Аввал корҳои муҳимро ба ҷо овардан
Тартибе, ки инсон чизҳоро дар ҳаёти худ ҷобаҷо мекунад, нишондиҳандаи дақиқи ҳолати рӯҳонии ӯст. Масал дар бораи марди сарватманди беақл дар Луқо 12 достони мардеро нақл мекунад, ки бо амалҳои худ нишон дод, ки чӣ чиз барои ӯ муҳимтар аст. Ӯ мехост анборҳои калонтар созад, то дороиҳои худро нигоҳ дорад ва сипас пас аз ба нафақа баромадан бароҳат зиндагӣ кунад. Худхоҳӣ ва кӯтоҳандешии ӯ ҳамчун огоҳӣ ба ҳама сабт шудааст. Ӯ ба худ гуфт: ««Ман чунин мекунам: анборҳои худро вайрон карда, калонтар месозам, ва дар он ҷо тамоми ҳосили худ ва молу мулки худро нигоҳ медорам. Ва ба ҷони худ мегӯям: «Эй ҷон, ту барои солҳои зиёд молу мулки зиёд дорӣ; роҳат бош; бихӯр, бинӯш ва шодӣ кун.» Лекин Худо ба ӯ гуфт: «Эй аблаҳ! Ҳамин шаб ҷони ту аз ту талаб карда мешавад; он гоҳ он чизҳое, ки ту тайёр кардаӣ, аз они кӣ хоҳанд шуд?»» (Луқо 12:18-21 NKJV).
Ин маънои онро надорад, ки нақшаи нафақа хатост. Аммо, нокомии ин мард дар афзалият додани амният ва наҷоти ҷони худ боиси талафоти бебозгашт гардид. «Зеро ба одам чӣ фоида дорад, агар вай тамоми ҷаҳонро ба даст орад, вале ҷони худро аз даст диҳад?» (Марқӯс 8:36).
Ҷаҳон чизҳои муваққатӣ ва моддиро муҳимтарин медонад, дар ҳоле ки масеҳӣ онҳоро дуюмдараҷа мешуморад. Барои имондор чизҳои рӯҳонӣ бояд аввал бошанд, ҳарчанд ҷаҳон онҳоро охирин медонад. Ин ақидаҳои муқобил ба ду системаи арзиши комилан гуногун асос ёфтаанд. Таълимоти Худованд зарурати ҷобаҷо кардани чизҳоро ба тартиби дуруст таъкид мекунад. Бо дарназардошти ин, биёед як қатор мисолҳоро дида бароем.
Аввал бо бародари худ оштӣ шав, ва баъд омада, ҳадияи худро биёвар. — Матто 5:24
Худо аз яҳудиён беҳтарин ҳосили онҳоро талаб мекард. Аз ин рӯ, яҳудӣ ҳадияи худро ба коҳин меовард, ки онро баъд аз номи ӯ ба Худованд пешкаш мекард. Ин ифодаи ҳамду санои инсон ба Худованд барои некии Ӯ буд. Аммо, вақтҳое буданд, ки ҳангоми наздик шудан ба коҳин, марди ҳадиядор ба ёд меовард, ки чизе гуфта ё кардааст, ки ба як яҳудии дигар хафагӣ овардааст. Дар ин ҳолат ӯ чӣ кор мекард?
Худо талаб мекард, ки онҳое, ки ба Ӯ наздик мешаванд, бояд дар ҳолати ахлоқии ростқавл бошанд. «Кист, ки ба кӯҳи Худованд барояд? Ва кист, ки дар макони муқаддаси Ӯ истад? Касе ки дастҳои пок ва дили соф дорад, ки ҷони худро ба бут набардоштааст ва ба дурӯғ қасам нахӯрдааст» (Забур 24:3-4). Худо низ аз амали ӯ хафа шуда буд, ва хато бояд ислоҳ мешуд. Аз ин рӯ, Худованд фармуд: «Ҳадияи худро дар он ҷо, пеши қурбонгоҳ гузор, ва бирав. Аввал бо бародари худ оштӣ шав, ва баъд омада, ҳадияи худро биёвар» (Матто 5:24).
