Қисми сеюм: Писар барои расулон дуо кард (оятҳои 6-19)
Ҳамаи имондорон ба Масеҳ дар ин қисми дуюми дуои Писар дохил мешаванд, зеро Ӯ гуфт: «Ман на танҳо барои инҳо, балки барои онҳое низ, ки ба воситаи каломи онҳо ба Ман имон хоҳанд овард, дуо мекунам» (ояти 20 ESV). Ин маънои ҳар як насли пайдарпайи имондоронро дорад. Аз ин рӯ, аз ин пас, ҳар гоҳ ки ман ба расулон ё дигар шогирдон ишора мекунам, ман ҳар як имондори даврони масеҳиро дар бар мегирам.
Ӯ дар дуо сахт буд, зеро Ӯ қариб буд, ки пайравони интихобкардаи Худро дар ҷаҳон тарк кунад. Нигаронии Ӯ барои некӯаҳволии онҳо дар суханони Ӯ ифода ёфт: «Ман дигар дар ҷаҳон нестам, аммо онҳо дар ҷаҳон ҳастанд, ва Ман назди Ту меоям» (ояти 11). Сипас Ӯ пурратар гуфт: «Вақте ки Ман бо онҳо будам, онҳоро ба исми Ту, ки ба Ман додаӣ, нигоҳ доштам. Ман онҳоро ҳифз кардам, ва ҳеҷ яке аз онҳо гум нашуд, ба ҷуз писари ҳалокат, то ки Навишта иҷро шавад. Аммо ҳоло Ман назди Ту меоям, ва ин суханонро Ман дар ҷаҳон мегӯям, то ки шодии Ман дар онҳо пурра шавад» (оятҳои 12-13). Илова бар ин, дар ояти 14, Ӯ нафрати доимиеро, ки онҳо аз ҷаҳон хоҳанд дид, таъкид кард, зеро, мисли Ӯ, онҳо «аз ҷаҳон нестанд».
Бо ин андешаҳо дар зеҳни худ, Худованд Исо худро маркази дуои худ қарор дод. «Ман барои онҳо дуо мекунам. Ман барои ҷаҳон дуо намекунам, балки барои онҳое, ки Ту ба Ман додаӣ, зеро онҳо аз они Ту ҳастанд» (ояти 9). Ӯ мутмаин буд, ки натиҷаи шаҳодати онҳо ба Ӯ ин хоҳад буд, ки номи Ӯ бузург хоҳад шуд, аз ин рӯ Ӯ гуфт: «Ман дар онҳо ҷалол ёфтаам» (ояти 10). Дар оятҳои 10-12 Ӯ барои бехатарӣ ва амнияти онҳо ҳангоми хидмат ба Ӯ дар ҷаҳон дуо кард – ки онҳо ҳифз шаванд, яъне дар некии номи Падар нигоҳ дошта шаванд.
Мо дарк мекунем, ки Писар чӣ қадар мехост, ки онҳо дар бораи Падари Ӯ фаҳманд, вақте ки мо Юҳанно 13-17-ро мехонем. Дар ин бобҳо номи Падар 53 маротиба зикр шудааст, ки тақрибан нисфи шумораи умумии ҳодисаҳо дар Инҷили Юҳанноро ташкил медиҳад. Ду маротиба дар Юҳанно 17, дар оятҳои 11-12, Худованд ба Падар ҳамчун номе ишора кард, ки Ӯ махсусан ба халқи худ маълум карданӣ буд. Дар номи Падар нигоҳ доштан маънои дониш, фаҳмиш ва манфиати маънои онро дорад. Мо бояд дар хотир дорем, ки наҷоти мо танҳо аз он вобаста аст, ки Падар дар табиати худ кист ва Ӯ чӣ кор мекунад. «Аз ин сабаб Падар Маро дӯст медорад, зеро Ман ҷони Худро мегузорам, то ки онро боз гирам. Ҳеҷ кас онро аз Ман намегирад, балки Ман онро бо ихтиёри худ мегузорам. Ман қудрат дорам, ки онро гузорам, ва Ман қудрат дорам, ки онро боз гирам. Ин фармонро Ман аз Падари худ гирифтаам ... Гӯсфандони Ман овози Маро мешунаванд, ва Ман онҳоро мешиносам, ва онҳо Маро пайравӣ мекунанд. Ман ба онҳо ҳаёти ҷовидонӣ медиҳам, ва онҳо ҳеҷ гоҳ нобуд нахоҳанд шуд, ва ҳеҷ кас онҳоро аз дасти Ман нахоҳад рабуд. Падари Ман, ки онҳоро ба Ман додааст, аз ҳама бузургтар аст, ва ҳеҷ кас наметавонад онҳоро аз дасти Падар рабуд. Ман ва Падар як ҳастем» (10:17-18,27-30).
