Оё мо аз имтиҳон мегузарем?
«Ва на танҳо ин, балки мо аз мусибатҳо низ фахр мекунем: зеро медонем, ки мусибат сабрро ба вуҷуд меорад; ва сабр, таҷриба; ва таҷриба, умед: Ва умед шарм намедорад; зеро ки муҳаббати Худо ба воситаи Рӯҳулқудс, ки ба мо дода шудааст, дар дилҳои мо рехта шудааст». —Румиён 5:3-5 KJV
Рӯзҳои мактабии худро дар ёд доред? Пас аз дарсҳои зиёд, муаллим имтиҳон мегирифт. Ҷавобҳои мо нишон медоданд, ки оё мо маводро дар ҳақиқат омӯхтаем. Дар ҳаёти рӯҳонии мо низ ҳамин тавр аст, ба истиснои он ки имтиҳонҳо аксар вақт он чизест, ки Худованд барои таълим додан ва ба мо дар рушд кӯмак кардан истифода мебарад. Мо дар омӯзиш ҳастем, аммо ҳадаф гирифтани диплом нест. Баръакс, ҳадафи масеҳӣ ин аст, ки бештар ба Масеҳ монанд бошад. Падар моро «пешакӣ муайян кардааст, ки ба сурати Писари Худ мувофиқат кунем, то ки Ӯ дар байни бародарони бисёр нахустзода бошад» (Румиён 8:29).
Мо дар мактаби Худо ҳастем; ва шароити ҳаёти мо, гарчанде ки аксар вақт дар он вақт онҳоро намефаҳмем, ҳама ба мақсади Худо хидмат мекунанд. Ояти қаблӣ дар Румиён мегӯяд: «Мо медонем, ки ҳама чиз барои онҳое, ки Худоро дӯст медоранд, барои онҳое, ки мувофиқи мақсади Ӯ даъват шудаанд, ба некӣ мусоидат мекунад» (Румиён 8:28). Қисми аввали оятро метавон чунин тарҷума кард: «Мо медонем, ки Худо ҳама чизро барои некӣ мусоидат мекунад». Ӯст, ки кор мекунад, ва имтиҳонҳо ё озмоишҳо дар ҳаёти мо қисми кори Ӯ мебошанд. Аз ин рӯ, мо аз мусибатҳо фахр мекунем, на аз он сабаб, ки онҳо худ аз худ хубанд, балки аз сабаби меваҳои хубе, ки онҳо дар ҳаёти мо ба вуҷуд меоранд: сабр, таҷриба бо Худованд, умед ё интизории боэътимод дар Ӯ, ва лаззати бештари муҳаббати Худо.
Ба Ҳизқиёҳ нигоҳ карда, мо бо кӯмаки Худованд мехоҳем озмоишҳоеро, ки ӯ дучор шуд ва меваҳоеро, ки дар ҳаёти ӯ ба вуҷуд омаданд, мухтасар баррасӣ кунем. Намунаи ӯ барои сохтмон, насиҳат ва тасаллои мо дода шудааст (1 Қӯринтиён 14:3).
Ҳамлаи Ашшур
Ҳизқиёҳ дар соли шашуми подшоҳии худ дида буд, ки ашшуриён Самарияро забт карданд (2 Подшоҳон 18:10). Дар соли чордаҳуми подшоҳии ӯ душман ба муқобили ӯ омад ва дар забт кардани ҳамаи шаҳрҳои мустаҳками Яҳудо муваффақ шуд (2 Подшоҳон 18:13). Чӣ озмоише барои имони ӯ! Ӯ чӣ кор мекард? Масалҳо 3:5-6 ба мо мегӯяд, ки ба Худованд таваккал кунем ва ба фаҳмиши худ такя накунем. Баръакс, мо бояд ба Ӯ такя кунем, то қадамҳои моро роҳнамоӣ кунад. Ҳизқиёҳ, мутаассифона, дар аввал ба ин маслиҳат гӯш надод. Ба ҷои дуо кардан ё Худовандро ҷустан, ӯ кӯшиш кард, ки ба ҳикмат ва захираҳои худ такя кунад, то аз озмоиш раҳо ёбад. Ӯ кӯшиш кард, ки подшоҳи Ашшурро ришва диҳад, то ӯро аз омадан ба Ерусалим боздорад. Натиҷаи ин он буд, ки маъбад ва хонаи подшоҳ камбағал шуданд, дар ҳоле ки подшоҳ Санҳериб бой шуд. Ҳизқиёҳ ҳатто тиллоро аз дарҳои маъбад кашида гирифт, то ба ӯ пардохт кунад (2 Подшоҳон 18:16). Бефоида буд. Душман ба ҳар ҳол ба Ерусалим омад!
