. Бисёре аз имондорон имрӯз мисли Юнус хобанд ва албатта ба назар мерасанд ки мурдаанд. Беимонон мурдаанд (Эфсӯсиён 2:1), аммо мо, ки имондорем, бояд бештар ва бештар ба Худованд Исо монанд бошем. Павлус навишт: «Эй шумо, ки хобед, бедор шавед, аз мурдагон бархезед, ва Масеҳ ба шумо нур хоҳад дод» (5:14).
«Сардор назди [Юнус] омад ва ба ӯ гуфт: «Чӣ маъно дорад, эй хобкунанда? Бархез, ба Худои худ дуо кун; шояд Худои ту моро ба назар гирад, то ки мо нобуд нашавем» (Юнус 1:6, нигаред ба 1 Подшоҳон 18:26,29). Худои мо дуоро мешунавад ва ҷавоб медиҳад. Ӯ гуфт: «Ба Ман дуо кун, ва Ман ба ту ҷавоб хоҳам дод, ва ба ту чизҳои бузург ва пурқувватро нишон хоҳам дод, ки ту намедонӣ» (Ирмиё 33:3). Худои мо чунон бузург аст, ки Ӯ эълон кард: «Пеш аз он ки онҳо дуо кунанд, Ман ҷавоб хоҳам дод; ва ҳангоме ки онҳо ҳанӯз сухан мегӯянд, Ман хоҳам шунид» (Ишаъё 65:24). Мутаассифона, мо ҳанӯз Юнусро дар ҳоли дуо намебинем, зеро ӯ дар ҳақиқат аз муошират бо Худо берун буд.
Маллоҳон, ки мехостанд ҷони худро наҷот диҳанд, гуфтанд: «Биёед, қуръа партоем, то бидонем, ки ин мусибат ба хотири кӣ бар мо омадааст. Пас, онҳо қуръа партофтанд, ва қуръа ба Юнус афтод» (Юнус 1:7). Бешубҳа, ҳокимияти Худо боис шуд, ки қуръа ба бандаи Ӯ афтад, ва он гоҳ маллоҳон аз ӯ панҷ савол пурсиданд (ояти 8):
«Ба хотири кӣ ин мусибат бар мо омадааст?» Юнус гунаҳкор буд.
- «Шуғли ту чист?» Юнус, банда ва пайғамбари Худованд, ҳоло гуфт: «Ман аз Худованд метарсам» (ояти 9). Худованд Исо мехоҳад, ки мо то омадани Ӯ бо Ӯ машғул бошем (Луқо 10:38-42-ро баррасӣ кунед). Шуғли шумо чист?
- «Аз куҷоӣ?» Мо ҳама аз Одам, инсони аввал, ҳастем ва бо нофармонии ӯ мо гунаҳкор шудем (Румиён 5:12). Худоро барои Инсони Дуюм, Худованд Исо, шукр гӯед, зеро бо итоати Ӯ «бисёриҳо одилона хоҳанд шуд» (ояти 19)! Юнус гуфт: «Ман ибрӣ ҳастам» (Юнус 1:9).
- «Кишвари ту чист?» Дӯсти азизи масеҳӣ, оё медонӣ, ки кишвари хеле беҳтаре аз кишваре, ки имрӯз дар он зиндагӣ мекунӣ, вуҷуд дорад? Ин «кишвари осмонӣ» аст (Ибриён 11:16). «Шаҳрвандии мо дар осмон аст, ки аз он ҷо мо низ бо шавқ Наҷотдиҳанда, Худованд Исои Масеҳро интизорем» (Филиппиён 3:20).
- «Аз кадом қавмӣ?» Мо «халқи махсуси Ӯ», «аз ҷониби Худо интихобшуда ва гаронбаҳо» ҳастем (1 Петрус 2:9,4). Юнус ба заминаи ибронии худ ишора кард (Юнус 1:9). Чунин ба назар мерасад, ки Юнус аз ибрӣ буданаш хеле ифтихор мекард. Дар ин бора, муаллими Библия Ҳарри А. Айронсайд гуфт: «Ифтихор ва таассуб дар асоси ҳамаи саркашӣ ва бероҳагии ӯ буд. Ӯ медонист, ки Худо сабур аст ва аз раҳмат лаззат мебарад. Аз ин рӯ, Юнус аз обрӯи худ метарсид.»
