Дар анҷоми офариниш, Худо Одаму Ҳавворо дар муҳити аҷиби Адан бо баракатҳои фаровони Худ ҷойгир кард (Ҳастӣ 1–2). Аммо Ҳавво аз ҷониби Мор фиреб хӯрд ва Одам аз амри Худо саркашӣ кард (3:1-6). Чанде пас аз суқути фоҷиавии онҳо, насли инсонӣ худро то дараҷае фасод кард, ки Худо маҷбур шуд тамоми заминро доварӣ кунад, ки Ӯ ин корро тавассути тӯфон дар замони Нӯҳ анҷом дод (6:5-7). Аз он вақт инҷониб, мутаассифона, дили инсон тағйир наёфтааст (8:21). Ҳатто ғуломӣ ҷорӣ карда шуд (9:25-27), ки бадхоҳии инсонро бо роҳҳои дигар нишон медиҳад.
Сарфи назар аз ҳамаи ин чизҳо, Худо мафҳуми ғуломиро гирифт ва онро ба сатҳи нав, хеле баландтар гузошт – то дар Писари Худ, дар пуррагии замон, ки ба ин ҷаҳон ҳамчун Хизматгори комил фиристода шудааст, комилан нишон дода шавад (ба Ғалотиён 4:4-7 нигаред). Хеле пеш аз омадани Ӯ, Исроил аз ғуломии Миср наҷот ёфт ва Худо ғуломи ҳақиқӣ, хизматгор ё ғуломро мувофиқи фикрҳои Худ муаррифӣ кард (Хуруҷ 21:2-6).
Дар ҷомеаи инсонӣ ғулом метавонад нафрат дошта бошад, аммо Навиштаҳо ин вазифа ё мавқеъро ҳамчун чизи хеле шарафманд истифода мебаранд, махсусан дар робита бо Худованд Исо. Намунаи ин порчаи маъруфест, ки ман онро «бузургтарин пешгӯӣ» меномам (Ишаъё 52:13–53:12). Истилоҳи «ғулом» баъзан «банда» тарҷума мешавад, махсусан вақте ки барои Писари Хизматгор истифода мешавад, ки Рӯҳи Муқаддас аксар вақт ба он ҷонишини соҳибии «Ман»-ро илова мекард (Ишаъё 42:1, 52:13, 53:11 NKJV). Ӯ аз муҳаббати ҳақиқии Худ ба Худо ва халқи Худ омад.
Имондорони даврони калисо – аз Аъмол 2 то рабудашавӣ (1 Таслӯникиён 4:14-18; 1 Қӯринтиён 15:51-58) – ҳоло ба муҳаббати бузурги Ӯ дар хидмат ҷавоб медиҳанд (Ғалотиён 2:20; Эфсӯсиён 5:1-2,25-33). Онҳо ин корро то абад ҳамчун муқаддасони осмонӣ, ки бо Ӯ хоҳанд буд ва ба Ӯ хидмат хоҳанд кард, анҷом медиҳанд (ба Ваҳй 22:3 нигаред).
Дар давраи ҳазорсолаи ҳукмронӣ имондорони рӯи замин ба Худованди мо Исои Масеҳ дар мувофиқат бо ширкати осмонӣ хидмат хоҳанд кард. Онҳо ба Худо мувофиқи намунаи Худованди мо Исо, Писари Хизматгори комил хидмат хоҳанд кард (Филиппиён 2:5-11).
Истилоҳҳои зуд-зуд истифодашаванда барои «Хизмат кардан»
Ҳамаи шаклҳои исм ва феълро, ки ба решаи калимаи ибрӣ тааллуқ доранд, ҳисоб карда ābad, мо 1,099 ҳодисаро дар Аҳди Қадим пайдо мекунем. Муодили Аҳди Ҷадиди он калимаи юнонии doúlos, мебошад, ки 182 маротиба рух медиҳад, агар мо пайвастагиҳо ва феълҳои алоқаманди онро дохил кунем. Бо ин шумораи зиёди ҳодисаҳо, мо бояд таваҷҷӯҳи худро ба чанд истинод маҳдуд кунем ва ба мафҳуми асосии ин мавзӯъ тамаркуз кунем.