Ба кӣ бовар доред?
Подшоҳи Ашшур сипас хизматгорони худро бо лашкари бузург ба муқобили Ерусалим фиристод. Рабшоқеҳ, унвони яке аз хизматгорони ин подшоҳ, сухангӯ буд. Пас аз пурсидан: «Ҳоло ба кӣ бовар дорӣ?» (2 Подшоҳон 18:20), ӯ се имкониятро пешниҳод кард:
- Қувваи худатон (2 Подшоҳон 18:20,23),
- Миср (2 Подшоҳон 18:21,24), ва
- Худованд (2 Подшоҳон 18:22,30).
Дар душвориҳои ҳаёт, мо ба кӣ бовар мекунем? Ҳизқиёҳ аллакай беақлии варианти аввалро нишон дода буд, ва Рабшоқеҳ дуруст дар бораи беақлии дуюм сухан гуфт. Зеро Миср, дар Каломи Худо, як намуди маъруфи ҷаҳон аст. Бигзор мо низ барои кӯмаки худ ба «Миср» бовар накунем!
Рабшоқеҳ кӯшиш кард, ки ҳар гуна эътимодеро, ки Ҳизқиёҳ ва халқаш ба Худованд доштанд, заиф кунад, ба онҳо гуфт, ки Ӯ ба муқобили онҳост. Ҳеҷ гоҳ ба чунин дурӯғ бовар накунед! Шояд ҳама шароит ба муқобили мо бошад, аммо Худои мо барои мост (Румиён 8:31). Бигзор мо ба Ӯ устуворона бовар кунем.
Ҳизқиёҳ Худовандро меҷӯяд
Ҳизқиёҳ дигар ба ҳикмат ё қувваи худ бовар накарда, ба «хонаи Худованд», номи дигари маъбад, рафт. Ҳангоми ин кор, ӯ аз дарҳое гузашт, ки қаблан тиллои онҳоро кашида гирифта буд, то ба ин душмани мушаххас фиристад. Ӯ хатои худро дарк кард ва худро дар назди Худованд фурӯтан кард, чунон ки аз либоси пашмин дида мешавад. Аммо ба ҷои худаш дуо кардан, ӯ паёмбаронро фиристод, то аз каси дигар, Ишаъё, хоҳиш кунад, ки дуо кунад (2 Подшоҳон 19:1-2).
Қаблан, вақте ки Ҳизқиёҳ кӯшиш кард, ки корҳоро ба дасти худ гирад, аз Худованд ҷавобе набуд. Аммо ин дафъа Худованд ба хизматгори вобастаи Худ ҷавоб дод: «Натарс» (2 Подшоҳон 19:6). Тасаллӣбахш аст, ки Худованд дили Ҳизқиёҳро медонист ва Ӯ дилҳои моро низ медонад. Вақте ки мо метарсем, Ӯ мебинад ва кӯшиш мекунад, ки моро таскин диҳад. Ӯ назорат мекунад.
Худованд сипас ба Ҳизқиёҳ гуфт, ки ин муноқиша на танҳо подшоҳи Ашшур бар зидди Ҳизқиёҳ, балки байни Санҳериб ва Худои Худаш буд. «Хизматгорони подшоҳи Ашшур Маро таҳқир кардаанд» (2 Подшоҳон 19:6). Дар бораи натиҷа ҳеҷ саволе буда наметавонист! Худо эълон кард: «Ман бар ӯ бод мефиристам ... Ман ӯро меафтонам» (2 Подшоҳон 19:7).
Мо шояд интизор шавем, ки пас аз чунин эълон ҳама чиз тамом мешавад: душман бардошта мешавад ва халқи Ӯ дар сулҳ аст. Аммо мо мебинем, ки лашкари Ашшур нарафт. Дар асл, подшоҳи Ашшур далертар шуд. Худованд дар муҳаббат ва ҳикмати Худ барои Ҳизқиёҳ чизҳои бештаре дошт, ки омӯзад.
Подшоҳи Ашшур ба Ҳизқиёҳ паёмбаронро бо номае фиристод, ки на танҳо эътимоди Ҳизқиёҳро ба Худо бо гуфтани «Бигзор Худои ту туро фиреб надиҳад» (2 Подшоҳон 19:10) зери шубҳа гузошт, балки мустақиман Худои Худашро низ зери шубҳа гузошт. Ӯ ба Ҳизқиёҳ таҳдиди шахсӣ илова кард: «Подшоҳи Ҳамот куҷост» (2 Подшоҳон 19:13) ва дигар подшоҳони забтшуда? Ба ибораи дигар, дигар подшоҳон рафтанд ва ба зудӣ шумо низ хоҳед рафт.
