ДАЪВАТШУДАГОН
(Калисо ё Ҷамъомад)
Калимаи эк-клесия – ки қариб ҳамеша дар Китоби Муқаддаси Тарҷумаи Тасдиқшуда «калисо» тарҷума шудааст – аслан калимае буд, ки дар шаҳри озоди Юнон ҷамъомади қонунии ҳамаи онҳоеро, ки ҳуқуқи шаҳрвандӣ доштанд, барои анҷом додани корҳои ҷамъиятӣ ифода мекард. (Ниг. Тренч, Синонимҳои Юнонӣ). Вақте ки Павлус худро «румӣ» меномид, ӯ дар назар дошт, ки ӯ ин шаҳрвандиро дорад ва гарчанде ки ӯ яҳудӣ ва шаҳрванди Тарсус буд, ӯ ҳамчунин «шаҳрванди Рум» буд ва ҳуқуқ дошт, ки дар ҳама гуна ҷамъомади (эк-клесия) шаҳрвандони Рум иштирок кунад; инчунин ба ӯ имтиёзҳои дигар медод. То ҷое ки мо медонем, Петрус ё Юҳанно ин шаҳрвандиро надоштанд ва сардори сарбозони Рум дар Ерусалим ба Павлус гуфт, ки ӯ ин шаҳрвандиро «бо маблағи калон» ба даст овардааст. Аммо Павлус метавонист ҷавоб диҳад: «Аммо ман озод таваллуд шудаам». Доштани ин шаҳрвандӣ имтиёзи хеле бузург буд.
Вақте ки Аҳди Қадим аз ибрӣ ба юнонӣ тарҷума шуд, ин калимаи эк-клесия барои тарҷумаи калимаи ибрии «ҷамъомади» Исроил истифода шуд ва ба ин тариқ калимаро барои истифода дар корҳои Худо омода кард; ва вақте ки Худованд Исо ба шогирдони худ дар бораи Калисое, ки Ӯ мехост бино кунад, нақл карданро оғоз кард, Ӯ худаш ин калимаро барои тавсифи он интихоб кард (Матто 16:18, 18:17). Инҳо танҳо ҷойҳое дар Инҷилҳо мебошанд, ки мо ин калимаро пайдо мекунем, аммо он дар Аъмол борҳо ва дар Номаҳо ва Ваҳй такроран пайдо мешавад.
Бори аввал он дар Аҳди Ҷадид (Матто 18:18) хеле таъсирбахш истифода шудааст:
Бар ин санг Калисои Худро бино хоҳам кард; ва дарвозаҳои дӯзах бар он ғолиб нахоҳанд омад. Борҳо кӯшиш кардаанд, ки ин корро кунанд; аммо ҳеҷ гоҳ муваффақ нашудаанд. Тавре ки мо дидем, Худованд Исои Масеҳ худаш ин калимаро барои тавсифи он интихоб кардааст, аз ин рӯ мо бояд бо ҷидду ҷаҳд бештар кӯшиш кунем, ки дарсҳоеро, ки Ӯ мехоҳад ба мо тавассути он омӯзонад, омӯзем.
Шумо пай хоҳед бурд, ки калимаи эк-клесия аз ду калима иборат аст: якум эк, ки ба «ex» дар калимаи «exit»-и мо монанд аст ва маънои «аз, берун аз, дур аз»-ро дорад. Қисми дуюми калима клесия аст, ки аз калимаи калео гирифта шудааст, ки маънои «ман даъват мекунам»-ро дорад. Дар ҳақиқат, метавон решаи калимаи англисии «call»-ро дар он шинохт. Аз ин рӯ, тамоми калима маънои «даъватшудагон»-ро дорад, ки таъкид ба «даъватшуда» аст.
Павлус ба Ҷамъомад дар Рум навишт: «Шумо низ даъватшудагони Исои Масеҳ ҳастед» (Румиён 1:6), ва ӯ ба онҳо мегӯяд, ки онҳо «муқаддасон аз рӯи даъват» мебошанд. Ба ёддошт дар Тарҷумаи Нав нигаред.
Касе, ки шаҳрвандонро дар шаҳри Юнон ба ҷамъомад даъват мекард, хабаррасон, ho kerux буд, ва ин ҳамон калимаест, ки Рӯҳулқудс барои касе, ки Хушхабар, Инҷилро эълон мекунад ё мавъиза мекунад, истифода мебарад, чунон ки мо дар 1 Тимотиюс 2:7 ва 2 Тимотиюс 1:1 мебинем: «Ман хабаррасон (kerux) таъин шудаам». Ба Тарҷумаи Нав нигаред.
