Оё шумо волидонеро мешиносед, ки аз аксҳои фарзандони худ лаззат намебаранд ва бо хурсандӣ онҳоро ба дӯстони худ нишон намедиҳанд? Худо боз ҳам бештар аз Писари маҳбуби худ лаззат мебарад ва дӯст медорад, ки Ӯро аз ҳар кунҷ ва дар ҳар фурсат ба мо нишон диҳад. Мо ҳаёти комил, марг дар салиб ва эҳёи Масеҳро дар Инҷилҳо дорем. Мо Ӯро мебинем, ки тавассути хизматгорони худ дар Аъмол кор мекунад, дар Номаҳо ҷалол дода шудааст ва ҳамчун Ғолиб ва Довари ниҳоӣ дар Ваҳй. Аҳди Қадим аз пешгӯиҳое пур аст, ки ба Ӯ ишора мекунанд. Он ба мо намунаҳо ва сояҳои зиёдеро низ медиҳад, ки Ӯро борҳо ва борҳо дар пеши чашмони дили мо мегузорад. Дар ҳақиқат, барои хонандаи бодиққат ёфтани саҳифае, ки дар он ба Ӯ ишорае набошад, хоҳ ошкоро ва хоҳ норавшан, душвор аст.
Китоби Эстер, ки дар он Худо ба номи худ ва ё ба ягон ишора ба дуо иҷозат надодааст, аз ин истисно нест. Вақте ки мо ин китобро баррасӣ мекунем, аввалин фикри мо дар бораи духтари зебои яҳудӣ аст, ки маликаи Форс шуд ва қаҳрамонона барои ҳаёти халқи худ илтимос кард. Аммо дар ин ҳикояи кӯтоҳ қаҳрамони дигаре низ ҳаст. Ва ин қаҳрамон, мисли аксари қаҳрамонони Библия, ба андозаи каме Худованди мо Исои Масеҳро инъикос мекунад. Биёед ба Мардакай ҳамчун тасвири Масеҳ дар радди Ӯ дар ин ҷо дар рӯи замин ва баландшавии наздики Ӯ назар кунем.
Мо Мардакайро дар боби дуюм вомехӯрем. Аз рӯи хронология, ин китоб ба фосилаи 40-солаи байни Эзро 6 ва 7 мувофиқат мекунад. Дар ҳоле ки Эзро ва Наҳемё бо таърихи боқимондаи яҳудиён, ки аз асорати Бобил баргаштанд, сарукор доранд, китоби Эстер як ҳикояи ҷолиби баъзе аз онҳоест, ки барнагаштанд. Худо ошкоро худро бо онҳо муаррифӣ намекунад – Ӯ онҳоро дар Ҳушаъ 1:9 «Ло-Аммӣ» (На халқи Ман) номид – аммо чашми Ӯ ҳамеша ба онҳост ва Павлус мегӯяд, ки «онҳо ба хотири падарон маҳбубанд» (Румиён 11:28 NKJV).
Меҳрубон
Вақте ки Мардакай ба мо ҳамчун як банёминӣ аз асорат муаррифӣ мешавад, мо фавран меҳрубонии ӯро мебинем. Ӯ Эстер (Ҳадасса), ҷияни ятими худро, мисли духтари худ тарбия кардааст. Муносибати онҳо муҳаббатомез аст, зеро вақте ки ӯро барои муаррифӣ ба подшоҳ мебаранд, Мардакай ҳар рӯз то ҳадди имкон наздик меояд, то аз аҳволи ӯ хабар гирад. Эстер бо итоат ба дастури Мардакай дар бораи ошкор накардани миллат ва заминаи оилавии худ, ҳамон тавре ки вақте ки ӯ ҳанӯз дар хона бо ӯ буд, ҷавоб медиҳад.
Вақте ки мо Инҷилҳоро мехонем, Худованди мубораки худро мебинем, ки бо дилсӯзӣ ва меҳрубонии аҷиб фарқ мекунад. Ӯ ҳар гуна ниёзҳоеро, ки дучор мешуд, қонеъ мекард. Ӯ ба махавиён даст расонд, кӯдаконро дар оғӯш гирифт, ба як гунаҳкори маъруф иҷозат дод, ки пойҳои Ӯро бо ашкҳои худ бишӯяд, вақт ҷудо кард, то дил ва виҷдони як зани сомариро ламс кунад, дар ҳоле ки дар салиб буд, ба ниёзҳои модараш ғамхорӣ кард ва ба ҳар роҳ ба камбағалон ва ниёзмандон муҳаббат нишон дод.