Ҳизқиёҳ чӣ гуна ҷавоб дод? Ӯ далертар шуд, ба маъбад даромад ва номаро дар назди Худованд паҳн кард – масъаларо комилан ба дасти Ӯ гузошт. Ва ҳоло, ӯ худаш дуо мекунад. Ин шояд яке аз сабабҳое бошад, ки ин озмоиш дароз карда шуд, то Ҳизқиёҳ дар эътимод ба муҳаббат ва файзи Худо афзоиш ёбад. Аҷиб аст, ки дигар имондорон барои мо дуо мекунанд, аммо бигзор мо ҳеҷ гоҳ имтиёзи бузургеро, ки ҳар як имондор дорад, фаромӯш накунем, ки дар дуо ба Худо ва Падари мо наздик шавад, бо Ӯ ҳамчун яке аз фарзандони маҳбуби Ӯ сухан гӯяд (Юҳанно 16:23-27). Мо метавонем далерона ба тахти файз наздик шавем (Ибриён 4:16).
Дар ҷавоби Худ, Худованд ба Ҳизқиёҳ итминон дод, ки Ӯ дуои ӯро шунидааст (2 Подшоҳон 19:20). Сипас Ӯ бо ӯ мубодила кард, ки Ӯ фикрҳо ва нақшаҳои душманро комилан медонист (2 Подшоҳон 19:23-24). Худованд инчунин ба Ҳизқиёҳ фикрҳои Худро дар бораи вазъият гуфт (2 Подшоҳон 19:27-28,32-34). Фикрҳои кӣ устувор мемонданд? Мо метавонем бо забони Аҳди Ҷадид бигӯем: «Агар Худо барои мо бошад, кӣ метавонад ба муқобили мо бошад?» (Румиён 8:31).
Вақти озмоиш бо нобудшавии лашкари Ашшур ва сипас худи Санҳериб ба таври ногаҳонӣ ба охир расид (2 Подшоҳон 19:35-37). Мо шояд ҳамеша роҳҳои Худоро нафаҳмем, аммо Ӯ дар ҳикмат ва муҳаббати Худ мебинад, ки кай мо дарсҳои заруриро омӯхтаем ва Ӯ метавонад вақти мусибатро фавран ба охир расонад. Бигзор мо рӯҳбаланд ва тасаллӣ ёбем.
Беморӣ ва навиштаи ӯ
Ба мо гуфта шудааст, ки «дар он рӯзҳо» (2 Подшоҳон 20:1) Ҳизқиёҳ бемор шуд. Ба ибораи дигар, бемории ӯ то марг дар як вақт бо ҳамлаи Ашшур омад. Китоби Муқаддас инро тасдиқ мекунад, ки ба мо мегӯяд, ки муҳосираи Ерусалим дар соли 14-уми подшоҳии Ҳизқиёҳ омад (2 Подшоҳон 18:13). Он инчунин мегӯяд, ки пас аз бемории ӯ 15 сол ба ҳаёти ӯ илова карда шуд (2 Подшоҳон 20:6). Азбаски ӯ то маргаш дар маҷмӯъ 29 сол ҳукмронӣ кард (2 Подшоҳон 18:2), бемории ӯ низ бояд дар соли 14-уми подшоҳии ӯ рух дода бошад. Дар 2 Подшоҳон 20:6 мо ба ваъдаи шифо ваъдаи наҷот додани шаҳрро иловашуда мебинем. Ин тасдиқ мекунад, ки ҳарду озмоиш дар як вақт рух додаанд.
Мақсад ин аст: Оё шумо ҳеҷ гоҳ ҳис мекунед, ки озмоишҳо ва душвориҳои ҳаёт яке пас аз дигар ҷамъ мешаванд? Ҳизқиёҳ бешубҳа чунин ҳис кардааст. Ӯ то марг бемор буд ва шаҳрро душман иҳота карда буд. Кӣ метавонист аз чунин вазъият наҷот диҳад? Танҳо Худо метавонист ин корро кунад. Бигзор мо аз бузургии Худои худ, ки метавонад моро наҷот диҳад, мутаассир шавем (2 Қӯринтиён 1:10).
