«Ба воситаи Ӯ» ё «Аз Ӯ»
Ибораҳои хурди «ба воситаи Ӯ» ва «аз Ӯ» (юнонӣ: di’ autou ) дар Китоби Муқаддаси англисии мо сарвати андешаҳоро ҷамъбаст намуда, ба Худо ва Наҷотдиҳандаи мо, Худованд Исои Масеҳ, ҷалол меоранд. Ба истиснои чанд ҳолат, аксари вақтҳое, ки ин ибораҳо истифода мешаванд, онҳо ба Ӯ ишора мекунанд, на ба одамон. Аҳди Ҷадиди юнонӣ ин ибораро 21 маротиба истифода мебарад. Ин рақам аз пуррагӣ ва комилӣ (ҳафт) ва инчунин аз Сегонаи илоҳӣ (се) сухан меронад – сирри нофаҳмои Ӯ, ки Се-дар-Як ва Як-дар-Се аст. Хондани ин 21 ишора ва мулоҳиза дар бораи онҳо ба фаҳмиш ва қадршиносии бештари шахсият ва кори аҷоиби Худованди мо оварда мерасонад.
Ҳама чиз ба воситаи Ӯ офарида шудааст, ва бе Ӯ ҳеҷ чизе, ки офарида шудааст, офарида нашудааст. (Юҳанно 1:3 NKJV)
Ояти аввали ин порчаи аҷиби Юҳанно 1:1-5 нишон медиҳад, ки ин шахс кист: Логос. Ӯ Офаридгори осмон ва замин аст, ки дар Ӯ Ҳаёт аст ва Ӯ Нури одамон аст. Он ҳафт нуқтаи бузургии беназири Ӯро номбар мекунад:
- Ҳастии абадии Ӯ – «дар ибтидо Калом буд»;
- Шахсияти фарқкунандаи Ӯ – «Калом бо Худо буд»;
- Илоҳияти аслии Ӯ – «Калом Худо буд» (бе артикли муайян пеш аз «Худо»);
- Муошират дар дохили Худоӣ – «дар ибтидо бо Худо»;
- Офаридгори эҷодӣ – «ҳама чиз ба воситаи Ӯ офарида шудааст, бе Ӯ ҳеҷ чиз офарида нашудааст;»
- Ҳаёти аслии Ӯ – «дар Ӯ ҳаёт буд»;
- «Ҳаёт нури одамон буд» – бе нури Ӯ ҳаёт нест.
Ин мард барои шаҳодат омад, то дар бораи Нур шаҳодат диҳад, то ки ҳама ба воситаи ӯ имон оваранд. (Юҳанно 1:7)
Яҳёи Таъмиддиҳанда бузургтарин пайғамбар буд, зеро Худо ӯро фиристод, то Масеҳро ба халқи Худ муаррифӣ кунад ва Ӯро ҳамчун «Барраи Худо» муайян кунад (Юҳанно 1:29,36). Ин маънои онро дорад, ки Ӯ, Худованд Исои Масеҳ, Қурбонии олӣ ва Наҷотдиҳанда аст.
Ӯ дар ҷаҳон буд, ва ҷаҳон ба воситаи Ӯ офарида шуда буд, ва ҷаҳон Ӯро нашинохт. (Юҳанно 1:10)
Суқути Одам ва Ҳавво (Ҳастӣ 3) байни Худо ва офаридаи Ӯ ихтилоф ба вуҷуд овард, бинобар ин, ҳеҷ шинохти Ӯ ва ҳеҷ муошират бо Ӯ вуҷуд надошт, ҳарчанд Ӯ ҳама чизро офарида буд. Танҳо Исо метавонист ин фосиларо бартараф кунад, ва Ӯ ин корро кард; аммо аз ҷониби инсон тавба ва имон лозим аст, то шифои заруриро қабул кунад.
Зеро Худо Писари Худро ба ҷаҳон нафиристод, то ҷаҳонро маҳкум кунад, балки то ки ҷаҳон ба воситаи Ӯ наҷот ёбад. (Юҳанно 3:17)
Худованд Исо ба «муаллими Исроил» (ояти 10) – Никодим фаҳмонд, ки Ӯ кист ва ҳадафи омадани Ӯ ба ҷаҳон ва ба Исроил чист: наҷот додан ва барқарор кардан.