Худованд Исо медонист, ки Ӯ шогирдони Худро дар ҷаҳони душманона ва бад тарк мекунад, ки онҳоро нафрат хоҳад кард, зеро он ҳам Ӯ ва ҳам Падари Ӯро нафрат дошт. Ӯ аллакай онҳоро дар бораи табиати ҳақиқии ҷаҳон ва муносибати он нисбат ба онҳо огоҳ карда буд:
«Агар ҷаҳон шуморо нафрат кунад, бидонед, ки он Маро пеш аз он ки шуморо нафрат кунад, нафрат кардааст. Агар шумо аз ҷаҳон мебудед, ҷаҳон шуморо мисли худаш дӯст медошт; аммо азбаски шумо аз ҷаҳон нестед, балки Ман шуморо аз ҷаҳон интихоб кардам, аз ин рӯ ҷаҳон шуморо нафрат мекунад. Суханеро, ки Ман ба шумо гуфтам, дар хотир доред: «Хизматгор аз устоди худ бузургтар нест». Агар онҳо Маро таъқиб карданд, онҳо шуморо низ таъқиб хоҳанд кард. Агар онҳо каломи Маро нигоҳ доштанд, онҳо каломи шуморо низ нигоҳ хоҳанд дошт. Аммо ҳамаи ин корҳоро онҳо ба хотири номи Ман ба шумо хоҳанд кард, зеро онҳо Ӯро, ки Маро фиристодааст, намешиносанд. Агар Ман намеомадам ва ба онҳо сухан намегуфтам, онҳо гунаҳкор намебуданд, аммо ҳоло онҳо барои гуноҳи худ баҳонае надоранд. Ҳар кӣ Маро нафрат кунад, Падари Маро низ нафрат мекунад. Агар Ман дар миёни онҳо корҳоеро намекардам, ки ҳеҷ каси дигар накардааст, онҳо гунаҳкор намебуданд, аммо ҳоло онҳо ҳам Маро ва ҳам Падари Маро диданд ва нафрат карданд. Аммо сухане, ки дар Қонуни онҳо навишта шудааст, бояд иҷро шавад: «Онҳо Маро бесабаб нафрат карданд» (15:18-25).»
Вақте ки Ӯ бо шогирдонаш буд, Ӯ дар бораи ин муносибати ҷаҳон ва вазъияте, ки наздикони Ӯ ба зудӣ дучор хоҳанд шуд, дуо кард. Ӯ дуо кард, ки дар ғайбати Ӯ онҳо таҷрибаи пурра аз шодии Ӯ буданро дошта бошанд (17:13). Сипас Ӯ аз Падар барои ҳифзи онҳо аз нафрати ҷаҳон ва аз ҳокими он, Шайтон (оятҳои 14-15) дуо кард. Ӯ инчунин изҳор дошт, ки ин муқаддасшавии онҳоро талаб мекунад – ки онҳо амалан ба Падар бо итоат ба Каломи Ӯ, ки ҳақиқат аст, ҷудо карда шаванд (оятҳои 16-18). Писар онҳоро ба ҷаҳон ба ҳамон тарзе фиристод, ки Ӯ аз ҷониби Падари худ фиристода шуда буд (ояти 18).