Баъзе таърих
Бори аввал, ки Каломи Худо истилоҳи «хидмат кардан»-ро зикр мекунад, пас аз офарида шудани Одам аст, вақте ки Худо дид, ки касе нест, ки ба зебоии замине, ки Ӯ омода карда буд, ғамхорӣ кунад (Ҳастӣ 2:5). Аз ин рӯ, Ӯ Одамро барои нигоҳубин кардан ё кишт кардан ва нигоҳ доштани Адан таъин кард (ояти 15). Ҳардуи ин оятҳо истилоҳи ābad-ро истифода мебаранд.
Вақте ки Худо аз мард хоҳиш кард, ки ба ҳайвонот ном диҳад, Одам пай бурд, ки Худо ҳамаи онҳоро дар ҷуфтҳои як мард ва як зан овардааст, дар ҳоле ки ӯ танҳо буд (оятҳои 19-20). Сипас Худо ба ӯ ҳамсафарро ба таври хеле аҷиб таъмин кард, зеро Ӯ сохт занеро аз қабурғаи Одам. Диққат диҳед, ки он аз сар ё пои ӯ набуд, ки аз ӯ боло ё поён бошад, балки аз паҳлӯи ӯ буд, то ёрдамчии ӯ бошад. Ӯ Ҳавворо ба назди ӯ овард (оятҳои 21-25; ба Эфсӯсиён 5:22-33 нигаред). Аммо Одаму Ҳавво боғро тавре ки Худо дода буд, нигоҳ дошта натавонистанд, зеро онҳо ба зудӣ ба гуноҳ афтоданд ва ба Ӯ исён карданд (Ҳастӣ 3:1-6). Сипас Ӯ онҳоро аз Биҳишт (3:24) – маънои «Адан» – ро берун кард. Баъдтар, аз сабаби ҳасад, писари калонии Одаму Ҳавво Қобил бародараш Ҳобилро кушт (4:8).
Дере нагузашта тамоми насли инсонӣ дар ҳолате буд, ки аз табобат берун буд (6:1-7), ки боиси он шуд, ки Худо дар рӯзҳои Нӯҳ тӯфонро фиристад (6:13–7:24). Ин доварии ҷаҳонӣ ба оғози нав, дар асоси қурбонии Нӯҳ ва бо баракатҳои Худо оварда расонд (8:20-22, 9:1,9-17). Аммо боз ҳам нокомӣ буд, зеро Нӯҳ худро идора карда натавонист, маст шуд ва дар оилаи худ мушкилот дошт (9:20-27). Бо вуҷуди ин, аз Нӯҳ ва писарони ӯ 70 миллат ба вуҷуд омаданд (Ҳастӣ 10). Ҳамаи онҳо дар оянда нақш хоҳанд бозид, вақте ки нақшаҳои Худо барои ин замин иҷро хоҳанд шуд, ҳатто сарфи назар аз ҳамаи нокомиҳои онҳо.
Пас аз тӯфон ва қурбонии Нӯҳ, Худо Нӯҳ ва писарони ӯро баракат дод ва ба онҳо амр дод, ки серфарзанд шаванд, афзоиш ёбанд ва заминро пур кунанд (9:1). Насли онҳо намехостанд дар тамоми замин паҳн шаванд (11:4), балки дар ин минтақа монданд ва ба сохтани шаҳри Бобил ва бурҷи он шурӯъ карданд, ки барои хидмат ба бутҳои гуногун пешбинӣ шуда буд. Ин боиси дахолати Худо дар доварӣ гардид, ки насли инсониро дар тамоми замин пароканда кард (11:5-9), зеро Ӯ ба ҳамаи инсонҳо иҷозат дод, ки бо роҳҳои худ раванд (Румиён 1:21-32).
Аз яке аз ин гурӯҳҳои одамон Худо Иброҳимро даъват кард (Ҳастӣ 12:1-8), ки маънои «падари баландмартаба»-ро дорад. Баъдтар Худо ба ӯ номи Иброҳимро дод (17:5), ки «падари бисёр» аст. Ӯ ба Иброҳим ваъда дод, ки аз ӯ бисёр миллатҳо ба вуҷуд меоянд, ҳарчанд занаш ҳомиладор шуда наметавонист (Ҳастӣ 15–17). Аммо Иброҳим ба Худо имон овард (Румиён 4), инчунин ҳамсараш Соро (Ибриён 11:11). Пас аз он ки ҳарду аз синни муқаррарии фарзанддорӣ гузаштанд (Румиён 4:19), Худо ба онҳо писаре дод, Исҳоқ (Ҳастӣ 18, 21), ки маънои «хандидан»-ро дорад. Ӯ инчунин ба Иброҳим ва насли ӯ минтақаи васеъи байни дарёи Миср ва Фуротро ваъда дод (15:18). Исроил ҳанӯз ин минтақаи азимро соҳиб нашудааст, аммо дар ҳукмронии ҳазорсолаи оянда таҳти Худованд Исои Масеҳ он бешубҳа соҳиб хоҳад шуд. Дар синни 40-солагӣ, Исҳоқ бо Ривқо издивоҷ кард ва пас аз 20 сол онҳо дугоникҳо – Эсов ва Яъқуб доштанд (Ҳастӣ 25:25-26; Румиён 9:6-14).