Касе, ки Инҷилро мавъиза мекунад, дар ҳақиқат як Хабаррасони Хушхабар аст, ки аз ҷониби Худованд Исои Масеҳ фиристода шудааст, ва бо қудрати Рӯҳулқудс ӯ одамонро ба Масеҳ даъват мекунад, ки онҳоро озод мекунад, онҳоро аз ин ҷаҳон даъват мекунад ва онҳоро шаҳрвандони Осмон мегардонад; ва онҳо як қисми Калисо, ё Ҷамъомади Худо мешаванд. Аммо шумо дар хотир доред, ки дар шаҳри Юнон на ҳама ҳуқуқ ва имтиёзҳои эк-клесия, Ҷамъомадро доштанд, балки онҳое, ки шаҳрвандони озод буданд ва шаҳрвандии худро гум накарда буданд; танҳо инҳо як қисми он Ҷамъомадро ташкил медоданд. Ва имрӯз ҳам дар Ҷамъомади Худо ҳамин тавр аст. Танҳо онҳое, ки шаҳрвандони Осмон ҳастанд (Филиппиён 3:20), ба ин Ҷамъомад тааллуқ доранд; ва ин шаҳрвандони осмонӣ озоданд: «Шумо ба озодӣ даъват шудаед» (Ғалотиён 5:13).
Аммо, мутаассифона, имрӯз, чунон ки дар замонҳои қадим, онҳое ҳастанд, ки ҳуқуқи худро барои ошкоро будан дар он Ҷамъомад, ки ба Масеҳи Худованд ҷамъ омадааст, аз даст додаанд. Гуноҳ ворид шудааст, ва мисли мард дар 1 Қӯринтиён 5, баъзеҳо маҷбур шудаанд, ки аз он Ҷамъомад дур карда шаванд.
Чӣ қадар аҷиб ин калимаи эк-клесия Калисои ҳақиқии Худоро имрӯз тасвир мекунад – аз ҷониби хабаррасони Инҷил даъватшуда; аз ҷаҳон даъватшуда, зеро касе, ки ба ин даъват ҷавоб медиҳад, дигар аз ҷаҳон нест, чунон ки Масеҳи Худованди онҳо аз ҷаҳон нест (Юҳанно 17:16); ба Он ки мо дӯст медорем, Худованди мо Исои Масеҳ, ҷамъ омадаем; ва ба ин тариқ мо як қисми Ҷамъомад, ё Калисои Худо мешавем.
«Ҷамъомад» тарҷумаи беҳтари эк-клесия аст, на «маҳфил», зеро маҳфил маънои ҷамъ шудан, ё бо хоҳиши худ якҷоя шуданро дорад; дар ҳоле ки эк-клесия ба даъвате, ки онҳоро ҷамъ меорад, таъкид мекунад; даъвати худи Худо, тавассути хабаррасони Исои Масеҳи Худованди мо. Дар Аъмол 19, мо ин калимаро се маротиба дар Тарҷумаи Тасдиқшудаи мо «ҷамъомад» тарҷумашуда мебинем.
Аммо боз ҳам бештар пай баред: танҳо як Империяи Рум буд, ки император дар сари он буд, ва шумо мебинед, ки шаҳрвандии румии Павлус бешубҳа эътироф карда мешуд, новобаста аз ҷое, ки ӯ онро талаб мекард: Филиппӣ ё Ерусалим, фарқе надошт. Як Империяи Рум ҳар як шаҳрванди Румро дар тамоми Империяи Рум ба як пайваст мекард. (Аъмол 16:37; 22:25-28).
Ҳамин тавр, танҳо як Калисои ҳақиқии Худо вуҷуд дорад, ки Худованд Исои Масеҳ сарвари он аст, ва ҳар як мӯъмини ҳақиқӣ ба Худованд Исо, ҳар касе, ки даъвати хабаррасонро шунидааст ва итоат кардааст, ба он Калисо, ё Ҷамъомади Худо тааллуқ дорад, комилан новобаста аз ҷой ва нажод ва забон: ҳамаи онҳо бо Масеҳи Сарвар як ҷисмро ташкил медиҳанд.