Содиқ
Дар Эстер 2:21-23 мо садоқати Мардакайро нисбат ба подшоҳ мебинем. Муҳим нест, ки подшоҳ як монархи форсӣ буд. Муҳим нест, ки хислати ғайриахлоқии ӯ. Ӯ подшоҳе буд, ки Худо ӯро ба тахт гузошта буд. Вақте ки Мардакай фаҳмид, ки подшоҳ дар хатари кушта шудан аст, ӯ тавассути Малика Эстер ба ӯ хабар дод. Масъала тафтиш карда шуд ва адолат нисбат ба гунаҳкорон иҷро карда шуд. Хизмати содиқонаи Мардакай ба подшоҳ ба таври лозима сабт шуд, аммо мукофотонида нашуд. Ба ҷои ин, Ҳомон Агогӣ, аз оилаи шоҳии душманони меросии Исроил, Амолеқиён, ба вазири асосии подшоҳ пешбарӣ карда шуд.
Худованди мубораки мо низ дар муносибати худ бо мақомоти ҳокимият дар давраи ҳаёти худ дар рӯи замин намунавӣ буд. Вақте ки Ӯро ба таҳриф ва барангехтани миллат ва манъ кардани пардохти андоз ба қайсар муттаҳам карданд, Ӯ ҳам аз ҷониби Пилат, ҳокими Рум, ва ҳам Ҳирод, подшоҳи лӯхтаки яҳудӣ-идумӣ, беайб дониста шуд. Ӯ худро ба беадолатиҳое, ки ба Ӯ карда шуданд, таслим кард, на бадгӯӣ кард ва на таҳдид кард, балки худро ба Ӯ, ки одилона доварӣ мекунад, супурд (1 Петрус 2:23). Худо садоқати Ӯро ба таври аҷиб сабт кардааст. Гарчанде ки душманони Худо ва халқи Ӯ ҳоло дар мавқеъҳои қудрат ҳастанд ва Марди Гуноҳ дар давраи мусибат бо қудрати баландтарин ҳукмронӣ хоҳад кард, Худо Худованд Исоро дар рӯзи оянда ба таври оммавӣ мукофотонида хоҳад кард.
Ҳамдард
Таҳдиди нобудсозии халқи яҳудӣ дар саросари Империяи Форс натиҷаи мустақими амали Мардакай мувофиқи иродаи Худо дар радди саҷда ба Ҳомон буд. Худо қасам хӯрда буд, ки бо Амолеқ доимо ҷанг хоҳад кард ва ба халқи худ дастур дода буд, ки инро фаромӯш накунанд (Такрори Шариат 25:17-19). Садоқати Мардакай ба Худо нафрат ва душмании Ҳомонро бар ӯ овард. Дар Ваҳй 12 мо душмании деринаи Шайтонро бар зидди Исроил, зане, ки Писари мардро ба дунё овард, мебинем, ки аз нафрати ӯ ба Масеҳ, ки барои ҳукмронӣ бар ҷаҳон пешбинӣ шудааст, бармеояд.
Вақте ки фармони нобуд кардани яҳудиён эълон шуд, он ба онҳо андӯҳи бузург овард. Мо Мардакайро бо либосҳои дарида, дар ҷомаи пашмин ва хокистар, гирякунон, андӯҳи онҳоро мубодила мекунем. Дар бораи Худованди мо низ мехонем: «Дар ҳамаи андӯҳи онҳо Ӯ андӯҳгин буд» (Ишаъё 63:9). Мо Ӯро мебинем, ки дар Инҷилҳо бар Ерусалим гиря мекунад, зеро медонад, ки чӣ гуна харобии бузурге ба ин халқ хоҳад омад. Ӯ бар онҳо фахр накард, ҳарчанд ин рӯй медод, зеро онҳо Ӯро рад мекарданд. Ва ҳатто имрӯз, аз ҷалол, Ӯ ҳама чизеро, ки ба худаш аз нафрати инсон нисбат ба Ӯ карда мешавад, сахт ҳис мекунад. Ин дар Аъмол 9:4 дида мешавад, вақте ки Ӯ аз осмон фарёд зад: «Шоул, Шоул, чаро Маро таъқиб мекунӣ?»
