Қадами 1: Дуруст набудани назари ҷаҳонӣ
Қадами аввалини Лут ба сӯи нокомӣ аз он сабаб буд, ки ӯ ба чизҳо аз назари нодуруст менигарист. Ӯ интихоби худхоҳона кард: «Лут барои худ интихоб кард» (Ҳастӣ 13:11 NIV). Интихоби ӯ танҳо ба он асос ёфта буд, ки чӣ беҳтарин ба назар мерасид: «Лут нигоҳ кард ва дид, ки тамоми ҳамвории Урдун обдор аст» (Ҳастӣ 13:10). Назари ӯ ба он далел, ки шаҳрҳои шарири он водӣ барои нобудшавӣ барномарезӣ шуда буданд, ба назар нагирифт: «Ин пеш аз он буд, ки Худованд Садӯм ва Ғамӯрро нобуд кард» (Ҳастӣ 13:10). Лут назари нодуруст дошт, зеро ӯ бо Худо муошират надошт. Назари ҳар як масеҳӣ, ки аз муошират бо Худованд берун аст, ҳамин тавр аст – худхоҳона, дунявӣ ва кӯтоҳандешона.
Мисли Лут, бисёре аз масеҳиён роҳи нокомиро оғоз мекунанд, вақте ки онҳо «нигоҳ мекунанд ва мебинанд» ҳамаи имкониятҳо ва фурсатҳоеро, ки ин ҷаҳон пешниҳод мекунад. Ин табиист, ки он чизеро интихоб кунем, ки ба мо бештарин лаззат, моликият ва қудратро меорад. Аммо ин назари нодуруст аст. Каломи Худо мегӯяд, ки ин ҷаҳон ва ҳама чизе, ки он пешниҳод мекунад, маҳкум шудааст. (1 Қӯринтиён 7:31; 1 Юҳанно 2:17). Мисли Садӯм ва Ғамӯр, ин ҷаҳон барои доварии Худо барномарезӣ шудааст. Танҳо масъалаи вақт аст, ки худи замин нобуд карда мешавад ва бо «осмони нав ва замини нав, хонаи адолат» иваз карда мешавад (2 Петрус 3:10,13). Ҳеҷ як масеҳӣ, ки ақли солим дорад, дар ин системаи ҷаҳонии ҳозира «саҳмия намехарад». Оё шумо пулро ба бонке мегузоштед, ки шумо аниқ медонистед, ки фардо ноком мешавад? Оё шумо хонаеро дар зери сарбанде мехаридед, ки мақомот гуфтанд, ки он қариб аст фурӯ резад? Албатта не, аммо ин аслан он чизеро нишон медиҳад, ки баъзе масеҳиён бо ҳаёти худ аз сабаби назари дунявӣ ва табиӣ мекунанд. Онҳо вақт ва энергияи худро ба чизе сармоягузорӣ мекунанд, ки комилан нест карда мешавад ва арзиши абадӣ надорад. Масеҳӣ бо назари нодуруст дар роҳи ҳаёти нокомӣ қарор дорад.
Бар хилофи назари нодурусти Лут, Иброҳим имондори содиқ буд, ки назари дуруст дошт. Иброҳим бо Худо муошират дошт. Ҳарчанд Иброҳим ва Лут мероси биологии якхела, заминаи иҷтимоӣ ва муҳити фарҳангӣ доштанд (Ҳастӣ 11-12), Иброҳим ба чизҳо назари хеле дигар дошт, зеро ӯ бо Худованд роҳ мерафт. Дар Ҳастӣ 13:4-5 қайд кунед, ки чӣ тавр Иброҳим Худовандро ибодат кард, вақте ки онҳо ба қурбонгоҳи Байт-Ил омаданд. Лут низ имондор буд, аммо мо намехонем, ки ӯ ибодат кард ё Худовандро даъват кард. Мо танҳо мехонем, ки «Лут ... рамаҳо ва галаҳо ва хаймаҳо дошт». Дар бораи мо чӣ? Оё мо ба ҳаёт бо назари Иброҳим ё Лут меоем? Дар Ибриён 11:10 ба мо гуфта шудааст, ки Иброҳим «ба шаҳре бо асосҳо, ки меъмор ва бинокори он Худост, интизор буд». Иброҳим назари дуруст дошт. Ӯ бо имон ба ваъдаҳои Худо ба ӯ такя мекард (Ҳастӣ 12:1-3). Иброҳим ба шаҳрҳои заминии сохтаи инсон мисли Садӯм ва Ғамӯр таваҷҷӯҳ надошт. Ӯ ба асосҳои мустаҳкамтар, арзишҳои абадии Худо таваҷҷӯҳ дошт. Мо чӣ гуна шаҳрро меҷӯем?