Эй мардони Исроил, ин суханонро бишнавед: Исои Носирӣ, Марде, ки Худо ба шумо бо мӯъҷизаҳо, аҷоибот ва аломатҳое, ки Худо ба воситаи Ӯ дар миёни шумо кард, шаҳодат додааст, чунон ки худатон низ медонед. (Аъмол 2:22)
Дар рӯзи Пантикост, Рӯҳи Муқаддас аз осмон омад, ки аз ҷониби Марди Носирии нафратшуда (Юҳанно 16:7) фиристода шуда буд, ки Худо Ӯро «бо ҷалол ва шараф тоҷдор карда буд» (Ибриён 2:9). Калисо дар он рӯз таваллуд шуд (нигаред Матто 16:18).
Ва номи Ӯ, ба воситаи имон ба номи Ӯ, ин мардро, ки шумо мебинед ва медонед, қавӣ гардонд. Бале, имоне, ки ба воситаи Ӯ меояд, ба ӯ ин саломатии комилро дар ҳузури ҳамаи шумо додааст. (Аъмол 3:16)
Аз осмон, Худованд Исо мӯъҷизаҳои бузургро анҷом дод, чунон ки қаблан дар рӯи замин карда буд. Ба воситаи имон ба номи Ӯ, гунаҳкорони бечора тавба карданд, бо Ӯ ҳамроҳ шуданд ва шифо ва баракат гирифтанд. Чӣ номи аҷибе!
Пас, акнун, ки бо хуни Ӯ сафед карда шудаем, ба воситаи Ӯ аз хашм наҷот хоҳем ёфт. (Румиён 5:9)
Наҷотдиҳандаи бузург Довари олӣ хоҳад буд (Аъмол 17:31). Ӯст, ки амнияти абадии имондоронро кафолат медиҳад, вақте ки хашми Худо ба кофирон хоҳад расид (нигаред 1 Таслӯникиён 1:10).
Зеро ҳама чиз аз Ӯ ва ба воситаи Ӯ ва барои Ӯст, ки ҷалол то абад ба Ӯ бод. Омин. (Румиён 11:36)
Китоби Румиён адолати Худоро, ки дар наҷот, дар ҳаёти ҳозираи имондорон ва дар ҷаҳони оянда зоҳир мешавад, таълим медиҳад. Ҳама чиз аз Ӯ, ба воситаи Ӯ ва барои Ӯст; ҳама ситоиш ва ҷалол ба Ӯ тааллуқ дорад ва бояд то абад ба Ӯ дода шавад.
Барои мо як Худо, Падар, ки ҳама чиз аз Ӯст, ва мо барои Ӯ; ва як Худованд Исои Масеҳ, ки ҳама чиз ба воситаи Ӯст, ва ба воситаи Ӯ мо зиндагӣ мекунем. (1 Қӯринтиён 8:6)
Ҳавворӣ Павлус, фарқиятҳои байни Худои ҳақиқӣ ва бутҳои зиёдро нишон дода, бо чанд калима бузургии Худои Офаридгор ва муносибати Ӯро бо имондорон эълон кард. Ин вобастагии онҳоро ба Ӯ дар назар дорад, ки ҳеҷ гоҳ қатъ нахоҳад шуд, чунон ки Худованд Исо ба шогирдон гуфт: «Бе Ман шумо ҳеҷ коре карда наметавонед» (Юҳанно 15:5 ESV).
«Зеро ҳама ваъдаҳои Худо дар Ӯ «ҳа»-и худро меёбанд. Аз ин рӯ, ба воситаи Ӯ мо «омин»-и худро ба Худо барои ҷалоли Ӯ мегӯем» (2 Қӯринтиён 1:20)
Ҳама ваъдаҳои Худо ба воситаи Худованд Исои Масеҳ тасдиқ ва амалӣ мешаванд, бинобар ин, ҷавобе, ки имондорон метавонанд диҳанд, ба воситаи Ӯст, чунон ки дар Ибриён 13:15. Нуқтаи муҳиме, ки Павлус дар 2 Қӯринтиён илова кард, дар ҳар тарҷума дида намешавад, ки чунин ҷавоб бо хидмати Ӯ алоқаманд аст. Ҳадафи ниҳоии Павлус ин буд, ки Худо аз офаридаҳои наҷотёфтаи Худ, ҳоло ва то абад, ҷалол гирад. Дар бораи шумо чӣ, оё шумо ба Худо ҳамчун шахси наҷотёфта ҷалол медиҳед?