Ин принсипи муҳим ба масеҳиёни имрӯза, ки дар ин рӯзҳои файз зиндагӣ мекунанд, низ дахл дорад. Павлус ба калисои Эфсӯс навишт: «Рӯҳи Муқаддаси Худоро ғамгин накунед, ки бо Ӯ барои рӯзи наҷот мӯҳр зада шудаед. Ҳама талхӣ, хашм, ғазаб, доду фарёд ва суханони бад аз шумо дур карда шавад, бо тамоми бадхоҳӣ. Ва ба якдигар меҳрубон бошед, дилсӯз бошед, якдигарро бахшед, чунон ки Худо дар Масеҳ шуморо бахшид» (Эфсӯсиён 4:30-32). Яъқуб гуфт: «Гуноҳҳои худро ба якдигар иқрор кунед, ва барои якдигар дуо кунед, то шифо ёбед» (Яъқуб 5:16 KJV). Вақте ки мо медонем, ки хафагӣ овардаем, аммо барои оштӣ шудан кӯшиши самимӣ намекунем, нишастан ва нон шикастан барои Худованд беҳурматӣ аст. Мо набояд эҳсосоти онҳоеро, ки мо осеб расонидаем, нодида гирем ё вонамуд кунем, ки ҳеҷ чиз нашудааст.
Дар робита ба ин, Худованд вазъиятеро ба миён овард, ки касе шуморо хафа кардааст. «Ғайр аз ин, агар бародари ту бар зидди ту гуноҳ кунад, бирав ва хатои ӯро танҳо байни худ ва ӯ ба ӯ бигӯ. Агар ӯ туро гӯш кунад, ту бародари худро ба даст овардӣ» (Матто 18:15 NKJV). Ин бояд бо рӯҳи фурӯтанӣ анҷом дода шавад (Ғалотиён 6:1). Аксар вақт, тамоюл ин аст, ки аввал хафагиро ба ҳамаи дигарон паҳн кунанд; аммо вақте ки дастуроти Худованд риоя карда мешаванд, масъала метавонад «танҳо байни худ ва ӯ» ҳал карда шавад. Оштӣ ду тарафро дар бар мегирад: гунаҳкор, ки мегӯяд: «Ман пушаймонам»; ва хафашуда, ки мегӯяд: «Ман туро мебахшам.»
Аввал Малакути Худо ва адолати Ӯро ҷӯед, ва ҳамаи ин чизҳо ба шумо дода хоҳад шуд. — Матто 6:33
Худованд дар Матто 6 ҳангоми суханронӣ ба як қатор мавзӯъҳо дахл кард: додан, дуо кардан, бахшидан, рӯза гирифтан, ганҷ ҷамъ кардан, хидмат кардан ва хавотирӣ дар бораи ниёзҳои муваққатӣ. Касе навиштааст: «Хавотирӣ мисли нишастан дар курсии ҷунбон аст, он ба мо коре медиҳад, аммо моро ба ҳеҷ куҷо намебарад.» Хавотирӣ бори гаронест, ки бисёриҳо онро ба ҳар куҷое, ки мераванд, бо худ мебаранд. Он энергияи рӯҳонии онҳоро тамом мекунад ва ҳатто метавонад боиси бемориҳои ҷисмонӣ, аз қабили захм, фишори баланди хун ва дигар бемориҳо гардад. Ин ғамхории изтиробовар Худовандро водор кард, ки ба шогирдонаш таълим диҳад, ки азбаски Падари осмонӣ ниёзҳои онҳоро медонад, онҳо набояд дар бораи чӣ хӯрдан ё нӯшидан хавотир шаванд, зеро Ӯ онҳоро таъмин хоҳад кард. Аммо, чизҳое буданд, ки бояд дар ҳаёти онҳо афзалият дода мешуданд: «Малакути Худо ва адолати Ӯ.» Бо ҷустуҷӯи инҳо, чизҳои хурдтар таъмин карда мешуданд.
Вақте ки мо дуо мекунем, медиҳем ва одилона зиндагӣ мекунем, мо ба пешрафти Малакути Ӯ кӯмак мекунем. Ин тартиб додани афзалиятҳои мо итоаткорӣ ва инчунин имон ба Худои содиқро талаб мекунад. Вақте ки мо ба каломи Ӯ бовар мекунем, Ӯ бешубҳа ваъдаҳои Худро иҷро хоҳад кард. Мисоли таълимоти муҳими Китоби Муқаддас, ки баъзе чизҳо бояд аз дигарон афзалият дода шаванд, дар китоби Подшоҳон оварда шудааст. Ин ба пайғамбар Илёс ва бевазани Зарефат дахл дорад. Вай дар замони қаҳтӣ бо писари ягонааш зиндагӣ мекард. Бо як мушт орд ва каме равған вай қариб буд, ки хӯроки охирини худро тайёр кунад ва бимирад. Он гоҳ пайғамбар Илёс омада, аз вай каме об ва як пора нон хост. Ҷавоби вай нишон дод, ки вай ба марг тан додааст: «Ба ҳаёти Худованд Худои ту қасам, ки ман нон надорам, танҳо як мушт орд дар сатил ва каме равған дар кӯза; ва инак, ман ду чӯб ҷамъ мекунам, то биравам ва онро барои худ ва писарам тайёр кунам, то бихӯрем ва бимирем» (1 Подшоҳон 17:12). Илёс ба вай гуфт: «Натарс; бирав ва чунон ки гуфтӣ, бикун, аммо аввал барои ман аз он як кулчаи хурд соз ... ва баъд барои худ ва писарат соз» (ояти 13).