- Пас саволҳои дигар буданд, аз ҷумла: «Чаро ин корро кардӣ?» (ояти 10). Барои гурехтан аз ҳузури Худованд ҳеҷ сабаби хубе буда наметавонад. Вақте ки дигарон Ӯро тарк карданд, Худованд «Исо ба дувоздаҳ гуфт: «Оё шумо ҳам мехоҳед биравед?» Аммо Шимъӯн Петрус ба Ӯ ҷавоб дод: «Худованд, назди кӣ равем? Ту каломи ҳаёти ҷовидонӣ дорӣ. Ва мо имон овардаем ва медонем, ки Ту Масеҳ, Писари Худои зинда ҳастӣ» (Юҳанно 6:67-69).
Барои Юнус саволи дигаре буд: «Ба ту чӣ кунем, то баҳр барои мо ором шавад?» (Юнус 1:11). Маллоҳон мутмаин буданд, ки Юнус сабаби вазъияти онҳост. Ғамгин аст, ки чӣ тавр нофармонии як нафар метавонад ба ин қадар одамон таъсир расонад. Юнус ба маллоҳон гуфт: «Маро бардоред ва ба баҳр партоед; он гоҳ баҳр барои шумо ором хоҳад шуд. Зеро ман медонам, ки ин тӯфони бузург ба хотири ман аст» (Юнус 1:12). Ман мутмаинам, ки ӯ ҳангоми пардохти ҳаққи роҳ фикр мекард, ки дар Таршиш фуруд хоҳад омад, ва ҳеҷ тасаввуре надошт, ки ба ҷои он чӣ рӯй хоҳад дод. «Таршиш» маънои «вай боиси фақр хоҳад шуд»-ро дорад, ва Юнус фақир шуд. Дар ҳақиқат, ҳар гоҳе ки мо роҳи худро интихоб кунем, он ба лоғарии рӯҳ меорад.
Юнус аз ҳузури Худованд мегурехт, аммо Худованд аз Юнус намегурехт! Худованд дили Юнусро меҷуст ва ӯро ба назди Худ бармегардонд, ҳарчанд ин восита барои пайғамбари Ӯ дардовар мебуд. Аз Худованд дур шудан, танҳо нооромӣ вуҷуд дорад. Баръакс, шогирдон дар итоат ба Худованд ва дар ҳузури Ӯ оромии бузургеро аз сар гузарониданд (Марқӯс 4:35-39, 6:45-51).
Ба ҷои он ки Юнусро ба баҳр партоянд, маллоҳон «сахт қаиқ ронданд, то ба хушкӣ баргарданд, аммо натавонистанд, зеро баҳр бар зидди онҳо бештар тӯфонӣ мешуд» (Юнус 1:13). Онҳо намехостанд кореро кунанд, ки Юнус дастур дода буд, аммо дар кӯшишҳои худ бар зидди Худованд қаиқ меронданд. Дар хатари наздик, «онҳо ба Худованд фарёд карданд ва гуфтанд: «Эй Худованд, илтимос, моро ба хотири ҷони ин мард нобуд накун, ва моро ба хуни бегуноҳ айбдор накун; зеро Ту, эй Худованд, он чиро, ки ба Ту писанд омад, кардӣ» (ояти 14). Ин аввалин зикри дуо дар китоби Юнус аст. Мутаассифона, Юнус ҳанӯз аз муошират бо Худо берун буд ва дар ин вақт ба дуо таваҷҷӯҳ надошт.
Равшан аст, ки дар ин лаҳза маллоҳоне, ки дуо мекарданд, дар бораи Худованд чизе медонистанд. Юнус ба онҳо гуфта буд, ки Худованд баҳр ва хушкиро офаридааст. Онҳо инро ва қудрати Ӯро эътироф карданд, «пас онҳо Юнусро бардошта, ба баҳр партофтанд, ва баҳр аз хашми худ бозистод» (ояти 15). Ин мӯъҷизаи бузурге буд! Бале, бод ва баҳр бояд ба Офарандаи худ итоат кунанд. Худои мо дар ҳақиқат бузург аст (Хуруҷ 15:11; Забур 107:25-29-ро баррасӣ кунед).