Аз Яъқуб дувоздаҳ қабила ба вуҷуд омаданд, ки дар ғуломии Миср 400 сол монданд, ҳамон тавре ки Худо ба Иброҳим пешгӯӣ карда буд (Ҳастӣ 15:13). Вақте ки вақти Ӯ расид, Худо Мусоро даъват кард, ки тавассути ӯ Исроилро «аз кӯраи оҳан» наҷот дод (Такрори Шариат 4:20) ва миллатро ҳамчун «писари» Худ қабул кард (Хуруҷ 4:22-23; Ҳушаъ 11:1) – Исроил дар ин ҷо намунаи Худованд Исо аст (Матто 2:15).
Сарфи назар аз ҳамаи нокомиҳои Одам, Нӯҳ, Иброҳим ва насли ӯ, инчунин Исроил ҳамчун миллат, пас аз 4,000 соли таърихи инсонӣ Худо Писари маҳбуби Худро фиристод. «Калом ҷисм шуд ва дар миёни мо сокин шуд, ва мо ҷалоли Ӯро дидем, ҷалолеро, ки аз Падар, пур аз файз ва ростӣ буд» (Юҳанно 1:14). Ӯ Хизматгори комили Худо, ягона буд. Дар он ҷое ки инсони аввал ва насли ӯ бо роҳҳои гуногун ва дар озмоишҳои сершумор ноком шуда буданд, Инсони Дуюм ҳеҷ гоҳ ноком нашуд, балки ҳамеша Худоро хушнуд мекард (Матто 3:17; Юҳанно 8:28). Аз ин рӯ Худо Ӯро «Хизматгори Ман», содиқ ва комилан аз дигарон фарқкунанда номид (Ишаъё 40–53).
Исои Масеҳ… дар сурати Худо буда, баробар будан бо Худоро ғоратгарӣ нашуморид, балки худро холӣ кард, сурати ғуломро гирифт ва ба шабоҳати одамон омад. Ва дар зоҳир ҳамчун инсон ёфт шуда, худро фурӯтан кард ва то дараҷаи марг, ҳатто марги салиб итоаткор шуд. Аз ин рӯ, Худо низ Ӯро хеле баланд бардошт ва ба Ӯ номе дод, ки аз ҳар ном болотар аст, то ки ба номи Исо ҳар зону хам шавад, аз онҳое ки дар осмон, ва аз онҳое ки дар замин, ва аз онҳое ки зери замин ҳастанд, ва ҳар забон иқрор шавад, ки Исои Масеҳ Худованд аст, ба ҷалоли Худои Падар (Филиппиён 2:5-11).
Хизматгори комил
Худованд Исо гуфт, ки Ӯ «на барои хидмат кардан, балки барои хидмат кардан ва ҷони худро фидия барои бисёриҳо додан омадааст» (Марқӯс 10:45). Ин иқтибос аз Инҷили Марқӯс аст, ки бисёр тафсилоти хидмати Ӯро аз аввал то охир, аз ҷумла азобҳои Ӯро тасвир мекунад. Он Ӯро, пас аз эҳё ва баланд бардоштани Ӯ, бо шогирдонаш хидмат кардан, айнан «бо онҳо кор кардан» (16:20) нишон медиҳад. Ин маънои онро дорад, ки Ӯ ҳоло ҳам аз осмон хидмат мекунад, зеро Ӯ бо имондорон кор мекунад ва ба онҳо кӯмак мекунад. Дар ҷаҳони оянда Ӯ ҳукмронӣ хоҳад кард, вале Ӯ ба ҳамаи шогирдони ҳақиқӣ хидмат хоҳад кард, зеро онҳо бо Ӯ дар осмон хоҳанд буд. «Хушо он ғуломон, ки Хоҷа, вақте ки меояд, онҳоро бедор ёбад. Ба ростӣ ба шумо мегӯям, ки Ӯ камар баста, онҳоро ба хӯрокхӯрӣ мешинонад ва меояд ва ба онҳо хидмат мекунад» (Луқо 12:37). Ин баракати оянда барои онҳоест, ки дар тӯли вақте ки Исо рад карда мешавад, бовафоёна Ӯро тамошо мекунанд ва ба Ӯ хидмат мекунанд.
