Омӯзиши мухтасари Забур 119
Забур 119 танҳо як мавзӯъ дорад: аъло ва арзиши Каломи Худо. Барои имондорони масеҳӣ, Каломи Худо на танҳо ба мо дониши Худои зиндаро медиҳад, балки дар бораи Масеҳе, ки Ӯро ошкор кардааст, низ сухан меронад. Дар Юҳанно 1:1-14 Исои Масеҳ «Калом» номида мешавад (NKJV). Ӯ ҳамчунин «Алфа ва Омега» аст (Ваҳй 1:8,11, 21:6, 22:13) – «А то З»-и Худо.
Забури 119 пур аз оятҳоест, ки фоидаи Каломи Худоро шарҳ медиҳанд ва дар ин чанд мисол иброз медоранд, ки забурнавис:
Аз он шодӣ мекунад – «Ман аз шариати Ту шодӣ мекунам» (ояти 70). Хоҳиши риояи он – «Ман қонунҳои Туро риоя хоҳам кард» (ояти 8). Хоҳиши кӯмак барои зиндагӣ мувофиқи он – «Ман … барои кӯмак фарёд мезанам [зеро] ман ба каломи Ту умед дорам» (ояти 147).
Ман то абад аз Худованд миннатдорам, ки дар наврасӣ муаллими синфи Библиям маро бо арзиши Каломи Худо шинос кард. Ӯ маро ба нақшаи ҳаррӯзаи хондан ва омӯзиши Библия оғоз кард ва ӯ нишон дод, ки ин фаъолият барои имондорони ҷавон барои шогирди Худованд Исо шудан то чӣ андоза зарур аст. Ӯ ояти 9-ро иқтибос овард: «Ҷавон чӣ тавр роҳи худро пок кунад? Бо риояи каломи Ту.»
Чанд сол пас ман ба касби илмӣ машғул шудам, ки ба ҳақиқати мутлақи офариниш аз Навиштаҳо боварӣ доштам, зеро ояти 160 мегӯяд: «Каломи Ту аз ибтидо ҳақиқӣ аст» (KJV). Яъне, ҳисоботи Ҳастӣ 1 дар бораи шаш рӯзи офариниш, ки боиси рӯзи ҳафтуми истироҳат, шанбе гардид, воқеият аст, на афсона!
Пас аз се ояти аввали Забур 119, боқимондаи забур мустақиман ба Худо муроҷиат карда мешавад. Умуман, он маҷмӯи тӯлонии мулоҳизаҳо дар бораи каломи Худост. Вақте ки мо дастурҳо, рӯҳбаландкуниҳо ва огоҳиҳои онро мехонем, мо бояд дар рӯзҳои худ ба Худо ба ҳамин монанд дуо гӯем: «Чашмони маро кушо, то ки аз шариати Ту чизҳои аҷоибро бубинам» (ояти 18 ESV).
Забурнавис тамоми Каломи Худоро «шариати Худованд» медонист, ки бояд риоя мешуд. Аммо, барои тавсифи Каломи Худо калимаҳои гуногун истифода мешаванд: «шариат», «шаҳодатҳо», «фармонҳо», «дастурҳо», «амрҳо», «ҳукмҳо», «фармонҳо» ва «роҳ». Мисли ҳамаи худотарсон дар Исроил, забурнавис ба ҳама ҷанбаҳои Каломи Худо эҳтиром ва тақво дошт:
Ту ба кӯҳи Сино фуромада, аз осмон бо онҳо [Исроил] сухан гуфтӣ ва ба онҳо қоидаҳои дуруст ва қонунҳои ҳақиқӣ, дастурҳо ва амрҳои нек додӣ (Наҳемё 9:13).
