Ин ки Падар дар Шахсияти Писар ошкор шудааст, ин ки дар рӯи замин Шахси илоҳӣ, Рӯҳулқудс, вуҷуд дорад ва ин ки дар осмон Инсон, Худованд Исои Масеҳ, вуҷуд дорад, моҳияти масеҳият аст. Ҳама баракат барои масеҳӣ бар кори бузурги наҷот, ки Худованд Исо дар салиб анҷом додааст, асос ёфтааст, аммо мо ҳеҷ гоҳ баракати илоҳиро, ки тавассути марги Исо барои мо ба даст оварда шудааст, бе эҳёи Ӯ аз мурдагон қабул карда наметавонистем. Яке аз ҳақиқатҳои бузурги масеҳият ин аст, ки ҳамаи онҳое, ки мурдаанд, аз мурдагон эҳё хоҳанд шуд. Фундаменталистҳо дар байни яҳудиён ба эҳёи мурдагон бовар доштанд, аммо то омадани Писари Худо ба ҷаҳон ҳақиқатҳои марбут ба эҳё ошкор нашуда буданд.
Водии устухонҳои хушк
Ҳизқиёл дар водии устухонҳои хушк рӯъёи аҷиберо дид ва ба ӯ гуфта шуд, ки он ба
«тамоми хонадони Исроил» (Ҳизқиёл 37:11) дахл дорад.
Устухонҳои хушк миллати Исроилро, ки дар байни миллатҳое, ки онҳоро асир карда буданд, дафн шуда буданд, ифода мекарданд, аммо Худованд ба набӣ итминон дод, ки замоне фаро хоҳад расид, ки миллат ба сарзамини Исроил барқарор хоҳад шуд. Ин намоиши эҳёи шахсони алоҳида аз мурдагон нест, ки ҳақиқатест, ки дар ҷойҳои дигар ба таври возеҳ таълим дода шудааст, балки эҳёи миллии халқи Худо Исроил аст, ки аз сабаби гуноҳҳояшон пароканда ва дар байни миллатҳои замин дафн шуда буданд.
Дар Ишаъё 18 ҷанбаи дигари барқароршавии Исроил ба сарзамини ваъдашуда оварда шудааст: дар он ҷо на тамоми хонадони Исроил, балки танҳо як қисми хурди он аст. Дар ҳақиқат, ин эҳтимолан он чизест, ки дар замони мо рух додааст, вақте ки исроилиён бо кӯмаки Бритониё ва Амрико ҳамчун миллат таъсис дода шуданд. Дар мавриди барқароршавии миллат, дар бораи шахсони алоҳида пешгӯӣ шудааст:
«Ва бисёре аз онҳое, ки дар хоки замин хобидаанд, бедор хоҳанд шуд, баъзеҳо ба ҳаёти ҷовидонӣ, ва баъзеҳо ба шарм ва нафрати ҷовидонӣ» (Дониёл 12:2).
На ҳамаи онҳое, ки аз асирӣ дар байни миллатҳо бармегарданд, баракати илоҳӣ хоҳанд дошт; барои баъзеҳо ин доварии Худо хоҳад буд, чунон ки дар Закарё 13:8 дида мешавад, ки дар он танҳо сеяки он боқӣ мемонад.