Қадами 2: Флирт бо ҷаҳон
Қадами дуюми Лут дар роҳи нокомӣ дар Ҳастӣ 13:12 дида мешавад. Лут «дар наздикии Садӯм зиндагӣ мекард». Ӯ ба Садӯм кӯчид – ҳанӯз не! Ӯ танҳо бо ҷаҳон флирт мекард. Ин одатан қадами навбатӣ дар нокомии масеҳӣ аст. Дар ин лаҳза ҳеҷ гоҳ масъалаи зиндагӣ дар «гуноҳи ошкоро» нест. Ин танҳо як ҳаракат дар самти нодуруст аст. Қабул кардани кори хуб музднок, ки амалҳои ғайриахлоқиро дар бар мегирад; ҷалб шудан ба фаъолиятҳои беруназсинфӣ, ки вақт ва истеъдодро аз ниёзҳои хидмати кампус мегирад; ошиқ шудан ба як беимони «муқовиматнашаванда»; ҳамаи инҳо метавонанд ҳаракатҳои «бегуноҳ» дар самти нодуруст бошанд. Мисли ҳолати Лут, танҳо масъалаи вақт аст, ки масеҳии ноком «дар Садӯм зиндагӣ мекунад» (Ҳастӣ 14:12) – мисли Лут.
Боз, чӣ тафовуте дар Иброҳим мебинем, ки ӯ низ хаймаи худро кӯчонид (Ҳастӣ 13:18), аммо на ба самти Садӯм. Ӯ ба Ҳеброн дар кӯҳсор кӯчид ва «кӯчид ... то дар наздикии ... Ҳеброн зиндагӣ кунад, ки дар он ҷо қурбонгоҳе барои Худованд сохт». Ва Худованд тамоми заминро ба Иброҳим ваъда дод (Ҳастӣ 13:14-17). Чӣ дарсе! Каломи Худо мегӯяд, ки Худованд бармегардад ва Малакути Худро барпо мекунад (2 Тимотиюс 4:1). Ба масеҳиёни содиқ саҳми фаровон дар он Малакут ваъда дода шудааст (Яъқуб 2:5; 2 Петрус 1:5-11; 2 Тимотиюс 2:12). Биёед мукофоти худро аз даст надиҳем.
Қадами 3: Ҷалб шудан ба ҷаҳон
Дар Ҳастӣ 14 мебинем, ки аз сабаби алоқаи Лут бо Садӯм, мушкилоти он шаҳри шарир мушкилоти ӯ гардид. Иброҳим, аз тарафи дигар, аз ҳама нооромиҳо, низоъҳо ва мушкилоти Садӯм озод буд. Аммо ӯ дар бораи дардҳои мардуми Садӯм хеле нигарон буд ва махсусан дар бораи ҳолати ҳамбовар ва хеши наздики худ, Лут, нигарон буд. Ва ӯ дар ин бора коре кард! Дар ин ҷо боз дарси муносибати дурусти масеҳӣ бо ин ҷаҳонро дорем.
Роҳравии худотарсона моро аз бисёре аз нооромиҳо ва ошуфтагиҳои ин системаи ҷаҳонӣ наҷот медиҳад, аммо мо масъулият дорем, ки ба одамоне, ки дар чанголи он гирифтор шудаанд, кӯмак кунем. Ва мо бояд ҳама чизи дар ихтиёри худро барои «наҷот додани» бародарону хоҳарони нокоми худ дар Масеҳ анҷом диҳем. Мисли Иброҳим, мо набояд қисми «системаи Садӯм» шавем, то ба одамони он ҷо кӯмак кунем. Мо маҳз аз он сабаб озодем, ки кӯмак кунем, ки қисми он система нестем. Худованди мо Исо гуфт, ки мо бояд бо ҷаҳон дар тамос бошем, аммо қисми системаи шарири ҷаҳон набошем (Юҳанно 17:9-23). Қайд кунед, ки Иброҳим аз ҷониби Подшоҳи Садӯм ва ғаниматҳои ғалаба «ба худ кашида нашуд» (Ҳастӣ 14:21-24). Аммо тасодуфӣ набуд, ки Малкисодеқи худотарс маҳз дар он вақт омад, то Иброҳимро баракат диҳад ва рӯҳбаланд кунад. Худо ҳамеша роҳҳои худро барои мустаҳкам кардани мо дар лаҳзаҳои муҳим дорад.