Дастурҳо
Аввалин дархости забурнавис дар дуо дар Забур 119 ин аст: «Ту ба мо амр фармудаӣ, ки фармонҳои Туро боғайратона риоя кунем. Оҳ, кош роҳҳои ман барои риояи дастурҳои Ту равона мешуданд!» (оятҳои 4-5 NKJV). Ӯ фаҳмид, ки Худо равшан нишон додааст, ки Ӯ аз халқи худ дар ҳар давру замон интизор аст, ки амрҳо ва фармонҳои Ӯро риоя кунанд. Онҳо бояд фикрҳо, суханон ва амалҳои халқро идора мекарданд: «Қадамҳои маро бо каломи Ту роҳнамоӣ кун [фармон деҳ]» (ояти 133). Мо бояд:
- Аз Каломи Худо таълим гирем.
- Каломи Худоро хонем, омӯзем ва маънои онро ҷустуҷӯ кунем.
- Аз Каломи Худо шодӣ кунем.
- Каломи Худоро дӯст дорем ва онро қадр кунем.
- Дар бораи Каломи Худо мулоҳиза кунем, то ки онро риоя карда тавонем.
- Мувофиқи Каломи Худо зиндагӣ кунем.
Дуои такрории забурнавис ин буд, ки ӯ дар ин меъёрҳо таълим гирад ва онҳоро дар дили худ дошта бошад (ояти 11, ниг. ояти 80), то ки ӯ амалан мувофиқи онҳо зиндагӣ кунад (ояти 112).
Маънои «дастурҳо» «чизҳои навишташуда» аст ва ин истилоҳ ба хислати абадии Каломи Худо ишора мекунад. Он мутлақ боқӣ мемонад. Талаботи ахлоқии Худо аз насл ба насл бетағйир мемонанд, ки ин дар ин рӯзҳои охир, ки инсоният танҳо арзишҳои нисбиро эътироф мекунад, тасаллии бузург аст. Ин метавонад боиси низоъ гардад, аммо чунин ранҷу азоб ба мо кӯмак мекунад, ки воқеияти ин дастурҳоро омӯзем (оятҳои 71,83).
Ба ҳамин монанд, забурнавис самимона хоҳиш дошт (ояти 20), ки ҳукмҳои Худоро омӯзад (ояти 7), аз онҳо таълим гирад (ояти 102), онҳоро риоя кунад ва ба онҳо содиқ бошад (ояти 106). Ҳукмҳо маънои қарорҳои судӣ доранд ва нишон медиҳанд, ки Каломи Худо ба ҳама ҳолатҳои ҳаёти муқаддасон чӣ гуна татбиқ мешавад, зеро онҳо тарси худотарсиро ба вуҷуд меоранд (ояти 120). Азбаски Ӯ Одилист, ҳукмҳои Ӯ ҳамеша дуруст (ояти 137) ва нек (ояти 39) мебошанд. Аз ин рӯ, забурнавис мехоҳад онҳоро эълон кунад (ояти 13) ва барои онҳо шабона (ояти 62) ва инчунин дар давоми рӯз (ояти 164) шукр гӯяд. Ин ҳукмҳо бетағйиранд; онҳо то абад меистанд (ояти 160, Матто 24:35-ро баррасӣ кунед). Баъзан ҳукмҳои Худо «фармонҳо» номида мешаванд, масалан дар Забур 119:91, ки дар онҳо ба тартиботи ҳикматонаи Ӯ дар офариниши Ӯ татбиқ мешаванд (оятҳои 89-91).
Рӯҳбаландкунӣ
Забур 119 бо суханони бузургтарин рӯҳбаландкунӣ оғоз меёбад: «Хушо онҳое, ки дар роҳ беайбанд, ки дар шариати Худованд роҳ мераванд! Хушо онҳое, ки шаҳодатҳои Ӯро риоя мекунанд, ки Ӯро бо тамоми дил меҷӯянд! Онҳо низ ҳеҷ гуноҳ намекунанд; онҳо дар роҳҳои Ӯ роҳ мераванд» (оятҳои 1-3). Ин суханон аввалин суханони китоби Забурро (1:1-3) такрор мекунанд. Аз ин рӯ, мо метавонем бигӯем, ки ин паёми асосии Забур аст.