Мо бояд фарқияти назарро дар бораи марг байни он чизе, ки дар Аҳди Қадим маълум буд ва нури пуррае, ки дар Аҳди Ҷадид омадааст, дарк кунем. Барои мо, марг ин аст, ки «аз бадан дур ва бо Худованд ҳозир бошем» (2 Қӯринтиён 5:8). Мо медонем, ки мурдан барои имондор фоида аст (Филиппиён 1:21), дар муқоиса бо зиндагӣ дар ин ҷаҳон, ки Масеҳ ғоиб аст. Аммо, Худованд моро барои муддате дар ин ҷо мегузорад, чунон ки бо Павлус, то ки мо ба Ӯ хидмат кунем (Филиппиён 1:22-26). Барои Ҳизқиёҳ ва дигар имондорони Аҳди Қадим, гарчанде ки ҳақиқати эҳё маълум буд (Айюб 19:25-27), аммо ҳанӯз ҳам тарси бузурге аз марг вуҷуд дошт (Ибриён 2:14-15). Имрӯз мо набояд тарсем.
Сарфи назар аз ин фарқият, мо мебинем, ки қудрати дуо як хел аст. Ҳизқиёҳ дуо кард ва Худованд ҷавоб дод ва ӯро шифо дод. Албатта, Худованд на ҳамеша ба ин роҳ шифо медиҳад. Ӯ метавонад қувват диҳад, то бемориро таҳаммул кунад ё Ӯ метавонад бо овардани имондор ба хонаи Худ шифо диҳад. Қисми мо ин аст, ки дуо кунем ва ба дили меҳрубон ва ҳикматдори Ӯ вогузорем, ки чӣ беҳтар аст. Қайд кунед, ки онҳо як пораи анҷирро ба захми подшоҳ гузоштанд (2 Подшоҳон 20:7). Истифодаи доруҳо нодуруст нест. Худованд метавонад онҳоро истифода барад, чунон ки Ӯ дар ин ҷо кард, аммо бигзор мо боварӣ ҳосил кунем, ки ба Ӯ барои шифо доданаш эътибор диҳем.
Дар Ишаъё 38:9-20 мо мебинем, ки Ҳизқиёҳ пас аз шифо ёфтани ӯ аз ҷониби Худованд чӣ навиштааст. Он машқҳои дарднокеро, ки ӯ ҳангоми фаҳмидани наздик будани марг аз сар гузаронидааст, тасвир мекунад, аммо он бо нотаи пирӯзии ситоиш дар натиҷаи шифо ёфтани ӯ ба охир мерасад. Ҳизқиёҳ аз Худованд барои наҷоташ пур аз ситоиш буд. Бигзор дилҳои мо низ пур аз ситоиш бошанд, зеро мо ҳама чизеро, ки Худованд барои мо кардааст, қадр мекунем. Инчунин ояти 17-ро қайд кунед: «Ту бо муҳаббат ба ҷони ман онро аз чоҳи фасод наҷот додӣ: зеро ки Ту ҳамаи гуноҳҳои маро аз пушти худ партофтӣ». Дар натиҷаи бемории худ ӯ ба қадршиносии бештари қудрати наҷотбахши Худованд, муҳаббати Ӯ ва он, ки гуноҳҳояш бахшида шудаанд, расид. Муносибати Ҳизқиёҳ бо Худованд тавассути таҷрибаи беморӣ ва шифо ёфтани ӯ афзоиш ёфта буд.
Сафирони Бобил
Ду озмоиши аввал, ки Ҳизқиёҳ дучор шуд, ба ӯ дар рушди муносибаташ бо Худованд кӯмак карданд. Ҳеҷ яке аз онҳо ҷазо ё танбеҳ аз сабаби гуноҳ дар ҳаёти ӯ набуд. Аммо, озмоиши сеюм дода шуд, то ба Ҳизқиёҳ нишон диҳад, ки чӣ гуна дили ӯ аз Худованд дур шуда буд. Бо пайваст кардани 2 Вақоеънома 32:25-26,31 бо 2 Подшоҳон 20:12-19, мо мефаҳмем, ки пас аз шифо ёфтан аз бемории худ, ба ҷои пур аз шукргузорӣ будан, ӯ пур аз ғурур буд. Ба ҷои гуфтан: «Бубинед, ки Худованд барои ман чӣ кардааст», Ҳизқиёҳ танҳо гуфт: «Ба ман нигоҳ кунед!»