Пешгӯиҳои эҳёи Масеҳ
Дар Аҳди Қадим бисёр намунаҳо, рамзҳо ва пешгӯиҳо мавҷуданд, ки марг ва эҳёи Масеҳро ба мо нишон медиҳанд: Одам пеш аз гирифтани ёвари худ ба хоби амиқ афтод; Исҳоқ пеш аз он ки гӯё аз нав зинда шавад, бар қурбонгоҳ гузошта шуд; Юсуф ба чоҳ ва ба зиндон афтод, пеш аз он ки барои наҷот додани ҷаҳон берун ояд; Шимшӯн дар шаҳри Ғазза нигоҳ дошта шуд, пеш аз он ки нисфи шаб бархоста, бо дарҳои дарвозаи шаҳр бар дӯшаш ба қуллаи теппаи Ҳебрӯн барояд; Довуд ба водии Элоҳ фуромада, азимҷуссаро мағлуб кард ва сар ва шамшери ӯро баргардонд; Баноё дар рӯзи барфӣ ба чоҳ фуромада, шерро кушт ва пирӯз баромад; Илёс аз Урдун гузашта, ба осмон баромад; Элишоъ бо ӯ гузашт, сипас баргашт, то корҳои бузурги худро анҷом диҳад; ва Юнус се рӯз ва се шаб дар шиками моҳии бузург буд, пеш аз он ки ба рисолати худ шурӯъ кунад. Инҳо ва бисёр тасвирҳои дигар аз Навиштаҳои Аҳди Қадим ин ҳақиқати бузургро ба мо нишон медиҳанд.
Дар рӯзи Пантикост, Петрус пешгӯиро дар бораи эҳёи Масеҳ дар Забур 16 ёдовар шуд:
«Ту ҷони Маро дар дӯзах нахоҳӣ гузошт, ва нахоҳӣ гузошт, ки Қуддуси Ту фасодро бубинад. Ту роҳҳои ҳаётро ба Ман маълум кардӣ» (Аъмол 2:27–28).
Забур 110, Ишаъё 52 ва 53, бо бисёр Навиштаҳои дигар, фикрҳои моро ба эҳёи Писари Худо равона мекунанд. Бисёре аз пешгӯиҳои Аҳди Қадим агар Масеҳ эҳё намешуд, иҷро намешуданд. Ҳамаи пешгӯиҳои пурҷалоли Масеҳӣ бар Масеҳи аз мурдагон эҳёшуда асос ёфтаанд.
Ҳангоми дар рӯи замин буданаш, Худованд эҳёи Худро ба таври возеҳ пешгӯӣ карда, се рӯзи Юнусро дар шиками моҳии бузург ёдовар шуд ва ба шунавандагонаш гуфт, ки Ӯ се рӯз ва се шаб дар дили замин хоҳад буд. Ӯ инчунин он чизеро, ки дар бораи Худаш дар Забур 110 гуфта шуда буд, ёдовар шуд:
«Дар дасти рости Ман бинишин, то душманони Туро зери пои Ту гардонам»
ва ба яҳудиён гуфт, вақте ки онҳо аз Ӯ аломате хостанд:
«Ин маъбадро вайрон кунед, ва дар се рӯз Ман онро барқарор хоҳам кард» (Юҳанно 2:19).
Ӯ борҳо ба шогирдонаш гуфта буд, ки Ӯ маслуб хоҳад шуд ва дар рӯзи сеюм эҳё хоҳад шуд (Матто 16:21; 17:23; 20:19). Ҳатто душманони Худованд он чизеро, ки Ӯ дар бораи эҳёи Худаш гуфта буд, ёдовар шуданд (Матто 27:63).
Шаҳодат ба эҳё
Чӣ қадар далелҳои эҳё, ки ҳавворӣ Павлус дар аввали 1 Қӯринтиён 15 пешниҳод мекунад, бебаҳс мебошанд. Ба ғайр аз ҳаввориён,
«зиёда аз панҷсад бародар якбора»
Худовандро дида буданд, ки аксари онҳо ҳангоми навиштани ҳавворӣ зинда буданд. Дар мавриди зоҳир шудани Исо дар эҳё ба ҳаввориён, Луқо навиштааст:
«Ба онҳо низ Ӯ худро пас аз азоби худ бо далелҳои зиёди бебаҳс зинда нишон дод, ки чил рӯз аз ҷониби онҳо дида мешуд» (Аъмол 1:1).