Чӣ тавре ки танҳо як Империяи Рум буд, ҳамин тавр танҳо як Калисои Худо вуҷуд дорад (Матто 16:18; Эфсӯсиён 1:22; 5:23 ва дигар Навиштаҳоро муқоиса кунед). Ва чӣ тавре ки Ҷамъомади шаҳрвандони Рум дар ҳар як шаҳр баробар ҳамчун намояндаи тамоми Империяи Рум – Империяи Рум дар миниатюра, шояд мо гӯем – эътироф мешуд, ҳамин тавр Ҷамъомади масеҳиёни ҳақиқӣ дар ҳар як ҷой тамоми Ҷамъомади Худоро дар саросари ҷаҳон намояндагӣ мекунад: ва ҳар як мӯъмини ҳақиқӣ ба Худованд Исо дар ҳар як ҷой, ба Ҷамъомади Худо дар он ҷой тааллуқ дорад, ҳарчанд ӯ инро дарк накунад ва ба даъвате, ки ӯро ба он ҷамъомад даъват мекунад, итоат накунад.
Навиштаҳо дар бораи «Калисои Худо, ки дар Қӯринт аст» ё «Калисои Таслӯникӣ» сухан мегӯянд. Ин маънои онро надорад, ки бисёр Калисоҳои Худо, мустақил аз якдигар вуҷуд доранд, балки ҳар як калисои инфиродӣ намояндаи тамоми он аст.
Дар 1 Қӯринтиён 15:9,
Павлус ба мо мегӯяд: «Ман калисои Худоро таъқиб мекардам». Ӯ калисоро (ё ҷамъомадро) дар Ерусалим таъқиб мекард, аммо баъд ба мо мегӯяд: «Ман онҳоро ҳатто ба шаҳрҳои бегона таъқиб мекардам» (Аъмол 26:10,11). Дар ин ҷо мо мебинем, ки ҳамаи масеҳиёни ҳақиқӣ дар Ерусалим ва онҳое, ки дар шаҳрҳои бегона буданд, ҳама якҷоя «калисои Худоро» ташкил медоданд. Ин танҳо як эк-клесия, танҳо як Калисо аст; ва ҳар як ҷони бо хун харидашуда дар тамоми ҷаҳон як қисми он як калисо аст.
ҶАМЪ ОМАДАН БА
ЭПИ-СУН-АГОГЕ
Мо қариб ҳар рӯз дар бораи ҷамъомадҳои бузург мехонем. Одамон барои кӯмак ба коре, ки дӯст медоранд ва қадр мекунанд, ҷамъ меоянд. Онҳо барои як Сабаб, барои як Доктрина, барои як Мақсад ҷамъ меоянд; аммо чунин ҷамъомад аз онҳое, ки ба як шахси зинда дар миёни худ, ки дӯст медоранд, ҷамъ омадаанд, чӣ қадар фарқ дорад.
Шумо пай хоҳед бурд, ки калимае, ки мо пешниҳод мекунем, дар асл аз се калима иборат аст; ва дуюм ва сеюм якҷоя, sunagoge, як калимаи хеле маъмули англисиро ташкил медиҳанд: «Synagogue». Яке тарзи юнонӣ, дигаре тарзи англисии навиштани ҳамон калима аст. Тавре ки шумо тахмин карда метавонед, он дар асл маънои «Ҷамъомад»-ро дорад, ва ба ин тариқ он аксар вақт дар Аҳди Қадими Юнонӣ истифода мешавад. Дар Аҳди Ҷадид он умуман ба маънои ҷое, ки онҳо ҷамъ меомаданд, омадааст. Ва имрӯз яҳудиён дар синагогаҳо ҷамъ меоянд, то Қонун ва Паёмбаронро бишнаванд ва дуо кунанд. Ин «Ҷамъомад» аст, аммо на «Ҷамъомад ба» ягон шахси дӯстдошта ва зинда. Дар тамоми ҷаҳон мо дар бораи вохӯриҳои динӣ аз як навъ ё дигар мешунавем, ки аксаран «Ҷамъомадҳо» ҳастанд, аммо на «Ҷамъомадҳо ба» касе, ки дӯст медоранд. Ин шахси зиндаест, ки мо дӯст медорем, ки ба ӯ ҷамъ меоем, ки фарқиятро ба вуҷуд меорад.
Ин калима, epi-sun-agoge, «Ҷамъомад ба», ҳамчун исм, танҳо ду маротиба дар Аҳди Ҷадиди Юнонӣ истифода шудааст; аммо феъл ҳафт ё ҳашт маротиба истифода шудааст.