Дар ин шароити ниҳоят номусоид, Мардакай Эстерро ташвиқ ва маслиҳат дод, ки коре кунад, ки дар ниҳоят ба яҳудиён наҷот овард. Ӯ барои Эстер рӯза гирифт ва эҳтимол дуо ҳам кард (гарчанде ки дуо зикр нашудааст). Худованди мо боз ҳам бештар мекунад. Ӯ Саркоҳини бузурги мост, ки моро қавӣ мегардонад ва раҳмат ва файз медиҳад, то дар вақти ниёз кӯмак кунад. Мо ба Ӯ менигарем, вақте ки мо дар мусобиқаи ҳаёт медаванд, зеро Ӯ худаш мусобиқаро ба итмом расонидааст. Ӯ ба мо Каломи Худро барои роҳнамоӣ додааст ва ҳикматро ваъда медиҳад, агар мо онро бо имон талаб кунем (Ибриён 4:14-16; 12:1-2; Юҳанно 17:14; Яъқуб 1:5). Чӣ Наҷотдиҳандае дорем!
Таъқибшуда
Ҳомон дар нафрати бадхоҳонаи худ нисбат ба Мардакай як дорро ба баландии 75 фут сохт, ки дар он ӯ нақша дошт, ки Мардакайро пас аз гирифтани иҷозати подшоҳ овезад. Худо бо роҳи аҷиби худ нақшаҳои Ҳомонро барбод дод ва ӯро водор кард, ки бадии хоҳишҳои дили худро ошкор кунад. Ӯ худро касе мепиндошт, ки подшоҳ аз эҳтиром кардани ӯ лаззат мебарад, аз ин рӯ хоҳиш кард, ки дар майдони шаҳр дар болои аспи подшоҳ, бо либосҳои шоҳона ва бо эълони яке аз шоҳзодагони ашрофи подшоҳ парад карда шавад. Марди гуноҳе, ки ҳанӯз наомадааст, боз ҳам бештар хоҳад кард, зеро ӯ «муқобилат мекунад ва худро аз ҳар чизе, ки Худо номида мешавад ё ибодат карда мешавад, баланд мебардорад, то ки ӯ ҳамчун Худо дар маъбади Худо нишинад ва худро нишон диҳад, ки ӯ Худост» (2 Таслӯникиён 2:4).
Тавассути ҷасорат ва стратегияи Эстер ва тарзи аҷиби кори Худо, ки тафсилоти хурдро барои некӣ ба ҳам меорад, нақшаи бадхоҳонаи Ҳомон шикаст хӯрд ва Мардакай ва яҳудиён аз нобудӣ наҷот ёфтанд. Аммо Худованди мо аз марге, ки барои Ӯ аз ҷониби мардони бадхоҳ ташкил шуда буд, наҷот наёфт. Баръакси Ҳомон, Ӯ барои худ ҷалолро талаб накард. Ба ҷои ин, Ӯ «худро беобрӯ кард, шакли ғуломро гирифт ва ба сурати одамон омад... худро фурӯтан кард ва то марг, ҳатто марги салиб, итоаткор шуд» (Филиппиён 2:7-8). Агар Худо моро ба таври одилона наҷот медод, он «коса» наметавонист аз Ӯ дур шавад.
Эҳтиромшуда
Мардакай акнун ба шараф ва қудрати бузург расонида шуд. Худованд Исо ҷои боз ҳам бузургтаре хоҳад гирифт. Эстер муносибати онҳоро ошкор кард. Халқи заминии Худо рӯзе муносибати худро бо Наҷотдиҳанда, Он киро онҳо як вақтҳо рад карда буданд, эътироф ва ошкор хоҳанд кард. Мардакай вазири асосӣ таъин шуд ва ба ӯ ҳалқаи мӯҳри подшоҳ супурда шуд. Сипас ӯ тавонист фармонеро, ки Ҳомон бар зидди яҳудиён бароварда буд, ба таври муассир бартараф кунад ва онро бар зидди душманони онҳо гардонад. Ӯ «аз ҳузури подшоҳ бо либоси шоҳонаи кабуд ва сафед, бо тоҷи бузурги тилло ва либоси катонӣ ва арғувонӣ берун омад» (Эстер 8:15). Ӯ бар хонаи Ҳомон ҳукми комилро иҷро кард. Дар ниҳоят ӯ ва Эстер як зиёфати ёдбудро барои ёдбуди ин наҷоти бузурге, ки Худо дода буд, таъсис доданд.