Маллоҳон, ки баҳри хашмгинро акнун ором диданд, «аз Худованд сахт тарсиданд, ва ба Худованд қурбонӣ оварданд ва назр карданд» (ояти 16). Он чиро, ки онҳо карданд, мо бояд ба Худованд вогузорем, зеро танҳо Ӯ метавонад онро қадр кунад. Як чиз мутмаин аст: онҳо ба ин дарк оварда шуданд, ки худоёни онҳоро бо «Худованд, Худои осмон, ки баҳр ва хушкиро офаридааст» (ояти 9) муқоиса кардан мумкин нест.
«Ва Худованд моҳии бузургеро тайёр карда буд, то Юнусро фурӯ барад. Ва Юнус се рӯз ва се шаб дар шиками моҳӣ буд» (ояти 17).
Даромадан
Пеш аз он ки Юнус кӯшиш кард, ки аз ҳузури Худованд гурезад, ӯ метавонист дар бораи куҷо рафтан интихоб кунад. Вақте ки дар шиками моҳии бузург буд, ӯ наметавонист ягон роҳи сафарро муайян кунад. Дар он ҷо, Юнус комилан ба раҳмати Худо вогузошта шуд ва дар ҷое, ки Худо мехост ба ӯ дарсҳо омӯзонад.
Дар киштӣ, сардор ба Юнус гуфта буд: «Ба Худои худ дуо кун», аммо бори аввал, ки мо Юнусро дар ҳоли дуо меёбем, «аз шиками моҳӣ» аст (ояти 6, 2:1). Инсони комил, Худованд Исо, дар салиб буд, вақте ки Ӯ дуо кард: «Падар, онҳоро бубахш, зеро онҳо намедонанд, ки чӣ мекунанд» (Луқо 23:34). Новобаста аз он ки мо дар куҷоем, Падари мо омода аст, ки дуоҳои моро бишнавад ва мувофиқи иродаи Худ ба онҳо ҷавоб диҳад.
Юнус гуфт: «Ту маро ба умқ, ба дили баҳрҳо партофтӣ, ва обхезӣ маро иҳота кард; ҳамаи мавҷҳо ва мавҷҳои Ту аз болои ман гузаштанд» (Юнус 2:3). Чунин буд таҷрибаи Худованд Исо, зеро нубуввати Забур 42:7 мегӯяд: «Ҳамаи мавҷҳо ва мавҷҳои Ту аз болои Ман гузаштанд.» Таҷрибаи маъмулии Юнус дар моҳӣ мустақиман ба Худованд Исо ишора мекунад. Ӯ худаш гуфт: «Зеро чунон ки Юнус се рӯз ва се шаб дар шиками моҳии бузург буд, ҳамин тавр Писари Одам се рӯз ва се шаб дар дили замин хоҳад буд ... бузургтар аз Юнус дар ин ҷост» (Матто 12:40–41).
Ҳангоме ки дар салиб ҳамаи мавҷҳо ва мавҷҳои Худо аз болои Худованд Исо гузаштанд, ва бо имон мо мешунавем, ки Ӯ дуо мекунад: «Маро наҷот деҳ, эй Худо! Зеро обҳо то гардани Ман расидаанд. Ман дар лойи чуқур ғарқ мешавам, ки дар он ҷо истодан нест; Ман ба обҳои чуқур омадаам, ки дар он ҷо обхезӣ маро фаро мегирад» (Забур 69:1-2). Кадоме аз мо метавонад азобҳоеро, ки Худованд Исо аз Худои муқаддас дар тӯли се соати торикӣ гирифтааст, чен кунад? Чунин азоб барои мо нофаҳмост.
Вақте ки Юнус дар шиками моҳии бузург дуо мекард, ӯ гуфт: «Ман аз назари Ту партофта шудаам; аммо боз ба сӯи маъбади муқаддаси Ту назар хоҳам кард» (Юнус 2:4). Юнус, ки аз ҳузури Худованд гурехта буд, масофаеро, ки вуҷуд дошт, эътироф кард, ки ӯ бо Худои худ муошират надошт.