Дар байни ҳаввориёне, ки Худовандро зинда диданд, Матто ва Юҳанно буданд, ки дар Инҷилҳое, ки номи онҳоро доранд, дар бораи эҳё навиштаанд. Шимъӯн Петрус низ дар Номаи аввали худ дар бораи
«эҳёи Исои Масеҳ: Ки ба осмон рафтааст ва дар дасти рости Худост» (1 Петрус 3:21–22) менависад.
Павлус Худовандро дар рӯи замин намешинохт, аммо ӯро аз мурдагон эҳёшуда, дар осмон нишаста дид, чунон ки менависад:
«Ва охирин аз ҳама Ӯро ман низ дидам, мисли касе, ки аз вақти муқаррарӣ берун таваллуд шудааст» (1 Қӯринтиён 15:8).
Масеҳи эҳёшуда танҳо ба шоҳидони интихобшуда зоҳир шуд, аммо Ӯ боз ба тамоми миллат зоҳир хоҳад шуд. Павлус он рӯзро интизор буд, зеро ӯ низ барои шоҳиди Масеҳи эҳёшуда интихоб шуда буд.
Қудрати илоҳӣ дар эҳё зоҳир шуд
Ҳокимияти илоҳӣ дар Писари Одам, ки доварӣ ба ӯ супурда шудааст, нишон дода мешавад; аммо қудрати илоҳӣ дар эҳё зоҳир мешавад, хоҳ дар Масеҳ, ки мурдагонро дар рӯи замин эҳё мекунад, дар эҳёи худи Ӯ, ё дар эҳёи ҳамаи мурдагон дар амалҳои аввал ва ниҳоии эҳёи мурдагон. Павлус ба мо мегӯяд, ки Исо
«бо қудрат… тавассути эҳё аз мурдагон Писари Худо эълон карда шуд» (Румиён 1:4);
ва ин ки
«бузургии аз ҳад зиёд»
қудрати Худо маълум шуд
«вақте ки Ӯро аз мурдагон эҳё кард» (Эфсӯсиён 1:19–20).
Ин қудрате буд, ки дар эҳёи духтари Ёир, писари бевазани Ноин ва Лаъзор аз марг ва фасод дида шуд.
Натиҷаҳои эҳёи Масеҳ
Писари Худо ба марг даромада, ҳамчун ғолиб берун омад, ки
«асириро асир кард»
ва ба
«баландтар аз ҳамаи осмонҳо баромад, то ҳама чизро пур кунад» (Эфсӯсиён 4:8–10; Қӯлассиён 2:15).
Тавассути марг, Масеҳи эҳёшуда
«он ки қудрати маргро дошт» (Ибриён 2:14)-ро бекор кард,
ва
«маргро барҳам дод ва ҳаёт ва бефаноиро тавассути Инҷил ба рӯшноӣ овард» (2 Тимотиюс 1:10).
Писари Одами эҳёшуда гуфтааст:
«Ман ҳастам, ки зиндаам ва мурда будам; ва инак, то абад зиндаам, омин; ва калидҳои дӯзах ва маргро дорам» (Ваҳй 1:18).
Ҳамаи баракатҳое, ки ба муқаддасони Худо оварда шудаанд, аз марг ва эҳёи Масеҳ вобастаанд, хоҳ ин сафедкунӣ ё наҷот бошад (Румиён 4:25; 10:9), ё ҳама чизе, ки мо
«дар Масеҳ»
дар ҷойҳои осмонӣ лаззат мебарем. Гарчанде ки ин баракатҳо дар машварати Худо барои мо буданд, онҳо тавассути даромадани Масеҳ ба марг ва эҳёи Ӯ ба мо таъмин карда шудаанд. Ҳавворӣ Петрус низ инро ба мо нишон медиҳад, ки дар он ҷо менависад:
«Муборак бод Худо ва Падари Худованди мо Исои Масеҳ, ки мувофиқи раҳмати фаровони худ моро аз нав ба умеди зинда тавассути эҳёи Исои Масеҳ аз мурдагон таваллуд кард» (1 Петрус 1:3).