Мо онро бори аввал дар Матто 23:37 пайдо мекунем, ки дар ин оят ду маротиба омадааст:
Эй Ерусалим, Ерусалим, чӣ қадар бор мехостам фарзандони туро ба (Худам) ҷамъ кунам, чунон ки мокиён чӯҷаҳои худро ба (худаш) зери болҳои худ ҷамъ мекунад, ва шумо нахостед. Ин, бори аввал, ки ин калима истифода шудааст, маънои онро ба таври зебо тасвир мекунад. Мо ҳама шунидаем, ки мокиён он садои махсуси хурдакакро медиҳад, ки чӯҷаҳои хурдакакро даъват мекунад – онҳоро ба куҷо даъват мекунад? Онҳоро ба худаш даъват мекунад. Ин ҳамон фикр дар ин калимаи зебо аст. Шумо метавонед дигар ҷойҳоеро, ки мо ин феълро пайдо мекунем, ҷустуҷӯ кунед, ки ҳамаи онҳо, шумо пай хоҳед бурд, дар Инҷилҳо ҳастанд, ки дар бораи Худованди мо дар ин ҷо дар рӯи замин нақл мекунанд (Матто 24:31; Марқӯс 1:33, 13:27; Луқо 12:1, 13:34, ва шояд 17:37; аммо хониш дар ин ҷо, ба назари ман шубҳанок аст). Агар шумо ин Навиштаҳоро тафтиш кунед, ман фикр мекунам, ки шумо хоҳед ёфт, ки ҳама, ба истиснои охирин, ба ҷамъ омадан ба Худованди маҳбуб ва Наҷотдиҳандаи мо ишора мекунанд. МАСЕҲ, ва танҳо МАСЕҲ, Мақсад ва Маркази ҷамъомади мост. Бигзор Худованд ба мо кӯмак кунад, ки инро дар хотир дорем, вақте ки мо барои ёдбуди марги Худованди худ ҷамъ меоем; ин на танҳо «ҷамъомад» аст (синагога ин буд), балки Ҷамъомад Ба Худованд Исои Масеҳ худаш.
Имрӯз бисёриҳо ба як доктрина, ба монанди таъмид, ҷамъ меоянд; дигарон ба як пешвои бузург, ба монанди Лютер ё Уэсли, ҷамъ меоянд; дигарон ба як шакли ибодат ё ҳукумати калисо; ё ба як калисои миллӣ. Чунин ҷамъомадҳо ҳақ надоранд, ки даъво кунанд, ки онҳо ба Масеҳ ва танҳо Масеҳ ҷамъ омадаанд.
Аммо биёед каме ба ду Навишта (ва танҳо ду) назар андозем, ки дар онҳо ин калимаро ҳамчун исм пайдо мекунем. Аввалин дар 2 Таслӯникӣ 2:1 аст,
Ҳоло мо аз шумо, бародарон, ба василаи омадани Худованди мо Исои Масеҳ ва ба василаи ҷамъ омадани мо ба Ӯ илтимос мекунем, ки шумо зуд дар ақл ба ларза наоед ва ё ташвиш накашед. Дар ин ҷо ин калима ба мо дар бораи он ҷамъомади бузург дар ҳаво нақл мекунад, ки дар 1 Таслӯникӣ 4:13-18 ва дар 1 Қӯринтиён 15:51-57 тасвир шудааст, вақте ки ҳамаи мӯъминон ба Худованди мо Исои Масеҳ, хоҳ зинда бошанд ва хоҳ хобида, барои мулоқот бо Худованд дар ҳаво бардошта мешаванд. Чӣ ҷамъомади бузурге хоҳад буд, ва ҳама ба Ӯ! Ҳеҷ як муқаддас, аз дузд дар салиб то охирин касе, ки пеш аз бозгашти Ӯ ба Наҷотдиҳанда оварда шудааст, он вақт гум нахоҳад шуд; ҳама ба Худованди худ ҷамъ оварда мешаванд, ва Ӯ Марказ, ягона Марказ ва Мақсади он издиҳоми бузург хоҳад буд. Ва, пай баред, Он ки ба Ӯ мо ҷамъ омадаем, барои фаҳмидан гузошта нашудааст (чунон ки дар баъзе ҳолатҳо аст), балки ба мо ба таври возеҳ гуфта шудааст – «ба Ӯ» – ба Худованд Исои Масеҳ худаш. Фариштаи аршад дар он ҷо хоҳад буд, ва овози худро баланд хоҳад кард: аммо ӯ Марказ ё Мақсад нест, Он ки ба Ӯ он издиҳоми бузург ҷамъ омадааст! Не! Ин ба Худованд худаш аст, танҳо Худованд, Ӯ Маркази ҳама чиз аст: «Худованд худаш аз осмон бо фарёд фуруд хоҳад омад». Худованд худаш ягона Мақсад ва Маркази мост.
Кӣ мехоҳад ин вохӯриро дар ҳаво, бо Худованд худаш дар миён, аз даст диҳад? Кӣ он вақт, дар он лаҳза, маркази дигар, мақсади дигар, ба ҷуз Худованд Исои Масеҳ худаш, мехоҳад? Чаро ҳоло ягон маркази дигар, ягон мақсади дигар?