Юнус идома дод: «Обҳо маро иҳота карданд, ҳатто то ҷони ман; умқ маро иҳота кард; алафҳои бегона ба сари ман печида буданд» (ояти 5). Забурнавис навишт: «Хашми Ту бар ман вазнин аст, ва Ту маро бо ҳамаи мавҷҳои Ту азоб додӣ ... Хашми шадиди Ту аз болои ман гузаштааст» (Забур 88:7,16). Барои Худованд Исо, тоҷи хорҳо дар болои сари Ӯ буд (Матто 27:29). «Ман ба поёни кӯҳҳо фуромадам; замин бо панҷараҳои худ то абад дар паси ман баста шуд; аммо Ту ҷони маро аз чоҳ баровардӣ, эй Худованд, Худои ман» (Юнус 2:6). «Ту маро дар чоҳи пасттарин, дар торикӣ, дар умқҳо гузоштӣ» (Забур 88:6). Юнус, ки нофармонӣ карда буд, дар бораи дохил шудан ба шиками моҳии бузург интихобе надошт. Худованд Исо, ки комилан итоаткор буд, бо хоҳиши худ, бо муҳаббат барои гунаҳкорон ба марг рафт.
Дар он ҷо, дар шиками моҳӣ, чизҳо барои Юнус тағйир ёфтанд. Худо дар рӯҳи ӯ кор кард, ва Юнус «Худовандро ба ёд овард» (Юнус 2:7) дар дуо, ҳамду сано ва шукргузорӣ. Ӯ гуфт: «Ман ба Ту бо овози шукргузорӣ қурбонӣ хоҳам кард; он чиро, ки назр кардаам, адо хоҳам кард. Наҷот аз Худованд аст» (ояти 9). Ҳарчанд дар шиками моҳии бузург буд, ҷони Юнус наҷот ёфт, ва ӯ аз ин рӯ шукргузориро ҳамчун қурбонӣ ба Худо пешниҳод кард. Бигзор мо низ «доимо қурбонии ҳамду саноро ба Худо пешниҳод кунем, яъне меваи лабони худро, ки ба номи Ӯ шукр мегӯянд» (Ибриён 13:15; нигаред ба Забур 116:16-17). Вақте ки Юнус ба он нуқта дар рӯҳи худ расид, «Худованд ба моҳӣ сухан гуфт, ва он Юнусро ба хушкӣ қай кард» (Юнус 2:10).
«Наҷот аз Худованд аст» (ояти 9, нигаред ба Аъмол 4:12; Матто 1:21; 2 Қӯринтиён 6:2). Ин ҳақиқати аҷиб аст! Оё шумо бо имон ин наҷоти бузургро, ки ба ҳама озодона дода мешавад, қабул кардаед? Агар шумо наҷоти Ӯро рад кунед, аз хашми Худо гурехтан мумкин нест.
Рафтан ба
«Ва каломи Худованд бори дуюм ба Юнус нозил шуд, ки гуфт: «Бархез, ба Нинве, он шаҳри бузург, бирав ва ба он паёмеро, ки Ман ба ту мегӯям, мавъиза кун» (3:1-2). Худо Худои барқарорсозӣ аст (Забур 23:3, Ҳастӣ 35:9). Ӯ Юнусро барқарор кард, ки ҳоло омода буд, ки ба каломи Ӯ итоат кунад ва ба Нинве биравад. Худованд Исо гуфт: «Шумо дӯстони Ман ҳастед, агар ҳар он чиро, ки Ман ба шумо фармон медиҳам, иҷро кунед» (Юҳанно 15:14).
Худованд Юнусро бо паёми Худ фиристод. Пайғамбар ҳақ надошт, ки паёмро тағйир диҳад; он бояд паёми Худованд мебуд (Ҳизқиёл 3:4; Ирмиё 1:7-ро баррасӣ кунед). Гирифтани паём аз Худованд имтиёзи бузург аст, ва муҳим аст, ки он бовафоёна расонида шавад.
Юнус бархост ва ба шаҳри дуруст дар кишвари дуруст, мувофиқи каломи Худованд рафт. «Нинве шаҳри ниҳоят бузург буд, ки масофаи се рӯз роҳро дар бар мегирифт. Ва Юнус дар рӯзи аввали роҳ ба шаҳр даромаданро оғоз кард. Он гоҳ ӯ фарёд кард ва гуфт: «Ҳанӯз чил рӯз, ва Нинве сарнагун хоҳад шуд!» (Юнус 3:3-4). Бо файз, Худо ба нинвегиҳо 40 рӯз дод, то тавба кунанд. Ӯ аз ҳукм лаззат намебарад; ин кори аҷиби Ӯ, «амали ғайриоддии Ӯ» аст (Ишаъё 28:21). Петрус гуфт: «Худованд ... нисбат ба мо сабур аст, намехоҳад, ки касе нобуд шавад, балки ҳама ба тавба оянд ... Сабурии Худованди мо наҷот аст» (2 Петрус 3:9,15).