Тамоюли инсонӣ тамошо накардан аст, чунон ки ба даҳ бокира рӯй дод (Матто 25:1-13). Дар натиҷа онҳо хидмат накарданд, зеро омода набуданд. Оё шумо омодаед?
Худованд ҳамаи шогирдони ҳақиқиро ташвиқ мекунад: «Агар касе ба Ман хидмат кунад, бигзор аз паси Ман биёяд; ва дар куҷое ки Ман ҳастам, дар он ҷо хизматгори Ман низ хоҳад буд. Агар касе ба Ман хидмат кунад , Падари Ман ӯро эҳтиром хоҳад кард» (Юҳанно 12:26). Истилоҳҳои курсив, ки Худованд дар ин оят истифода кардааст, аз ҳамон решаи калимаи «диакон» мебошанд, ки баъзан «вазир» тарҷума мешавад. Ин калимаҳо метавонанд нодуруст фаҳмида шаванд, зеро тамоюли алоқаманд кардани чунин истилоҳҳо бо мавқеъҳои расмӣ ё рутбаҳо дар калисоҳо вуҷуд дорад. Аммо Навиштаҳо ба воқеият таъкид мекунанд. Ба ҷои ҷустуҷӯи мавқеъҳои расмӣ, Худованд афзалтар медонад, ки мо дар вобастагии ҳақиқӣ ба Ӯ ва дар муошират бо Ӯ хидмат кунем ё вазифадор бошем.
Ҳамеша ба Худо такя кардан
Ҳамчун Хизматгори комил, Исо ҳамеша ба роҳнамоии Худо такя мекард, ки Юҳанно 11 намунаи зебое аз онро тасвир мекунад. Вақте ки хабар гирифт, ки дӯсташ Лаъзор бемор аст, хоҳаронаш аз Ӯ хоҳиш карданд, ки биёяд ва ӯро шифо диҳад. Аммо Исо ду рӯз интизор шуд (ояти 6) пеш аз сафар ба Байт-Ҳинӣ дар Яҳудия. Чаро? Вақте ки Худованди мо ба он ҷо расид, Лаъзор мурда буд ва аллакай чор рӯз дар қабр буд (ояти 39). Худо ин вазъиятро барои нишон додани ҷалоли Худ (оятҳои 4,39-40) дар намоиши қудрати пирӯзии Худ бар марг (оятҳои 43-44) истифода хоҳад кард.
Мувофиқи теологияи яҳудӣ, касе, ки мурда буд, метавонад ба ҳаёт баргардонида шавад, аммо танҳо агар чунин мӯъҷиза дар давоми се рӯз пас аз марги шахс рух диҳад. Худованд ин корро қаблан анҷом дода буд, вақте ки Ӯ духтари Ёирро ба ҳаёт баргардонид (Луқо 8:41-42,49-56), инчунин ҷавонмарди Ноинро, ки дар тобут дар роҳи дафн буд (7:11-17). Фарисиён таълим медоданд, ки вақте се рӯз пас аз марги шахс мегузарад, мурда бояд то эҳёи рӯзҳои охир интизор шавад. Аз ин рӯ Худованд Исо аввал ба Марто ва баъд ба Марям гуфт: «Ман эҳё ва ҳаёт ҳастам» (Юҳанно 11:25). Ин маънои онро дошт, ки Ӯ ба қоидаҳо ё тафсирҳои фарисиён вобаста набуд.