Оё ман аз шумо ба воситаи яке аз онҳое, ки ба шумо фиристодам, истифода бурдам? (2 Қӯринтиён 12:17 NKJV)
Ин як саволи риторикӣ аст, ки маънои онро дорад, ки савол худаш ҷавоб медиҳад. Ҷавоб ин аст: «Албатта не.» Павлус ба ташкили ҷамъоварӣ барои камбағалон дар Ерусалим, махсусан барои имондорон дар миёни онҳо, машғул буд. Бисёре аз имондорони яҳудӣ ба Масеҳ ҳамаи дороии худро дода буданд ё ҳама чизро аз сабаби таъқибот ё муносибати бад аз даст дода буданд (Яъқуб 5:1-7). Павлус барои ташкили ин ҷамъоварӣ ҳеҷ кӯшишеро дареғ надошт, то боварӣ ҳосил кунад, ки ҳама чиз комилан ростқавлона ва бо дили хоҳишманд анҷом дода шудааст.
Бо вуҷуди ин, онҳое буданд, ки Павлусро ба ҳама гуна чизҳо айбдор мекарданд. Аз ин рӯ, Павлус ин саволи риторикиро барои хомӯш кардани мухолифон дод. Ҳавворӣ дар ҳама корҳои худ шаффоф буд ва ӯ мехост, ки имондорон дар ин кӯшиши ростқавлона ба ӯ монанд бошанд. Ин мушкилот барои мо имрӯз боқӣ мемонад.
Зеро ба воситаи Ӯ ҳар дуи мо ба воситаи як Рӯҳ ба Падар дастрасӣ дорем. (Эфсӯсиён 2:18)
Ин изҳороти зебо дар заминаи тавсифи он чизе, ки Худо (ояти 10) дар наҷоти онҳое, ки аз Ӯ дур буданд – ғайрияҳудиён – ва онҳое, ки наздик буданд – яҳудиён – анҷом додааст, оварда шудааст. Ӯ фарқиятҳои оштинопазирро байни онҳо бартараф кард. Мӯъҷизае, ки Худо анҷом дод, ва ҳоло ҳам анҷом медиҳад, ин аст, ки Ӯ аз миёни ғайрияҳудиён ва аз миёни яҳудиён онҳоеро мегирад, ки тавба мекунанд ва ба Худованд Исои Масеҳ имон меоваранд (Румиён 10:9-10). Сипас Ӯ онҳоро дар як ваҳдати аҷиби ҳамоҳанг ва муносибат бо Ӯ ҷамъ меорад, ки бо ҳафт роҳи гуногун тавсиф шудааст (Эфсӯсиён 2:19-22-ро хонед). Мутаассифона, ин на ҳамеша аз сабаби таассуб ё дигар сабабҳо амалӣ мешавад. Порчаи мо нишон медиҳад, ки Падар ва Писар – ва Рӯҳи Муқаддас – дар ин кор иштирок доранд, зеро имондорон ин таълимотро амалӣ мекунанд.
Зеро ба воситаи Ӯ ҳама чизҳое, ки дар осмон ва дар замин ҳастанд, намоён ва ноаён, хоҳ тахтҳо бошанд, хоҳ ҳукмрониҳо, хоҳ сарвариҳо, хоҳ қудратҳо, офарида шудаанд. Ҳама чиз ба воситаи Ӯ ва барои Ӯ офарида шудааст. (Қӯлассиён 1:16)
Ин оят бузургии Худованд Исоро ҳамчун Худои Офаридгор бо се роҳ нишон медиҳад, ки се пешоянди гуногунро истифода мебарад: «дар», «ба воситаи» ва «барои». Матни тарҷумашудаи «аз Ӯ» аслан «дар Ӯ» хонда мешавад ва маънои онро дорад, ки ҳама чиз дар қудрати шахсияти Ӯ, таҳти назорати пурраи Ӯ офарида шудааст, на ба воситаи ягон «қудрати олӣ». «Ба воситаи Ӯ» истилоҳест, ки мо дар ин таҳқиқот дар бораи он сухан меронем. Он Писарро ҳамчун Сар-Иҷрокунанда нишон медиҳад, ки ҳама чизро дар ҷои худ гузошт ва ҳама чизро офарид. «Барои Ӯ» эълон мекунад, ки ҳама чиз барои Ӯ, шодӣ ва шарафи Ӯ офарида шудааст, зеро Ӯ Худои Офаридгори бузург аст. Ин ибора инчунин нишон медиҳад, ки Ӯ то абад ҷалол хоҳад гирифт (Ваҳй 4:11).