Юнус танҳо як рӯз роҳ рафт. Чаро ӯ идома надод? Зарурат набуд. Кори Худо дар як канори шаҳр оғоз ёфт ва ба зудӣ ба канори дигар паҳн шуд. «Мардуми Нинве ба Худо имон оварданд, рӯза эълон карданд ва аз бузургтарин то хурдтаринашон ҷомаи пашмин пӯшиданд» (Юнус 3:5). Онҳо «ба Худо имон оварданд» ва тавба карданд. Тавба ҳаракати илоҳӣ дар рӯҳ аст, ки дар пайи имон меояд. Имон ба Худо бовар кардан аст – каломи Ӯро қабул кардан. Ба ибораи дигар, имон қабули шаҳодати илоҳӣ аз ҷониби рӯҳ аст (Юҳанно 3:33). Исо гуфт: «Ҳар кӣ каломи Маро мешунавад ва ба Фиристандаи Ман имон меоварад, ҳаёти ҷовидонӣ дорад, ва ба ҳукм намеояд, балки аз марг ба ҳаёт гузаштааст» (Юҳанно 5:24). Мардуми Нинве тавба карданд; шумо чӣ?
«Ва Худо аз балое, ки гуфта буд, бар онҳо хоҳад овард, пушаймон шуд, ва онро накард» (Юнус 3:10). Ин шаҳри бузург, ки шарорати он ба ҳузури Худованд расида буд, тағйир ёфт (оятҳои 7-8). Пас аз шунидани каломи Худованд, онҳо аз роҳҳои бади худ ва зӯроварӣ рӯй гардонданд. Дар асл, Худо шаҳрро бо тағйир додани одамони он тағйир дод. «Агар ... мардум ... худро фурӯтан кунанд, ва дуо кунанд ва рӯи Маро ҷӯянд, ва аз роҳҳои бади худ рӯй гардонанд, он гоҳ Ман аз осмон хоҳам шунид, ва гуноҳи онҳоро хоҳам бахшид ва замини онҳоро шифо хоҳам дод» (2 Вақоеънома 7:14).
Вақте ки мо ба ҷаҳони имрӯзаи худ назар мекунем, зӯроварӣ ва шарорат меафзояд. Мардон бе худдорӣ ва бераҳм ҳастанд. Биёед барои онҳое, ки Инҷилро мавъиза мекунанд, дуо кунем, ки он «қудрати Худо барои наҷот» аст (Румиён 1:16).
Муқобилият
Мутаассифона, дар Юнус 4 мо мебинем, ки пайғамбар боз ба муқобили иродаи Худо меравад. Мардуми Нинве тавба карданд. Онҳо ба Худо ба воситаи мавъизаи бандаи Ӯ Юнус имон оварданд. Ин бояд сабаби шодӣ ва шукргузории зиёд мебуд, аммо бо Юнус чунин набуд. Ӯ хашмгин буд, ки Худо ҳукмро бар шаҳр боздошт (ояти 1).
Даҳ маротиба дар ин боб мо мебинем, ки Юнус ҷонишинҳои шахсӣ – «ман», «маро» ва «ман»-ро истифода мебарад. Решаи хашми Юнус худ буд. Ӯ ба ҷои файз, раҳмат ва муҳаббати Худо бо худ машғул буд. Ҳамчун бандагони Ӯ, мо ҳама бояд эътироф кунем, ки Оне, ки мо ба Ӯ хидмат мекунем, «меҳрубон ва раҳим ... дар хашм суст ва дар муҳаббат фаровон» аст (ояти 2). Чӣ аҷиб аст донистани он ки ин Худои мост. Мутаассифона, Юнус аз он чиро, ки дар бораи Ӯ медонист, лаззат намебурд, аз ин рӯ аз Худованд хоҳиш кард, ки ҷони ӯро бигирад (ояти 3).