Юҳанно 17:19 амали махсусеро, ки Худованд Исо аз номи онҳо анҷом дод, сабт мекунад. «Барои онҳо Ман худро муқаддас мекунам, то ки онҳо низ ба воситаи ҳақиқат муқаддас шаванд» (NKJV). Ӯ худро барои онҳо дар осмон ҳамчун Саркоҳини онҳо ҷудо кард, то онҳоро – ва ба таври васеъ моро – дар тарзи зиндагӣ муқаддас гардонад. Ояти 19 кафолатест, ки Ӯ ҳатто ҳоло ҳам барои мо шафоат мекунад, ва ин сабабест, ки Юҳанно 17 аксар вақт «Дуои саркоҳинонаи Ӯ» номида мешавад.
Аммо мо бояд фаҳмем, ки танҳо вақте ки мо ба Каломи Худо итоат мекунем – на барои мувофиқат ба ҷаҳон – мо амалан барои хидмати Худо ҷудо карда мешавем (Румиён 12:2). Биёед ба огоҳии Юҳанно дар номаи аввалини ӯ гӯш диҳем: «Ҷаҳонро ё чизҳои дар ҷаҳон бударо дӯст надоред» (2:15), ки ба ҷисм, ё табиати гунаҳкор, хеле ҷолибанд. Агар мо кореро, ки Юҳанно тавсия додааст, накунем, мо муҳаббати Падарро дар худ нахоҳем дошт, зеро мо воқеияти ҳаёти оилавиро бо Худо таҷриба нахоҳем кард (2:15-17).
ЭЗОҲИ ХОТИМАВӢ
ESV дар оятҳои 15 ва 20 «хоҳиш кардан»-ро истифода мебарад, аммо дар ояти 9 «дуо кардан»-ро барои тарҷумаи калимаи юнонии erotao. В. Е. Вайн навиштааст: «erotao (#2065, Strong’s) бештар ишора мекунад, ки хоҳишгар бо шахсе, ки аз ӯ хоҳиш мекунад, дар ҳолати баробарӣ ё шиносоӣ қарор дорад ... Аз ин ҷиҳат муҳим аст, ки Худованд Исо ҳеҷ гоҳ aiteo -ро дар масъалаи хоҳиш кардан аз Падар истифода накардааст. «Шуури шаъну шарафи баробари Ӯ, шафоати пурқувват ва ғолиби Ӯ дар ин зоҳир мешавад, ки ҳар гоҳ Ӯ аз Падар чизе мепурсад ё эълон мекунад, ки хоҳад пурсид, он ҳамеша erotao, яъне хоҳиш кардан бо шартҳои баробар аст (Юҳанно 14:16, Юҳанно 16:26, Юҳанно 17:9,15,20), ҳеҷ гоҳ aiteo, ки Ӯ истифода мебарад. Марто, баръакс, тасаввуроти ночиз ва ношоистаи худро дар бораи шахсияти Ӯ ошкоро нишон медиҳад, ки ... вай он aiteo -ро ба Ӯ нисбат медиҳад, ки Ӯ ҳеҷ гоҳ ба худ нисбат намедиҳад, чунон ки дар Юҳанно 11:22» (Тренч, Syn. Sec. xl)» (Луғати мукаммали тафсирии Вайн аз калимаҳои Аҳди Қадим ва Ҷадид). Аз ин рӯ, ман калимаи «хоҳиш кард»-ро дар сарлавҳаҳои ҳар як қисми ин силсила истифода кардам, то инъикос кунад, ки Писар дар тамоми дуои худ ҳамчун баробар бо Падари худ сухан мегӯяд.