Оятҳои 33 ва 38 нолаи шадиди Худовандро дар рӯҳ тасвир мекунанд, вақте ки Ӯ бо қудрати марг рӯ ба рӯ шуд, ва Ӯ барои Лаъзор бо ҳамдардӣ гиря кард (ояти 35). Дар ин замина, қудрати эҳёи Исо дар он зоҳир шуд, ки Ӯ тавонист Лаъзорро ба ҳаёт баргардонад. Тавассути ин мӯъҷизаи бузург Худо ҷалол ёфт, Худованд Исо эҳтиром шуд ва қудрати марг мағлуб гардид. Дар ниҳоят Ӯ маргро дар салиб мағлуб кард (Қӯлассиён 2:15) ва пирӯзии Худро дар эҳёи Худ нишон дод.
Аммо душманони Худованд ба нафрат ангехта шуданд ва дар кӯрии худ ҳатто мехостанд Лаъзорро бикушанд (Юҳанно 12:10), зеро онҳо Исоро комилан рад карданд, сарфи назар аз мӯъҷизаи бузурги Ӯ. Бо вуҷуди ин, бисёриҳо дар байни яҳудиён ба Ӯ имон оварданд (11:45). Дар ҷаласаи расмии шӯрои яҳудӣ, роҳбарияти яҳудӣ Исоро маҳкум кард, аммо дар нафрати худ онҳо танҳо он чизеро иҷро карданд, ки Худо хеле пеш пешгӯӣ карда буд (оятҳои 46-57).
Дигар истилоҳҳо барои хидмат ва чӣ гуна онҳо ба Худованд алоқаманданд
Ба ғайр аз ābad, истилоҳи маъмулии хидмат кардан ё кор кардан ҳамчун ғулом, ибрӣ калимаи дигаре барои хидмат кардан ё қонеъ кардани ниёзҳои дигарон дорад. Ин shārat, мебошад, ки 100 маротиба ҳамчун феъл ё исм рух медиҳад, хоҳ ба мард ё зан ишора кунад. Юсуф ба Пӯтифар, сардори посбонони Фиръавн хидмат мекард (Ҳастӣ 39:1-4), ва баъдтар дар зиндон ба ду сардори Фиръавн, ки ӯро дар он ҷо гузошта буд (40:1-4). Намунаи дигар Абишоги Шунамитӣ аст, ки дар пиронсолӣ ба шоҳ Довуд хидмат мекард (1 Подшоҳон 1:1-4,15). Хеле пеш, ҳамчун ёвари шахсии Мусо, Еҳушаъ ба ӯ хидмат мекард (Хуруҷ 24:13, 33:11; Ададҳо 11:28; Еҳушаъ 1:1). Ҳамин истилоҳ барои хидмати саркоҳин Ҳорун дар маъбади Худо ва писарон ва ворисони ӯ истифода мешавад (Хуруҷ 28:35,43, 29:30, 30:20). Он инчунин барои хидмати левиён ба коҳинон (Ададҳо 1:50, 3:6, 16:9, 18:2) ва барои қабилаи Левӣ дар маҷмӯъ (Такрори Шариат 10:8) истифода мешавад. Ҳарчанд байни онҳо ва Худованд Исо мувозинатҳо вуҷуд доранд, Аҳди Ҷадид, махсусан Ибриён, ба тафовутҳои бузург таъкид мекунад.
Аҳди Ҷадид бештар калимаи юнонии doulos, ки маънои «хизматгор» ё «ғулом»-ро дорад, ва феъли мувофиқи он douleuō -ро барои Худованд Исо, Хизматгори барҷаста, ё беҳтар аз ҳамаи дигарон истифода мебарад. Боз чанд истилоҳи дигар дар бораи хидмат ва хизмат вуҷуд дорад, ки мо мехоҳем онҳоро баррасӣ кунем, махсусан дар робита бо Худованди мо Исо.
Аввалан, калимаи диакон (юнонӣ: diákonos) ва истилоҳҳои алоқаманди он: кор ҳамчун диакон, хидмат ё вазифа. Биёед намуна ва таълимоти Худро ба ёд орем: «Агар касе ба Ман хидмат кунад, бигзор аз паси Ман биёяд; ва дар куҷое ки Ман ҳастам, дар он ҷо хизматгори Ман низ хоҳад буд. Агар касе ба Ман хидмат кунад, Падари Ман ӯро эҳтиром хоҳад кард» (Юҳанно 12:26). Аз осмон, ки Ӯ ҳоло бо ҷалол ва шараф тоҷдор аст, Худованд Исо ҳамчун Хизматгори бузург/Диакон ба хизматгорони Худ дар рӯи замин дастур медиҳад, ки чӣ гуна аз намунаи Ӯ пайравӣ кунанд, ба Ӯ хидмат кунанд ва ба халқи Ӯ дар ҳоҷат кӯмак ё сабукӣ расонанд.