Шумо ё ман чӣ кор мекардем? Сарфи назар аз вазъияти душвори худ, бевазан дастуроти Илёсро иҷро кард ва аввал аз захираҳои ками худ барои ӯ кулчае сохт. Натиҷа ин буд, ки «вай ва ӯ ва хонаводаи ӯ чанд рӯз хӯрданд. Сатили орд тамом нашуд ва кӯзаи равған ҳам холӣ нашуд» (оятҳои 15-16). Худо қарздори ҳеҷ кас нест. Вақте ки мо Ӯро аввал мегузорем, Ӯ ҳамаи ниёзҳои моро таъмин хоҳад кард.
Аввал чӯбро аз чашми худ дур кун, ва он гоҳ равшан хоҳӣ дид, ки доғро аз чашми бародари худ дур кун. — Матто 7:5
Рӯҳи танқидӣ ва доварӣ дар калисо, оила ва ҷои кор зарари калон расонидааст. Худованд ба хӯрокхӯрӣ дар хонаи Шимъӯн, фарисӣ, даъват карда шуд. Зане, ки фоҳиша буд, даромад ва бо ашкҳои ҷорӣ аз рӯяш дар паси Худованд зону зад ва ба шустани пойҳои Ӯ бо ашк ва хушк кардани онҳо бо мӯи худ оғоз кард. Вақте ки Шимъӯн инро дид, дар дили худ гуфт: «Ин Мард, агар пайғамбар мебуд, медонист, ки ин зан кист ва чӣ гуна зан аст, ки ба Ӯ даст мерасонад, зеро вай гуноҳкор аст» (Луқо 7:39). Ахлоқи ин достон дар он аст, ки дар ҳоле ки Шимъӯн ӯро танқид мекард, аз муфлисии рӯҳонии худ бехабар буд. Адолати худхоҳонаи ӯ чашмони ӯро кӯр карда буд.
«Чӯб» номувофиқатии намоёнро дар шахсе, ки танқид мекунад, ифода мекунад, дар ҳоле ки «доғ» чизест, ки он қадар хурд аст, ки шумо бояд хеле наздик нигоҳ кунед, то онро бубинед. Ин одатан дар мавриди шахси танқидӣ ва доварӣкунанда аст. Ин муносибати манфӣ издивоҷҳоро хароб кардааст, ба кӯдакон зарари калон расонидааст ва сабаби лағзиши бисёриҳо дар калисо шудааст; ва агар он аввал доварӣ нашавад, Худованд онҳоеро, ки ба ин тариқ амал мекунанд, доварӣ хоҳад кард. Аз ин рӯ, насиҳат: «Доварӣ накунед, то доварӣ нашавед» (Матто 7:1).
Исо ӯро «риёкор» меномад, ки «доғро» дар чашми бародараш доварӣ мекунад ва «чӯбро» дар чашми худ намешиносад. Вақте ки ин принсипи аввал дур кардани чӯб аз чашми худ татбиқ мешавад, он гоҳ ӯ равшан хоҳад дид, ки доғро аз чашми бародараш дур кунад. Бигзор Худованд ба шумо ва ман кӯмак кунад, ки аввал дар фурӯтанӣ ва худдорӣ дар муносибатҳои мо бо якдигар амал кунем.
Зеро ки кадоме аз шумо, ки қасди сохтани бурҷ дорад, аввал нишаста, хароҷотро ҳисоб намекунад, ки оё барои анҷом додани он басанда дорад ё не. — Луқо 14:28
Ҳар коре, ки мо барои Худованд карданӣ ҳастем, бояд аз ҳисоб кардани хароҷот оғоз шавад. Он аз даст додани бисёр чизҳоро дар бар мегирад; ва он маънои истифодаи вақт, энергия ва захираҳои моро дорад. Мо бояд барои ҳар чизе, ки меояд – хоҳ ноумедӣ, хоҳ танқид ё душворӣ – омода бошем. Аммо, агар он ба ризоияти Худо мувофиқат кунад, мо метавонем бо итминон ба пеш ҳаракат кунем. Мардуми насли Нӯҳ аз сохтани бурҷи Бобил даст кашиданд, зеро Худо кореро, ки онҳо мекарданд, тасдиқ накард.