Қадами 4: Ба дом афтодан аз ҷаҳон
Дар Ҳастӣ 19 мебинем, ки Лут комилан ба корҳои Садӯм гирифтор шудааст. Боз ин танҳо як қадами мантиқии дигар дар роҳи нокомӣ аст. Мо фикр мекардем, ки Лут аз фирори тангназаронаи худ дар Ҳастӣ 14, ё ҳадди аққал аз муҳаббате, ки Иброҳим ба ӯ нишон дода буд, дарс гирифтааст. Аммо имондорони ноком ба муҳаббат ва ақли солим сахт мешаванд. Тасаввур кунед, ки ноумедии Иброҳимро! Бисёре аз мо метавонем дар ин лаҳза бо ӯ ҳамдардӣ кунем. Баъзан барои берун овардани имондор аз Садӯм як ҳодисаи заминларза, ҳодисаи осебпазир лозим аст. Боздид аз фариштагон ва оташ аз осмон ниҳоят Лутро аз Садӯм «маҷбур» кард, аммо ҳатто дар он сурат ҳам бе муборизаи бузург, таъхир ва талафот набуд (Ҳастӣ 19:15-29). Нохостагии Лут барои рафтан ягона нишонаи он нест, ки ӯ дар Садӯм ба дом афтода буд.
Таҳқиқи дақиқи ин бобҳо нишон медиҳад, ки Лут эҳтимолан бо зане аз Садӯм издивоҷ кардааст. Ӯ хаймаи худро партофта, дар Садӯм хонаи доимӣ харид. Ӯ оилаи худро дар Садӯм тарбия кард ва решаҳои оилавӣ душвор аст, ки канда шаванд. Ғайр аз ин, ба назар мерасад, ки Лут ба фасоди сиёсии Садӯм гирифтор шуда буд. Ибораи «дар дарвозаи шаҳр нишастан» (Ҳастӣ 19:1) нишон медиҳад, ки ӯ ба корҳои тиҷоратии Садӯм машғул буд. Шояд Лут кӯшиш мекард, ки ислоҳоти шаҳрро ба вуҷуд орад, аммо хеле ҷолиб аст, ки Иброҳим, аз беруни шаҳр, дар як рӯз бештар аз Лут дар як умр дар дохили шаҳр ба мардум ва Подшоҳи Садӯм шаҳодат дод. Мисли Лут, масеҳии ба дом афтода метавонад ба гуноҳҳои «дағалтарини» ин ҷаҳон, ба монанди ҳамҷинсгароӣ ва зӯроварӣ (Ҳастӣ 19:2-9) ҷалб нашавад, аммо тафаккури ӯ печида ва таҳриф мешавад (Ҳастӣ 19:8), зеро ӯ аз Худо дур аст. Ва ҳар як нишонаи хурди шаҳодат нодида гирифта мешавад ва масхара мешавад (19:14). Масеҳии ноком дар ин марҳила манзараи ғамангез аст.
Қадами 5: Аз ҷониби ҷаҳон нобуд шудан
Саҳнаи охирине, ки мо аз Лут дорем, фоҷиавӣ аст. Бо раҳмати Худо ҷони ӯ наҷот ёфт, аммо ӯ ҳама чизро аз даст дод – кори худ, хона, молу мулк ва занаш. Дуруст аст, ки Лут тавонист ду духтари худро аз Садӯм берун барад, аммо ӯ натавонист Садӯмро аз духтаронаш берун барад (Ҳастӣ 19:30-35). Онҳо бо падари масти худ зино карданд! Аз муносибатҳои зинокоронаи онҳо Мӯоб ва Аммӯн (Ҳастӣ 19:36-38) ба вуҷуд омаданд, ду миллате, ки солҳои тӯлонӣ мардуми Худоро азият медоданд.
Огоҳӣ
Нокомии Лут, ки бо интихоб оғоз шуд, ба худи ӯ, оилааш ва ниҳоят ба тамоми Исроил оқибатҳои фалокатбор дошт. Қиссаи Лут огоҳии равшан ва ҷиддӣ барои ҳар як масеҳӣ аст: Қадамҳоро ба сӯи нокомӣ нагузоред!