Мисли ҳамаи забурҳо, ин оятҳои муқаддимавӣ (119:1-3) сарлавҳаи тамоми забурро ташкил медиҳанд. Онҳо баракат, ё некӯаҳволии комили онҳоеро эълон мекунанд, ки мувофиқи Каломи Худо зиндагӣ мекунанд ва ҳақиқати Ӯро ҳифз мекунанд. Сирри онҳо, бешубҳа, ҷустуҷӯи Ӯ бо тамоми дили худ аст (ояти 2).
Имрӯз, дар рӯзи файз, ҳамон принсипҳо татбиқ мешаванд. Юҳанно 14:23-ро баррасӣ кунед, ки дар он Исо гуфт: «Агар касе Маро дӯст дорад, каломи Маро риоя хоҳад кард; ва Падари Ман ӯро дӯст хоҳад дошт, ва Мо назди ӯ хоҳем омад ва хонаи Худро бо ӯ хоҳем сохт.» Биёед рӯҳбаланд шавем, ки ба худотарсон барои шодӣ кардан ва риояи Каломи Худо, бо ҳама хусусиятҳо ва қобилиятҳои гуногуни он, ки дар тамоми Забур 119 тавсиф шудаанд, баракатҳо ваъда дода шудаанд.
Умуман, банди аввал (оятҳои 1-8) баракати бузурги зиндагӣ карданро ба тавре ки Худо мегӯяд, беҳтарин аст, тавсиф мекунад. Чӣ посухи хубест, ки мехоҳем ба ин тариқ зиндагӣ кунем! Ман аллакай ба шаҳодати муаллими синфи Библиям дар бораи қудрати поккунандаи Каломи Худо (ояти 9) ишора кардам, ки пас аз он тасвири он аст, ки агар мо мувофиқи Каломи Ӯ зиндагӣ кунем, ҳаёти мо чӣ гуна хоҳад буд (оятҳои 10-14). Ғайр аз ин, ояти 11 моро рӯҳбаланд мекунад, ки Каломи Худоро дидаю дониста дар дилҳои худ пинҳон кунем, то ки бар зидди Ӯ гуноҳ накунем. Гуфта шудааст, ки ин оят беҳтарин чизро (Каломи Худо) дар беҳтарин ҷой (дар дилҳои мо пинҳон) бо беҳтарин сабаб (то ки мо бар зидди Худо гуноҳ накунем) тавсиф мекунад. Тааҷҷубовар нест, ки забурнавис дуо кард: «Муборакӣ Ту, эй Худованд! Дастурҳои Худро ба ман омӯз» (ояти 12).
Забурҳо шеъри ибрӣ мебошанд. Баръакси шеъри англисӣ, ки дар он қофия ва вазн ҳамчун роҳи хотирмон будан ва ифодаи андешаҳо истифода мешаванд, шеъри ибрӣ такрори андешаро истифода мебарад. Аз ин рӯ, дар тамоми Забур 119 ин мавзӯъҳои рӯҳбаландкунандаи ибтидоӣ ба таври гуногун такрор мешаванд, дар ҳоле ки дигар хислатҳои Каломи Худо – ба монанди ҳаётбахшӣ, эҳёи рӯҳ, васеъшавии дил, ҳифз, тақвият, тасаллӣ, равшанӣ, умедбахшӣ, бепоёнӣ – илова карда мешаванд.