Ҳавворӣ Павлус таълим дод, ки ҳукумат вазири Худост (Румиён 13:1-4) ва ҳамаи масеҳиён бояд ба ҳокимиятҳо итоат кунанд. Ҳавворӣ инчунин шарҳ дод, ки имондорон вазифаҳои гуногун доранд ва метавонанд ба Худованд ва ба якдигар хидмат кунанд (1 Қӯринтиён 3:5, 12:5, 16:15).
Рӯҳи Муқаддас низ ҳамчун Диакон бо хидмати худ муаррифӣ шудааст (2 Қӯринтиён 3:8). Павлус вазир буд, айнан диакон (1 Тимотиюс 1:12; 2 Қӯринтиён 8:20; Эфсӯсиён 3:7; Қӯлассиён 1:23,25), ки аз намунаи ӯ бояд пайравӣ кунем (1 Қӯринтиён 11:1), чунон ки дигарон дар он рӯзҳо карданд (Қӯлассиён 4:7,17; 1 Тимотиюс 4:6). Дар рӯзҳои таназзули мо, ин гуна хидмат ё хизмат ҳанӯз имконпазир аст, чунон ки барои Тимотиюс (2 Тимотиюс 4:5) ва барои хизматгори барқароршуда Марқӯс (ояти 11) дуруст буд. Ҳатто Онисимус, ки нав наҷот ёфта буд, барои хидмат кардан муфид шуд, аввал Павлусро дар зиндони Рум, баъдтар, сардори собиқаш Филемон ва ҷамъомади маҳаллӣ дар он ҷо (Филемон 13). Ин мавзӯи васеъ аст, чунон ки дар мавриди хидмат ҳамчун ғуломон низ ҳамин тавр аст.
Имондорон дар байни халқи яҳудӣ ба ташвиқ ниёз доштанд, то ин гуна хидматро идома диҳанд. «Зеро Худо беинсоф нест, ки кори шумо ва меҳнати муҳаббати шуморо, ки ба номи Ӯ нишон додаед, фаромӯш кунад, ки шумо ба муқаддасон хидмат кардаед ва хидмат мекунед» (Ибриён 6:10). Ташвиқи шабеҳро ҳавворӣ Петрус дод: «Ҳар кас чунон ки ато гирифтааст, ба якдигар хидмат кунад, ҳамчун сардорони хуби файзи гуногуни Худо. Агар касе сухан гӯяд, бигзор ҳамчун суханони Худо сухан гӯяд. Агар касе хидмат кунад, бигзор онро бо қобилияте, ки Худо медиҳад, анҷом диҳад, то ки дар ҳама чиз Худо тавассути Исои Масеҳ ҷалол ёбад, ки ҷалол ва ҳукмронӣ то абад ва абад аз они Ӯст. Омин» (1 Петрус 4:10-11). Чӣ қадар зебост, ки ҳатто имрӯз, ҳамаи мо метавонем ҳамчун диакон ё вазир, ҳамчун сардорони хуб, он чизеро, ки Худо ба мо супурдааст, барои манфиати якдигар ва барои ҷалоли Ӯ истифода барем. Исмҳои diákonos (диакон) ва diakonia (хидмат, хизмат), инчунин феъли diakonein (ҳамчун диакон хидмат кардан) 100 маротиба дар Аҳди Ҷадид рух медиҳанд.
Ниҳоят, ба чанд истилоҳи дигар, ки камтар истифода мешаванд, назар мекунем. Аввалан, leitourgos ва leitourgia, ду исми юнонӣ, ки хидмати махсуси ҷамъиятиро нишон медиҳанд, ки аз он leitourgein феъл аст. Омӯхтани ин ва дигар калимаҳо, ки чизеро аз Худованд ҳамчун Хизматгор дар рӯи замин ва дар хидмати ҳозираи Ӯ дар осмон тасвир мекунанд, ҷолиб ва рӯҳбаландкунанда аст. Калимаи «литургия» аз ин калимаи юнонӣ гирифта шудааст ва феъли он барои шахсе истифода мешавад, ки ин гуна хидмати ҷамъиятиро анҷом медиҳад. Дар заминаи яҳудияи Худодод, мо дар бораи Закарё мехонем, ки дар маъбад ҳамчун коҳин хидмат мекард. Матн ин феъли мушаххасро истифода мебарад (Луқо 1:23; ба Ибриён 9:21, 10:11 нигаред).