... Ва ба воситаи Ӯ ҳама чизро бо Худ оштӣ диҳад. (Қӯлассиён 1:20)
Офаридгори бузург инчунин Наҷотдиҳанда аст, чунон ки ҳавворӣ дар суханронии худ ба атиниҳо (Аъмол 17) шарҳ дод. Дар Қӯлассиён, Павлус бузургии Худованд Исои Масеҳ, волоияти мутлақи Ӯро таъкид кард, ки кӯшишҳои муаллимони гуногуни дурӯғинро, ки кӯшиш мекарданд Ӯро ҳамчун шахсият аз тартиби поёнтар нишон диҳанд, рад кард. Не, Ӯ на танҳо Худои Офаридгори бузург ва беназир аст, Ӯ инчунин Касест, ки ҳама чизро бо Худ оштӣ медиҳад, чунон ки дар ҷаҳони оянда дида мешавад, ва ки аллакай моро оштӣ додааст (Румиён 5:10-11).
... ба воситаи Ӯ, хоҳ чизҳои рӯи замин бошанд, хоҳ чизҳои осмон, ки ба воситаи хуни салиби Худ сулҳ барқарор кардааст. (Қӯлассиён 1:20)
Оштии «ҳама чиз» ҳама чизро дар осмон ва дар замин дар назар дорад, чунон ки дар оянда дида мешавад, дар асоси хуни Масеҳ. Ин оштии ниҳоӣ, аммо, чизҳои «зери замин»-ро (Филиппиён 2:10) дар бар намегирад, ҳарчанд ҳамаи онҳое, ки дар ин истилоҳ дохил мешаванд, ба Худованд Исо зону хоҳанд зад ва Ӯро ҳамчун Худованд эътироф хоҳанд кард, ба ҷалоли Худои Падар (ояти 11).
Ҳар коре, ки шумо бо сухан ё амал мекунед, ҳамаро ба номи Худованд Исо кунед, ба Худои Падар ба воситаи Ӯ шукр гӯед. (Қӯлассиён 3:17)
Ҳамчун имондорон мо дар Малакути Худо ҳастем. Мо метавонем Ӯро, ҳамчун шогирдони Худованди мо Исои Масеҳ, ба воситаи кори Рӯҳи Муқаддас (ояти 15) ва Каломе, ки дар мо фаровон зиндагӣ мекунад (ояти 16), эҳтиром кунем.
Аз ин рӯ, Ӯ инчунин қодир аст, ки онҳоеро, ки ба воситаи Ӯ ба Худо меоянд, то ба охир наҷот диҳад, зеро Ӯ ҳамеша зинда аст, то барои онҳо шафоат кунад. (Ибриён 7:25)
Муносибати мо бо Худо ба воситаи Худованди мо Исои Масеҳ аст. Ибриён бузургии Худованди мо Исои Масеҳро ҳамчун Офаридгор – Наҷотдиҳанда, Писари Одам, Саркоҳини Бузург, Ходими маъбад ва Касе, ки моро дар ҷавоби мо ба Худо роҳнамоӣ мекунад, таъкид мекунад. Ӯ моро ба даруни парда (Ибриён 10:19-22) ва, то даме ки мо дар рӯи замин ҳастем, ба воситаи ин ҷаҳон, инчунин «берун аз урдугоҳ» ва «ба сӯи Ӯ» (Ибриён 13:13) роҳнамоӣ мекунад, то моро ҳамчун ибодаткунандагони ҳақиқӣ дошта бошад. Ин «аз Ӯ» аст, чунон ки мо дар ояти навбатии худ мебинем.