Дар ҳоле ки Худованди мо аз мурдагон эҳё шудааст ва ба дасти рости Худо дар осмон баланд карда шудааст, намоиши оммавии ҷалоли Ӯ ҳанӯз дар пеш аст. Омадани Ӯ барои худаш (Раптура) махфӣ аст ва аз ҷониби ҷаҳони беимон дида нахоҳад шуд. Аммо вақте ки Ӯ «бо бузургии қудрати худ сафар мекунад» (Ишаъё 63:1), «ҳар чашм Ӯро хоҳад дид, ҳатто онҳое, ки Ӯро сӯрох карданд. Ва ҳамаи қабилаҳои замин аз сабаби Ӯ мотам хоҳанд гирифт» (Ваҳй 1:7). Забур 110 ба мо дар бораи он рӯз нақл мекунад, ки Худо душманони худро зери пои худ хоҳад гузошт, вақте ки халқи Ӯ дар рӯзи қудрати Ӯ ихтиёриён хоҳанд буд, вақте ки Ӯ подшоҳонро дар рӯзи хашми худ қатл хоҳад кард. Халқи Ӯ шодӣ хоҳанд кард. Дар ҳоле ки Пурим, зиёфате, ки дар Эстер 9:20-26 таъсис ёфтааст, ба таври қатъӣ тасвири Шоми Худованд нест, масеҳиён имрӯз имтиёз доранд, ки марги Ӯро дар ин Шоми Худованд то омадани Ӯ барои мо нишон диҳанд.
Баландбардошташуда
Боби охирини Эстер ба мо бузургии Мардакайро пас аз гузаштани ҳаяҷон нишон медиҳад. Марде, ки як хеши ятимро мисли духтари худ бо меҳрубонӣ тарбия карда буд, ки ба подшоҳ содиқона хизмат карда буд, ки ба Худои худ содиқона итоат карда буд, ки дар тарсҳои нажоди худ бо андӯҳ шарик буд, ки ба Малика Эстер оқилона маслиҳат дода буд ва ки бар душманони худ одилона пирӯз шуда буд ва халқи худро наҷот дода буд – аз ҷониби подшоҳ ба мавқеи бузургӣ пешбарӣ карда мешавад. Ӯ оқилона ва хуб ҳукмронӣ мекунад, «некии халқи худро меҷӯяд ва ба ҳамватанони худ сулҳ мегӯяд». Ӯ на танҳо аз ҷониби подшоҳ эҳтиром карда мешавад, балки «дар байни яҳудиён бузург ва аз ҷониби мардуми бародарони худ хуб пазируфта шудааст» (Эстер 10:3).
Ва оё Худованди мубораки мо низ худро сазовори ҳар шарафе, ки Худо метавонад ато кунад, исбот накардааст? Чунон ки Ишаъё 11 нишон медиҳад, дар Ҳазорсолаи оянда Ӯ аз ҷониби Худо эҳтиром ва баланд карда хоҳад шуд ва аз ҷониби бародарони яҳудии худ пазируфта хоҳад шуд. Ӯ бо адолат ҳукмронӣ хоҳад кард. Бадӣ саркӯб хоҳад шуд. Муҳити зист тоза карда хоҳад шуд. Ҳама чиз сулҳ хоҳад буд. Ҳатто ҳайвоноти дарранда ва заҳрнок дигар зарар нахоҳанд расонд. Ва дар ниҳоят Ӯ ин «салтанатеро, ки ҳеҷ гоҳ нобуд нахоҳад шуд» (Дониёл 2:44) «ба Худои Падар хоҳад супурд, вақте ки Ӯ ба ҳамаи ҳукмронӣ ва ҳамаи қудрат ва қудрат хотима медиҳад» (1 Қӯринтиён 15:24). Чӣ рӯзе хоҳад буд! Чӣ чизҳои ҷалолманде, ки ин пешгӯиҳо дар китоби Эстер ба мо пешкаш мекунанд!
Аз ҷониби Евгений П. Веддер, хурдӣ.