Пас аз хидмати Масеҳ дар рӯи замин ва кори анҷомёфтаи Ӯ дар салиб, Ӯ Вазири (8:2) хаймаи осмонӣ шуд, бо хидмати аълотаре (ояти 6), ки низоми қаблии заминиро, ки Худо барои муддате дода буд, иваз кард. Худованд Исо ҳоло дар осмон, пайваста, дар ҳузури бевоситаи Худо хидмати оммавӣ мекунад, бар хилофи саркоҳини заминӣ, ки танҳо як рӯз дар сол иҷозат дошт ба Қудси Қудс дохил шавад (9:7).
Ғайр аз ин, дар давраи файз, ки мо дар он зиндагӣ мекунем, Худованди мо Исо намояндагони Худро дар рӯи замин дорад, чунон ки дар Аъмол 13 мебинем. Чанд марди махсуси Худо дар ҷамъомад дар шаҳри машҳури Антиохия ба таври оммавӣ (ҳамон истилоҳҳои юнонӣ) хидмат мекарданд (оятҳои 1-2). Худованд Исо ду мардро аз байни онҳо – Барнаббо ва Шоул – интихоб кард, то онҳоро тавассути Рӯҳи Муқаддас фиристад. Ин барои хидмати махсуси миссионерии онҳо буд, ки дар Аъмол 13–14 тасвир шудааст, ки онҳо онро дар тақрибан 18 моҳ анҷом доданд (14:26-27).
Павлус барои фаъолиятҳои худ дар кори Худованд дар охири сафари сеюми миссионерии худ (Румиён 15:16) ва ғамхории имондорон дар Филиппӣ, ки дар давраи аввали зиндони Рум ба ӯ зоҳир карданд (Филиппиён 2:17,25,30), истилоҳоти шабеҳро истифода бурд. Ӯ инчунин онро барои тасвири дастгирии имондорон аз байни ғайрияҳудиён барои кӯмак ба бародарони яҳудии худ истифода бурд (Румиён 15:27; ба 2 Қӯринтиён 9:12 нигаред). Ҳамин истилоҳҳои юнонӣ барои хидмати фариштагон (Ибриён 1:7,14) ва мансабдорони давлатӣ (Румиён 13:6) истифода мешаванд.
Дар охир биёед ба феъли latreuōназар кунем, ки 21 маротиба дар Аҳди Ҷадид рух медиҳад. Он хидмати Худоро ба маънои ибодат барои танҳо Ӯро эҳтиром кардан нишон медиҳад, чунон ки Худованд Исо ҳангоми васваса шуданаш аз ҷониби Иблис тасдиқ кард (Матто 4:10; Луқо 4:8). Ин аст, ки чӣ гуна Худо мехост, ки Исроил ба Ӯ хидмат кунад (Луқо 1:74), чунон ки онҳо дар ҳазорсолаи оянда хоҳанд кард. Мо инро дар бевазан Анна (2:37), Шоули Тарсус пеш аз наҷоти ӯ (Аъмол 24:14) ва содиқон дар байни дувоздаҳ қабилаи Исроил (26:7) мебинем. Аммо Исроил борҳо ноком шуд, ба бутпарастӣ (7:42) ва/ё исён афтод, дар ҳоле ки иддао мекард, ки ба Худо хидмат мекунад.
Ин аст он чизе ки таъқибкунандаи фанатик Шоул ҳангоми таъқиби Масеҳ, ки дар имондороне, ки ӯ дастгир карда буд, кор мекард, иддао кард (9:4). Бо вуҷуди ин, наҷотёфта ва тағйирёфта, ҳамчун имондори аз нав таваллудшуда, Шоул / Павлус ба хидмат ба Худои ҳақиқӣ ба таври комилан нав шурӯъ карда буд. Ин тағйирот дар рӯзе оғоз ёфт, ки ҳангоми сафар ба Димишқ, ӯ бо Худованд Исои Масеҳ, Яшуа Ҳамашиах (9:3) вохӯрд, ки ба ӯ зоҳир шуд ва аз осмон бо ӯ сухан гуфт. Аз ҳамон лаҳза ва то он даме ки ӯ дар киштие, ки ба Рум мерафт, сухан мегуфт (27:23), ҳавворӣ барои ҳамаи имондорон – аз ҷумла шумо ва ман имрӯз – як дарси ибрат буд. Аҷиб! Ӯ омӯхта буд, ки худро фурӯтан кунад ва танҳо Худоро эҳтиром ва хидмат кунад (2 Тимотиюс 1:3), ба Худованди ҷалолёфтаи мо Исо (Филиппиён 3:3) такя кунад, на ба ҷисм ё ба худаш.