Айронсайд навишт: «Эҳтимол кам касе аз мо дарк мекунад, ки худ дар муҳаббатҳои мо чӣ қадар ҷои қавӣ дорад, то даме ки чизе ба миён меояд, ки ба шаъну шарафи шахсии мо таъсир мерасонад. Он гоҳ мо нишон медиҳем, ки аз кадом рӯҳ ҳастем. Дар мо бештар аз табиати Юнус вуҷуд дорад, ки мо ҳатто ба худ иқрор шуданро дӯст намедорем. Аммо эътироф кардани нокомӣ яке аз қадамҳои аввалин ба сӯи наҷот аз он аст.» Юнус гуфт: «Барои ман мурдан беҳтар аз зиндагӣ кардан аст» (ояти 3), аммо Павлус гуфт: «Зеро барои ман, зиндагӣ Масеҳ аст, ва мурдан фоида аст» (Филиппиён 1:21). Ҳавворӣ мақсад дошт ва Масеҳро дар пеши назари худ дошт (нигаред ба 3:7-9).
Мо намехонем, ки Худованд аз Юнус хашмгин буд. Балки, Ӯ танҳо пурсид: «Оё барои ту хашмгин будан дуруст аст?» (Юнус 4:4). Юнус ба савол ҷавоб надод, аммо мутмаин бошед, ки он ба дили ӯ таъсир расонд, «зеро каломи Худо зинда ва пурқувват аст, ва аз ҳар шамшери дудама тезтар аст, ҳатто то ҷудо кардани ҷон ва рӯҳ, ва буғумҳо ва мағзи устухон, ва донандаи фикрҳо ва ниятҳои дил аст» (Ибриён 4:12).
«Ва Юнус аз шаҳр берун рафт ва дар тарафи шарқии шаҳр нишаст. Дар он ҷо ӯ барои худ паноҳгоҳе сохт ва дар зери он дар соя нишаст, то бубинад, ки бо шаҳр чӣ мешавад» (Юнус 4:5). Бо берун рафтан, ӯ ба муқобили иродаи Худо мерафт. Ӯ «барои худ паноҳгоҳе сохт»; ба Юнус гуфта нашуда буд, ки ин корро кунад. Он чиро, ки ӯ кард, ба ӯ бадбахтӣ овард. Амалҳои ҷисм, ки яке аз онҳо «ҳавасҳои худхоҳона» аст (Ғалотиён 5:20), бешубҳа дар ҳаёти мо бадбахтӣ ба вуҷуд меоранд. Боз ҳам, Юнус мувофиқи фикрҳои ҳозираи Худо амал намекард.
Худованд дид, ки он чиро, ки Юнус барои худ сохт, танҳо ба ӯ мушкилот овард. Бо файз, Ӯ барои бандаи Худ чизи хеле беҳтареро тайёр кард – як растанӣ – ки Юнус аз он ниҳоят шод буд. Аммо Худованд ҳанӯз дарсҳое дошт, ки Юнус бояд меомӯхт: «Аммо вақте ки субҳи рӯзи дигар дамид, Худо кирмеро тайёр кард, ва он ба растанӣ чунон зарар расонд, ки он хушк шуд» (Юнус 4:7). Чаро Худо растаниро ин қадар зуд дур кард? Гуфта мешавад, ки Юнус аз он шод буд, аммо мо намехонем, ки ӯ барои он ба Худованд шукр гуфтааст. Худо аз фарзандони Худ интизор аст, ки барои он чиро, ки Ӯ ба онҳо медиҳад, шукргузор бошанд (Эфсӯсиён 5:20). Юнус сарпӯшро нодида гирифт, аз ин рӯ Худованд онро гирифт.
Чизи чоруме, ки Худованд тайёр кард, «боди шарқии сахт» буд; ва офтоб ба сари Юнус зад, ба тавре ки ӯ беҳол шуд. Он гоҳ ӯ барои худ маргро хост ва гуфт: «Барои ман мурдан беҳтар аз зиндагӣ кардан аст» (Юнус 4:8). Ин бори дуюм аст, ки Юнус гуфт, ки мехоҳад бимирад. Аз ин рӯ, Худо пурсид: «Оё барои ту хашмгин будан дар бораи растанӣ дуруст аст?» Ва ӯ гуфт: «Барои ман хашмгин будан дуруст аст, ҳатто то марг» (ояти 9). Юнус аз Худо хашмгин буд!