Пеш аз он ки мо ба Ҳизқиёҳ сахтгир бошем, мо бояд ба даруни худ нигоҳ кунем. Баъзан мо шояд ҳатто дарк накунем, ки дилҳои мо аз Худованд дур шудаанд. Аммо, азбаски Ӯ моро дӯст медорад, Ӯ имкон медиҳад, ки озмоиш ояд – шояд ҳатто ба мо иҷозат диҳад, ки ноком шавем – то ба мо ошкор кунад, ки мо ба Ӯ он қадар наздик нестем, ки қаблан будем. Чунин ба назар мерасад, ки ин ҳолат бо Ҳизқиёҳ буд. Ба мо гуфта шудааст, ки «Худо ӯро тарк кард, то ӯро озмояд, то ӯ [Ҳизқиёҳ] ҳама чизеро, ки дар дилаш буд, бидонад» (2 Вақоеънома 32:31).
Ҳамин тавр, озмоиш омад. Қаблан, вақте ки Рабшоқеҳ номаи таҳдидомезро аз подшоҳи Ашшур овард, Ҳизқиёҳ онро гирифт ва дар назди Худованд паҳн кард. Ин дафъа, вақте ки сафирон аз Бобил бо номаҳои дӯстона ва тӯҳфа омаданд, Ҳизқиёҳ онҳоро ба хонаи худ даъват кард ва ҳама чизеро, ки дошт, ба онҳо нишон дод. Ӯ номаҳои онҳоро дар назди Худованд паҳн накард, то бидонад, ки чӣ кор кунад. Ин барои мо дарс аст: Эҳтиёт бошед, на танҳо аз ҷаҳони душманона, балки аз ҷаҳони дӯстона низ.
Илова бар ин, мо намехонем, ки Ҳизқиёҳ ҳангоми суханронӣ бо сафирон ҳеҷ гоҳ Худовандро барои шифо ёфтан ё сарваташ эътибор надодааст. Пас аз рафтани бобилиён, Худованди вафодори мо Ишаъёро фиристод, то аз Ҳизқиёҳ пурсад, ки ӯ чӣ кор кардааст ва интизоми Худро бар ӯ эълон кунад. Ишаъё ба Ҳизқиёҳ гуфт, ки ҳама чизеро, ки ӯ дошт, ба Бобил бурда мешавад, аз ҷумла писаронаш ё насли ӯ (2 Подшоҳон 20:16-18). Мо инро дар 2 Подшоҳон 24:13 дар бораи дороиҳояш ва дар Дониёл 1:3-6 дар бораи насли ӯ иҷрошуда мебинем.
Ҳизқиёҳ ба он чизе, ки Худованд ба ӯ гуфт, итоат кард (2 Подшоҳон 20:19). Ба ҳамин монанд барои мо, бигзор мо омӯзем, ки ба интизоми Худованд дар ҳаёти худ итоат кунем. Мо метавонем аз 2 Вақоеънома 32:26 хулоса барорем, ки паёми Худованд ба фурӯтан шудани Ҳизқиёҳ дар назди Худованд мусоидат кард, ки бешубҳа ба барқароршавии шодии муоширати нав бо Ӯ оварда расонд.
Хулоса
Ҳизқиёҳ аз боварӣ ба худ ба пуррагӣ ба Худованд бовар кардан, ва аз хоҳиш кардани дигарон барои дуо кардан ба худаш боэътимод дуо кардан афзоиш ёфт. Ӯ дар бораи муҳаббати Худо ва бахшиши гуноҳҳо тавассути шифо ёфтан аз бемории худ бештар омӯхт. Мо Худовандро дар вафодории Худ дидем, ки ба Ҳизқиёҳ имкон дод, ки ҳолати дили худро ошкор кунад, ки ӯро ба фурӯтанӣ водор сохт, то ӯ метавонад ба муошират бо Худованд барқарор карда шавад.
Вақте ки мо аз озмоиш мегузарем, бигзор мо онро нафрат накунем (Ибриён 12:5-6). Баръакс, аз Худованд файз ҷӯед, то дар пойҳои Ӯ нишинед ва аз Ӯ омӯзед, ки Ӯ ба мо чӣ таълим медиҳад. Пас аз бемории Ҳизқиёҳ, ӯ метавонист нависад: «Ӯ ҳам ба ман сухан гуфтааст, ва Худаш инро кардааст» (Ишаъё 38:15). Бигзор мо рӯҳбаланд шавем. Ҳамон Як, Писари Худо, ки Ҳизқиёҳро дар озмоишҳои душвори рӯзгораш дастгирӣ кард, ҳамон касест, ки бо мо аз ҳар гуна душвориҳое, ки мо бояд дучор шавем, мегузарад. Ӯ ҳамон аст, дирӯз, имрӯз ва то абад! (Ибриён 13:8).