Аз нигоҳи инсонӣ ӯ сабабҳои зиёде дошт, ки ба худ – ҳатто ба ҷисми худ – эътимод кунад. Шоул фикр мекард, ки ӯ сабабҳои зиёде дорад, ки аз он чизе ки ӯ, ҳамчун инсони табиӣ, ба Худо пешниҳод карда метавонист, фахр кунад (3:4-6). Аммо вақте ки ӯ бо Худованд Исои Масеҳ вохӯрд ва Ӯро чунон ки ҳоло дар осмон аст, дид, ҳама чиз барои Шоул тағйир ёфт. Аввалан, ӯ се рӯз дар танҳоӣ буд (Аъмол 9:8-9), ва дар он ҷо ӯ ба аз нав арзёбии ҳама чиз аз нуқтаи назари нав, бо меъёри дигар (Филиппиён 3:4-11) шурӯъ кард. Ҳоло бузургтарин хоҳиши ӯ шинохтани Он буд, ки ба ӯ зоҳир шуда буд ва ӯро тағйир доданро оғоз карда буд – Шоули Тарсус, мутаассиби динӣ, беҳтарин шахс дар яҳудия. Ӯ дарк кард, ки Он ки тавониста буд ба ҳаёти ӯ дохил шавад, ягона шахсест, ки барои ӯ зиндагӣ кардан арзанда аст, ва ин маънои ӯҳдадории якумрӣ ва комилро дошт (оятҳои 12-14).
Дар бораи шумо ва ман имрӯз чӣ? Оё мо ба шинохтани Худованди мо Исо ва хидмат ба Ӯ – ва танҳо ба Ӯ – ӯҳдадорем?
Дар Марқӯс 1, Подшоҳ он чизеро, ки имрӯз ҳам эътибор дорад, эълон кард: «Тавба кунед ва ба Инҷил имон оваред» (ояти 15 KJV). Худованд дар дили ҳар як шахс ҷавоби додашударо ба ин даъвати фаврӣ мехонад. Сипас ба онҳое, ки ба Ӯ гӯш додаанд ва Ӯро қабул кардаанд, Ӯ даъвати дигари шахсӣ, даъват ба хидмат ва пайравӣ аз Ӯро медиҳад. «Аз паси Ман биёед» (ояти 17). Ин даъват муҳим буд. Инсон наметавонад аз рӯи ихтиёри худ ба Худо гӯяд: «Ман худро ба Ту медиҳам». Ин Худованд аст, ки ҳама чизро дониста, қарор медиҳад: «Ман туро ба хидмати Худ мегирам». Мисли шогирдон, биёед бо Ӯ дар бораи ҳар он чизе ки моро ба ташвиш меорад, сухан гӯем (ояти 30). Модари зани Шимъӯн, ки аз ҷониби Худованд шифо ёфт, шитофт, то ба Ӯ ва пайравонаш хидмат кунад. Оё вай дар пеши назари худ намунаи бузургтарин хидматро надошт? Шом дар хона фаро расид, аммо барои чунин Хизматгор рӯз тамом нашудааст. Ӯ ба шифо додани онҳое, ки ба назди Ӯ меомаданд, идома дод. Сирри ин фаъолияти аҷиб чӣ буд? Худованд Исо чунин қувватро, ки пайваста нав мешуд, аз куҷо мегирифт? Он аз муошират бо Худо меомад (ояти 35). Бубинед, ки ин Инсони комил рӯзи худро чӣ гуна оғоз кард? Аммо баъд, вақте ки ба ӯ дар бораи маъруфияти Ӯ гуфтанд, Ӯ барои мавъизаи Инҷил ба ҷои дигар рафт (Марқӯс 1:37-38). —Жан Кёхлин, Рӯз ба рӯз (мутобиқшуда)