Баръакс, пас аз он ки Айюб бандагон, ҳайвонот ва фарзандони худро аз даст дод, «ӯ ба замин афтод ва саҷда кард ... «Худованд дод, ва Худованд гирифт; муборак бод номи Худованд.» Дар ҳамаи ин Айюб гуноҳ накард ва Худоро ба бадӣ айбдор накард» (Айюб 1:20-22). Юнус, ки ҳанӯз бо худ машғул буд, ҳанӯз омода набуд, ки он чиро, ки ҳуқуқи худ медонист, раҳо кунад.
Дӯсти азизи масеҳӣ, мо дар ин ҷаҳон, ки Худованд Исоро рад кардааст, ҳеҷ ҳуқуқе надорем. Аммо, Ӯ дар осмон ва дар замин ҳамаи ҳуқуқҳоро дорад, чунон ки Ӯ эълон кард: «Ҳамаи қудрат ба Ман дода шудааст» (Матто 28:18). «Худо ин Исоро, ки шумо салиб кардед, ҳам Худованд ва ҳам Масеҳ гардонд» (Аъмол 2:36).
Имрӯз мо медонем, ки худи фазои ҷаҳон аз талабот ба ҳуқуқҳои инсонӣ дар ҳар самт пур аст. Чӣ қадар ҳайратовар аст, ки ҳамин чизро дар калисои эътирофкунанда низ ба таври қавӣ инъикос ёфтааст! Ин дар Лаодикия (Ваҳй 3:14) дида шуд, ки номи он маънои «ҳуқуқҳои мардум»-ро дорад. Хусусияти он калисо имрӯз маъмул аст.
Китоби Юнус бо сухани охирини Худованд ба бандаи Худ ба охир мерасад. «Аммо Худованд гуфт: «Ту ба растанӣ раҳм кардӣ, ки барои он заҳмат накашидӣ ва онро напарваридӣ, ки дар як шаб баромад ва дар як шаб нобуд шуд. Ва оё Ман ба Нинве, он шаҳри бузург, ки дар он беш аз саду бист ҳазор нафар ҳастанд, ки дасти росту чапи худро фарқ карда наметавонанд – ва чорвои зиёд – раҳм накунам?» (оятҳои 10-11). Юнус бояд ба 120,000 кӯдаки шаҳр бештар аз растанӣ шафқат мекард. Худои мо Худои шафқат аст (Нолаҳо 3:22-23). «Ҳарчанд Ӯ ғамгинӣ меорад, аммо Ӯ мувофиқи фаровонии раҳматҳои Худ шафқат нишон хоҳад дод, зеро Ӯ бо хоҳиши худ азоб намедиҳад ва фарзандони одамро ғамгин намекунад» (оятҳои 32-33).
Лабони Юнус баста шуданд. Ҳақиқат ба дили ӯ расида буд. Файз, раҳмат ва муҳаббати Худо иродаи саркаши ӯро шикаст. Юнус ба нуқтае расида буд, ки Айюб садҳо сол пеш ба он расида буд: «Инак, ман паст ҳастам; ба Ту чӣ ҷавоб диҳам? Дасти худро бар даҳонам мегузорам. Як бор сухан гуфтам, аммо ҷавоб нахоҳам дод; бале, ду бор, аммо дигар идома нахоҳам дод» (Айюб 40:4-5). Худо бо раҳмати Худ дили бандаи Худро ҷуст ва ӯро ба нуқтае овард, ки ӯ безабон буд ва аз худ наҷот ёфт. Ин хоҳиши ҳамаи онҳоест, ки мехоҳанд аз ҳузури Худованд лаззат баранд: «Маро биҷӯй, эй Худо, ва дили маро бидон; маро бисанҷ ва изтиробҳои маро бидон; ва бубин, ки оё дар ман роҳи баде ҳаст, ва маро дар роҳи абадӣ роҳнамоӣ кун» (Забур 139:23-24).
Бигзор ақли Масеҳ, Наҷотдиҳандаи ман Ҳар рӯз дар ман зиндагӣ кунад, Бо муҳаббат ва қудрати Ӯ назорат кунад Ҳар он чиро, ки ман мекунам ва мегӯям.
Бигзор муҳаббати Исо маро пур кунад, Чунон ки обҳо баҳрро пур мекунанд; Ӯро баланд бардоштан, худро паст кардан, Ин ғалаба аст. —Кейт Барклай Вилкинсон (1859–1928)