Шояд бузургтарин рӯҳбаландкунӣ дар Забур 119 ин аст, ки он дар бораи муҳаббати устувори Худованд нақл мекунад, ки худотарсон барои баракат ёфтан ба он такя мекунанд. Гарчанде ки муҳаббати Ӯ ба таври умумӣ ба тамоми инсоният паҳн мешавад (ниг. Забур 36:7), худотарсон онро шахсан эҳсос мекунанд ва аз он баҳра мебаранд. Ин муҳаббатест, ки ҳеҷ гоҳ аз шумо рӯй нахоҳад гардонд ва шуморо ноумед нахоҳад кард! «Муҳаббати устувор» инчунин «раҳмат» ва «раҳматҳо» тарҷума шудааст, ки нишон медиҳад, ки муҳаббати Худованд камбудиҳои моро низ таъмин мекунад. Дар Забур 119:41 забурнавис ба Худо муроҷиат кард, «Эй Худованд,» ки Худои зиндаест, ки ба Исроил ҳамчун «МАН ҲАСТАМ»-и бузург ошкор шудааст (Хуруҷ 3:14). Муҳаббати устувори Худо мавзӯи ҳамду санои Исроил буд (масалан, 2 Вақоеънома 5:13). Дар даври мо имондорон Худоро ҳамчун «Падар» мешиносанд, ки муҳаббати бузурги Ӯ дар шахсияти Писари Ӯ, Исои Масеҳ, ба мо пурра ошкор шудааст.
Огоҳиҳо
Дар Забур 19 ба мо ба таври возеҳ гуфта шудааст, ки Каломи Худо огоҳиҳо медиҳад:
Шариати Худованд комил аст … шаҳодати Худованд боэътимод аст ... дастурҳои Худованд дурустанд … амри Худованд пок аст ... тарси Худованд пок аст … ҳукмҳои Худованд ҳама ҳақиқӣ ва одиланд … Ғайр аз ин, ба воситаи онҳо бандаи Ту огоҳ карда мешавад, ва дар риояи онҳо мукофоти бузург аст (оятҳои 7-9,11).
Дар тамоми Забур 119 огоҳиҳо асосан дар шакли хатарҳои зиёде, ки худотарсон дучор меоянд, пешниҳод карда мешаванд:
- Тарси аз амалан мувофиқат накардан ба имони эълоншудаи худ ба Худо, махсусан дар замони беморӣ.
- Нигаронӣ аз лағжидан ба роҳҳои бад аз сабаби мушкилоти доимии гуноҳ дар дили худ сарфи назар аз нафрати ӯ ба он (оятҳои 9-11,36,104,163).
- Ҷолибияти чизҳои дунё, ки дар асл арзиши доимӣ надоранд (ояти 37).
- Танҳоии зоир будан (оятҳои 19-20,126-128,136,139); ва тарси доимии гумроҳ шудан аз роҳи имон (ояти 176).
- Маломат, тамасхур, нафрат, иттиҳомоти бардурӯғ, зулм ва таъқиб аз ҷониби одамони бехудо, аз ҷумла мақомоти дунявӣ.
Ин хатарҳо ҳамчун огоҳиҳо барои имондорон хидмат мекунанд. Аммо далели он, ки аз ояти 4, Забур 119 дуои пайваста аст, нишон медиҳад, ки забурнавис медонист, ки Худо дархости ӯро барои наҷот, ё раҳоӣ, аз ин хатарҳо иҷро хоҳад кард. Хатари асосие, ки забурнавис дучор шуд, ин буд, ки барои танҳо ба Худо таваккал кардан маломат карда мешуд. Шояд забурнавис ба таври интуитивӣ медонист, ки на худи ӯ, балки Худованд ҳадаф қарор гирифтааст. Бо вуҷуди ин, ӯ ҳис мекард, ки дар хатари комилан ғарқ шудан аст: «Ғайрати ман маро фурӯ бурд, зеро душманони ман суханони Туро фаромӯш кардаанд» (ояти 139). Таҷрибаҳои ӯ барои мо огоҳиҳо мешаванд. Чӣ қадар тасаллӣ ва итминонбахш аст донистани он, ки Каломи Худо ҳамеша барои ҳар як вазъият ҷавоб дорад.