Пас аз Масеҳ рафтан мисли сохтани бурҷ аст – он гарон аст – ва вақте ки мо оғоз мекунем, набояд ба қафо нигоҳ кунем. Исо гуфт: «Ҳеҷ кас, ки дасти худро ба шудгор гузошта, ба қафо нигоҳ мекунад, барои Малакути Худо мувофиқ нест» (9:62).
Чаро мо бояд ба қафо нигоҳ кунем, вақте ки Масеҳ дар пеш аст? Мисли Павлус, биёед «ба сӯи ҳадаф барои мукофоти даъвати болоии Худо дар Исои Масеҳ» (Филиппиён 3:14) «бо нигоҳ кардан ба Исо, муаллиф ва анҷомдиҳандаи имони мо» (Ибриён 12:2) ҳаракат кунем. Ӯ намуна ва мисоли мост. Ӯ хароҷоти наҷотро ҳисоб кард, аммо «барои шодие, ки дар пеши Ӯ гузошта шуда буд, салибро таҳаммул кард, шармандагиро нафрат кард ва дар тарафи рости тахти Худо нишаст» (ояти 2). Ӯ ягона шахсест, ки метавонист ба Падар бигӯяд: «Ман кореро, ки Ту ба Ман додӣ, анҷом додам» (Юҳанно 17:4). Павлус, ҳамчун хизматгори содиқи Масеҳ, танҳо метавонист бигӯяд: «Ман мусобиқаро ба итмом расонидам» (2 Тимотиюс 4:7).
Онҳо аввал худро ба Худованд доданд, ва баъд ба мо бо иродаи Худо. — 2 Қӯринтиён 8:5
Қурбонии калисоҳои азияткашида ва камбағали Мақдуния дар додани кӯмак барои рафъи ниёзҳои бародарони худ моро шармсор мекунад. Дар ифодаи муҳаббат ва муоширати худ, онҳо ҳатто аз қобилияти худ зиёдтар доданд. Павлус онро ҳамчун мисол барои санҷидани самимияти муҳаббати қӯринтиён истифода бурд, ки зоҳиран дар фиристодани ҳадияи худ ба муқаддасони азияткашида дар Ерусалим суст буданд. Дар ҳоле ки мисоли муқаддасони Мақдуния назаррас аст, он дар муқоиса бо мисоли Худованд Исо, ки «гарчанде ки Ӯ сарватманд буд, аммо ба хотири шумо камбағал шуд, то ки шумо ба воситаи камбизоатии Ӯ сарватманд шавед» (ояти 9), пажмурда мешавад. Биёед, мисли мақдуниён, аввал худро ба Худованд диҳем. Ӯ пеш аз ҳама дилҳои моро мехоҳад.
Пеш аз он ки аз Шимъӯни Петрус хоҳиш кунад, ки барраҳо ва гӯсфандони Ӯро ғизо диҳад, Худованд ӯро даъват кард: «Шимъӯн, писари Юнус, оё ту Маро дӯст медорӣ?» (Юҳанно 21:16). Дар Ваҳй 2 Худованд эфсӯсиёнро барои меҳнати онҳо ситоиш кард, аммо ба онҳо гуфт: «Аммо инро бар зидди ту дорам, ки муҳаббати аввалини худро тарк кардаӣ» (ояти 4). Яъне, муҳаббати онҳо ба Ӯ, ки дар аввал ин қадар оташин буд, сард мешуд. Вақте ки Ӯ дар муҳаббатҳои мо аввал аст, хидмати мо нимдил ё механикӣ нахоҳад шуд.
Ду мисоли дигар барои таъкид кардани он ки чизҳое ҳастанд, ки аз сабаби муҳим буданашон бояд дар ҳаёти мо аввал гузошта шаванд, кифоя хоҳад буд. Вақте ки Павлус Тимотиюсро дар бораи рафтори дуруст дар калисо дастур дод, ӯ дар бораи диаконҳо гуфт: «Аммо бигзор инҳо низ аввал озмуда шаванд; баъд бигзор онҳо ҳамчун диакон хидмат кунанд» (1 Тимотиюс 3:10). Баъдтар, дар мавзӯи бевазанон, Павлус гуфт: «Аммо агар ягон бевазан фарзандон ё наберагон дошта бошад, бигзор онҳо аввал дар хона парҳезгорӣ карданро омӯзанд ва ба волидони худ ҷуброн кунанд; зеро ин дар назди Худо нек ва мақбул аст» (5:4).
Хулоса
Дар таълимоти умумии Навиштаҳо равшан аст, ки Худованд мехоҳад, ки мо афзалиятҳои худро танзим кунем ва корҳои муҳимро аввал гузорем. Бо ин кор мо ба ҷаҳони атрофи худ нишон медиҳем, ки мо бо маҷмӯи арзишҳои дигар зиндагӣ мекунем.