Ягона ҷои дигаре, ки мо ин калимаро пайдо мекунем, дар Ибриён 10:25 аст: «Ҷамъ омадани худро ба (Ӯ) тарк накунед, чунон ки одати баъзеҳост». Ин ба мо дар бораи ҷамъ омадани мо ба Худаш дар ин ҷо дар рӯи замин, дар замони ҳозира нақл мекунад; ҳамон тавре ки ҳодисаи дигаре, ки дар он ин калима истифода шуда буд, ба мо дар бораи он ҷамъомади бузург ба Ӯ дар он рӯзи оянда, он ҷамъомад ба Ӯ дар ҳаво нақл мекард. Чӣ қадар аҷиб ва ширин аст, ки Рӯҳи Худо маҳз ҳамон калимаро барои ҳар яке аз ин ҷамъомадҳо интихоб кардааст!
Ҳамин тавр, Худованд ба мо мегӯяд, ки ин ҷамъомад ба «Номи Ман», чунон ки мо дар Матто 18:20 мебинем (зеро қариб ҳамон калимаҳо истифода шудаанд), дар назари Ӯ, ҳамон тавре ки он ҷамъомади аҷиб ба Ӯ дар ҳаво аст. Ва дар ҳардуи ин ҷамъомадҳо Ӯ ваъда медиҳад, ки дар он ҷо хоҳад буд. Дар яке, «Худованд худаш аз осмон бо фарёд фуруд хоҳад омад», ва дар дигаре, «Ман дар миёни онҳо ҳастам». Ин ҳузури Худованди зиндаест, ки мо дӯст медорем, ки тамоми фарқиятро ба вуҷуд меорад – яке дар ин ҷо, дигаре дар ҳаво – аммо Худованд Исои Масеҳ худаш дар ҳар як ҳолат ҳузур дорад: ҳузури Ӯ ин вохӯриҳоро аз ҳама вохӯриҳои дигаре, ки одамон метавонанд ташкил кунанд, фарқ мекунад.
Эҳтимол имрӯз ин вохӯрӣ дар ягон ҳуҷраи болоӣ, ё дар кӯчаи қафо, ё дар хонаи хусусӣ, чунон ки дар замонҳои Аҳди Ҷадид буд, баргузор мешавад. Ороишот дар он ҷо нестанд. Орган ва хори ҷаҳон, ё ҳатто мусиқии замонҳои Аҳди Қадим, ҳама ғоибанд. Шояд танҳо «ду ё се» нафар ҳузур дошта бошанд, аммо, хонандаи азиз, онро таҳқир накунед, зеро дар назари Худо, он ҳамон қадар ба Худованд Исо ҷамъомад аст, ки он вохӯрии пурҷалол дар ҳаво, бо мириадҳои бешумор, аз қабр ва аз замин; ва Ӯ ХУДАШ дар тамоми ҷалоли худ, Маркази намоёни он издиҳоми бузург. Он гоҳ мо Ӯро бо чашмони худ бори аввал хоҳем дид: ва тавассути он дидан, мо тағйир хоҳем ёфт, то «мисли Ӯ бошем, зеро мо Ӯро чунон ки ҳаст, хоҳем дид».
Аҷиб аст, ҳамин тавр не, ки Рӯҳулқудс маҳз ҳамон калимаро барои ҳар яке аз ин ҷамъомадҳо интихоб мекунад? Ин ба мо мегӯяд, ки Худованд худаш ҳамон қадар дар он ҳуҷраи холии болоӣ бо ду ё се нафари нафратшуда ҳузур дорад, ки Ӯ ба таври намоён дар он ҷамъомади пурҷалол ҳузур дорад, ки ҳамаи мо бо умед ва шодӣ интизори он ҳастем.
Ва танҳо як калимаи дигар. Рӯҳулқудс ин насиҳатро илова мекунад: «Ва ҳар қадар бештар, чунон ки шумо рӯзро наздик мебинед». Маҳбубон, оё мо ҳоло «Рӯзро наздик» намебинем? Ҳеҷ гоҳ «Рӯз» ба мисли замони мо наздик набуд! Бигзор шумо ва ман он ҷои муборакро дӯст дорем, ки Исо худаш дар миён аст, ва онро ҳар қадар бештар дӯст дорем ва қадр кунем, ки мо Рӯзро ҳоло наздик мебинем. Бигзор дигар ҷамъомадҳо ҷолибияти худро гум кунанд, зеро мо дар он «ҶАМЪ ОМАДАН БА Ӯ» ҷолибияти муқовиматнашаванда пайдо мекунем!!