Аз ин рӯ, ба воситаи Ӯ биёед қурбонии ситоишро ба Худо пайваста пешкаш кунем, яъне меваи лабони худро, ки ба номи Ӯ шукр мегӯем. (Ибриён 13:15)
Чунон ки дар нуқтаи охирин дидем, ба воситаи Худованд Исо, «аз Ӯ», мо дар ибодат ба Худо наздик мешавем. Мо ташвиқ карда мешавем, ки ин корро пайваста анҷом диҳем. Вақте ки мо ба Худо ситоиш ва ҷалол меорем, ба номи Ӯ шукр мегӯем, мо ин корро «ба воситаи Ӯ», яъне ба воситаи Худованди мубораки мо Исо, анҷом медиҳем.
«Ки ба воситаи Ӯ ба Худо имон доранд, ки Ӯро аз мурдагон эҳё кард ва ба Ӯ ҷалол дод, то ки имон ва умеди шумо дар Худо бошад.» (1 Петрус 1:21)
Имон овардан ба Худо, ба Ӯ наздик шудан, ба воситаи Худованд Исои Масеҳ аст (Юҳанно 14:6). Ҳеҷ махлуқе Худои ноаёнро дида наметавонад, аммо мо метавонем ба Ӯ имон оварем, ба Ӯ эътимод кунем, аз сабаби он чизе ки Ӯ кардааст, Худованд Исоро аз мурдагон эҳё кардааст. Ӯ барои имон асоси мустаҳкам гузоштааст. Умеди мо бо ин алоқаманд аст ва таъкид мекунад, ки ин имон барои ҳозира ва оянда низ хуб аст. Худоро ситоиш кунед!
Ё ба ҳокимон, ҳамчун онҳое, ки аз ҷониби Ӯ барои ҷазо додани бадкорон ва барои ситоиши онҳое, ки некӣ мекунанд, фиристода шудаанд. (1 Петрус 2:14)
Қудратҳое, ки Худо таъсис додааст (Румиён 13), таҳти назорати Ӯ ҳастанд. Ин ҳама ҳокимони заминиро дар бар мегирад, ҳатто онҳоеро, ки ба Ӯ муқобилат мекунанд ва имондоронро таъқиб мекунанд. Дар ҷаҳони оянда, ҳама ва ҳама чиз дуруст кор хоҳад кард, зеро адолати ҳақиқӣ бо иродаи Худо иҷро хоҳад шуд. Имрӯз мо таҳти ҳукумати ғайримустақим зиндагӣ мекунем, ки маънои онро дорад, ки бадӣ на ҳамеша фавран маҳкум карда мешавад; на некӣ фавран ҷуброн ё мукофотонида мешавад.
Дар ин муҳаббати Худо ба мо зоҳир шуд, ки Худо Писари ягонаи Худро ба ҷаҳон фиристод, то ки мо ба воситаи Ӯ зиндагӣ кунем. (1 Юҳанно 4:9)
Чӣ қадар аҷиб аст Писари ягона! Ӯ беназир аст, ва ин истилоҳ танҳо аз ҷониби Юҳанно истифода мешавад (Юҳанно 1:14,18, 3:16,18; 1 Юҳанно 4:9). Худо муҳаббати Худро ба мо нишон дод ва ҳоло дар мо кор мекунад. Муҳаббати Ӯ бо мо, то абад, дар муносибати аҷиб бо Падар, Писар ва Рӯҳи Муқаддас (оятҳои 9-17) дида хоҳад шуд.
Хулоса
21 маротибае, ки Аҳди Ҷадид истилоҳи «аз Ӯ» ё «ба воситаи Ӯ»-ро истифода мебарад, аз ҷониби Рӯҳи Худо навишта шудааст, то ба мо кӯмак кунад, ки чӣ гуна мо ба Худованд Исо вобастаем. Бе Ӯ мо барои ҷалоли Худо ҳеҷ коре карда наметавонем. Ин аст он чизе ки Шоули Тарсус пас аз вохӯрӣ бо Худованд Исо дар роҳи Димишқ омӯхт (Филиппиён 3:7-15). Имрӯз мо дар мактаби Худо ҳастем, то ҳамон дарсро омӯзем. Бигзор мо бештар ва бештар дарк кунем, ки мо дар Худованди мо Исо чӣ ҳастем ва чӣ дорем ва асбобҳои мувофиқ барои истифодаи Ӯ бошем (2 Тимотиюс 2:21). Ҳамин тариқ, Ӯ метавонад ба воситаи мо, барои шарафи Худ ва барои ҷалоли Худо кор кунад.
